Przedawkowanie
Anesderm (25 mg + 25 mg)/g

Przedawkowanie kremu Anesderm (25 mg + 25 mg/g) niesie ryzyko rozwoju methemoglobinemii, szczególnie związanej z prylokainą, która utlenia żelazo hemoglobiny z Fe²⁺ do Fe³⁺, upośledzając transport tlenu. Grupy szczególnie narażone to niemowlęta poniżej 12 miesiąca życia, osoby z predyspozycjami genetycznymi oraz pacjenci stosujący leki indukujące methemoglobinę, takie jak sulfonamidy, nitrofurantoina, fenytoina i fenobarbital. Diagnostyka wymaga zastosowania co-oksymetrii, gdyż pulsoksymetr może fałszywie zawyżać saturację. Toksyczność miejscowych anestetyków objawia się dwufazowo: początkową fazą pobudzenia OUN (niepokój, splątanie, drżenia, drgawki) oraz fazą zahamowania OUN i układu krążenia (depresja oddechowa, hipotensja, bradykardia, zatrzymanie krążenia).

Pobierz ChPL PDF Anesderm – Krem – (25 mg + 25 mg)/g
  1. Przedawkowanie leku Anesderm
    1. Methemoglobinemia jako powikłanie przedawkowania
    2. Monitorowanie methemoglobinemii
    3. Objawy toksycznego działania leku
    4. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    5. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. miejscowe znieczulenie błony śluzowej narządów płciowych
  2. miejscowe znieczulenie owrzodzenia kończyny dolnej
  3. miejscowe znieczulenie skóry
Substancja czynna
  1. lidokaina
  2. prylokaina
Kategoria leku
  1. leki miejscowo znieczulające

Przedawkowanie leku Anesderm

Przedawkowanie kremu Anesderm ((25 mg + 25 mg)/g) wiąże się z szeregiem poważnych zagrożeń dla pacjenta, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Pomimo rzadkiego występowania przypadków przedawkowania, znajomość objawów i odpowiednich procedur postępowania ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta.1

Methemoglobinemia jako powikłanie przedawkowania

Głównym zagrożeniem związanym z przedawkowaniem kremu Anesderm jest rozwój methemoglobinemii. Stan ten jest szczególnie związany z działaniem prylokainowego składnika preparatu. Duże dawki prylokaininy mogą prowadzić do zwiększenia stężenia methemoglobiny we krwi, co skutkuje upośledzeniem zdolności hemoglobiny do transportu tlenu.2

Szczególnie podatne na rozwój methemoglobinemii są następujące grupy pacjentów:

  • Osoby z predyspozycjami genetycznymi do methemoglobinemii
  • Noworodki i niemowlęta poniżej 12 miesiąca życia poddawane zbyt częstym aplikacjom preparatu
  • Pacjenci przyjmujący równocześnie leki indukujące powstawanie methemoglobiny, takie jak:
    • Sulfonamidy – grupa antybiotyków
    • Nitrofurantoina – lek przeciwbakteryjny stosowany głównie w zakażeniach układu moczowego
    • Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy
    • Fenobarbital – lek o działaniu przeciwdrgawkowym i nasennym

3

Monitorowanie methemoglobinemii

Istotnym aspektem diagnostycznym w przypadku podejrzenia methemoglobinemii jest fakt, że standardowe pomiary saturacji krwi za pomocą pulsoksymetru mogą być niewiarygodne. Zwiększona frakcja methemoglobiny może powodować zawyżanie odczytów wysycenia hemoglobiny tlenem na pulsoksymetrze. W przypadku podejrzenia tego stanu bardziej wiarygodną metodą jest monitorowanie wysycenia krwi tlenem przy użyciu co-oksymetrii.4

Objawy toksycznego działania leku

Przedawkowanie kremu Anesderm, poza methemoglobinemią, może manifestować się podobnymi objawami jak w przypadku przedawkowania innych środków znieczulających miejscowo. Toksyczne działanie anestetyków miejscowych obejmuje zazwyczaj dwie fazy:5

  1. Faza pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN) – charakteryzująca się niepokojem, splątaniem, zaburzeniami mowy, drżeniem mięśni oraz drgawkami
  2. Faza zahamowania OUN i układu krążenia – w ciężkich przypadkach przedawkowania, prowadząca do depresji oddechowej, hipotensji, bradykardii, a nawet zatrzymania krążenia

6

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania klinicznie istotnej methemoglobinemii leczenie polega na podaniu błękitu metylenowego w formie powolnej iniekcji dożylnej. Jest to lek pierwszego wyboru w terapii tej jednostki chorobowej.7

W przypadku innych objawów toksyczności systemowej należy zastosować odpowiednie leczenie objawowe:

  • Ciężkie objawy neurologiczne (drgawki, zahamowanie OUN) wymagają leczenia objawowego:
    • Zastosowanie oddechu wspomaganego
    • Podawanie leków przeciwdrgawkowych
  • W przypadku objawów ze strony układu krążenia należy wdrożyć standardowe postępowanie resuscytacyjne

8

Ze względu na powolne wchłanianie substancji czynnych z nieuszkodzonej skóry, pacjenci z objawami przedawkowania powinni być obserwowani przez kilka godzin po zastosowaniu wstępnego leczenia doraźnego.9

Objaw przedawkowania Opis Uwagi kliniczne
Methemoglobinemia Stan, w którym żelazo hemoglobiny zostaje utlenione z Fe²⁺ do Fe³⁺, co uniemożliwia transport tlenu Szczególnie u niemowląt <12 m.ż., osób predysponowanych i przy interakcji z lekami (sulfonamidy, nitrofurantoina, fenytoina, fenobarbital)
Objawy pobudzenia OUN Niepokój, pobudzenie, splątanie, zaburzenia mowy, drżenie mięśni, drgawki Wczesna faza toksyczności anestetyku miejscowego
Objawy zahamowania OUN Senność, zaburzenia świadomości, depresja oddechowa, śpiączka Późna faza toksyczności, występująca w ciężkich przypadkach
Zaburzenia układu krążenia Hipotensja, zaburzenia rytmu serca, bradykardia, zatrzymanie krążenia Obserwowane w zaawansowanej toksyczności, wymagające natychmiastowej interwencji
Zawyżone odczyty saturacji Fałszywie prawidłowe lub podwyższone odczyty saturacji na pulsoksymetrze Konieczność zastosowania co-oksymetrii do wiarygodnej oceny wysycenia krwi tlenem

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl