Właściwości farmakokinetyczne kwetiapiny

Charakterystyka właściwości farmakokinetycznych leku ApoTiapina PR (kwetiapina w postaci fumaranu) w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu obejmuje proces wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości, z uwzględnieniem istotnych parametrów farmakokinetycznych.¹

Wchłanianie kwetiapiny

Kwetiapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie (Cmax) zarówno kwetiapiny, jak i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny w osoczu osiągane jest po około 6 godzinach od momentu zastosowania (Tmax). W stanie stacjonarnym maksymalne stężenie molowe norkwetiapiny stanowi około 35% wartości uzyskiwanych dla samej kwetiapiny.²

Farmakokinetyka zarówno kwetiapiny, jak i norkwetiapiny wykazuje charakter liniowy i jest proporcjonalna do dawki w zakresie do 800 mg podawanej raz na dobę. Porównując tabletki o przedłużonym uwalnianiu (podawane raz na dobę) z tabletkami o natychmiastowym uwalnianiu (podawanymi dwa razy na dobę) w takiej samej całkowitej dawce dobowej, pole pod krzywą zależności stężenia w osoczu od czasu (AUC) jest równoważne. Jednak maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest o 13% niższe w przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu w stanie ustalonym. Dodatkowo, wartość AUC metabolitu norkwetiapiny jest o 18% mniejsza w porównaniu z formą o natychmiastowym uwalnianiu.³

Wpływ pokarmu na biodostępność

Badania dotyczące wpływu pokarmu na biodostępność kwetiapiny wykazały, że spożycie posiłku bogatego w tłuszcze istotnie zwiększa parametry farmakokinetyczne leku, powodując wzrost Cmax o 50% oraz AUC o 20%. Ten efekt może być potencjalnie większy w przypadku postaci o przedłużonym uwalnianiu. Z drugiej strony, lekki posiłek nie wywierał znaczącego wpływu na te parametry. Ze względu na możliwe interakcje z pokarmem, zaleca się przyjmowanie ApoTiapiny PR raz dziennie, bez jedzenia.⁴

Dystrybucja kwetiapiny

Po wchłonięciu do krwiobiegu kwetiapina wiąże się w znacznym stopniu z białkami osocza – około 83% substancji czynnej występuje w formie związanej. Ten wysoki stopień wiązania z białkami wpływa na dystrybucję leku w organizmie.⁵

Metabolizm kwetiapiny

Kwetiapina podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie. Badania z użyciem znakowanej radioaktywnie kwetiapiny wykazały, że mniej niż 5% podanej substancji jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem i kałem, co świadczy o wysokim stopniu metabolizmu.⁶

Enzymy cytochromu P450 odgrywają kluczową rolę w metabolizmie kwetiapiny. Badania in vitro wskazują, że głównym izoenzymem zaangażowanym w metabolizm kwetiapiny jest CYP3A4. Norkwetiapina, główny aktywny metabolit kwetiapiny, również powstaje i jest metabolizowana głównie przy udziale izoenzymu CYP3A4.⁷

Zarówno kwetiapina, jak i kilka jej metabolitów (w tym norkwetiapina) wykazują słabe właściwości inhibicyjne względem aktywności ludzkiego cytochromu P450, w tym izoenzymów: 1A2, 2C9, 2C19, 2D6 i 3A4. Należy jednak zaznaczyć, że hamowanie tych izoenzymów w warunkach in vitro występuje wyłącznie przy stężeniach około 5 do 50 razy większych niż stężenia terapeutyczne obserwowane u ludzi przy stosowaniu dawek od 300 mg do 800 mg na dobę.⁸

Na podstawie tych wyników badań in vitro można stwierdzić, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny z innymi lekami najprawdopodobniej nie powoduje klinicznie istotnego zahamowania metabolizmu innych leków za pośrednictwem cytochromu P450.⁹

Choć badania przeprowadzone na zwierzętach sugerują, że kwetiapina może pobudzać enzymy cytochromu P450, celowane badania interakcji u pacjentów z psychozami nie wykazały zwiększenia aktywności cytochromu P450 po podaniu kwetiapiny.¹⁰

Eliminacja kwetiapiny

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji kwetiapiny wynosi około 7 godzin, natomiast dla jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny jest dłuższy i wynosi około 12 godzin.¹¹

Badania z użyciem znakowanego radioaktywnie leku wykazały, że około 73% podanej substancji jest wydalane z moczem, a 21% z kałem. Mniej niż 5% całkowitej radioaktywności pochodziło z niezmienionej formy kwetiapiny, co potwierdza intensywny metabolizm tej substancji w organizmie.¹²

Dodatkowo, średnia wartość molowa wolnej frakcji kwetiapiny i aktywnego metabolitu norkwetiapiny w osoczu krwi stanowi mniej niż 5% ilości wydalanej w moczu.¹³

Parametry farmakokinetyczne w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu

ApoTiapina PR jest dostępna w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu w trzech dawkach: 200 mg, 300 mg i 400 mg. Tabletki zawierają kwetiapinę w postaci kwetiapiny fumaranu, co zapewnia kontrolowane uwalnianie substancji czynnej, umożliwiając podawanie leku raz na dobę.¹⁴

Podsumowując, farmakokinetyka kwetiapiny charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, liniową proporcjonalnością dawki, intensywnym metabolizmem wątrobowym z udziałem głównie izoenzymu CYP3A4 oraz eliminacją przede wszystkim przez nerki. Postać o przedłużonym uwalnianiu zapewnia równoważne AUC przy nieco niższym Cmax w porównaniu z postacią o natychmiastowym uwalnianiu, umożliwiając wygodne dawkowanie raz na dobę.¹⁵