Właściwości farmakodynamiczne leku Amoxicillin Aurovitas

Amoksycylina, składnik aktywny leku Amoxicillin Aurovitas, należy do grupy farmakoterapeutycznej penicylin o szerokim spektrum działania (kod ATC: J01CA04). Produkt dostępny jest w formie tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej w dawkach 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg amoksycyliny w postaci trójwodnej.¹

Mechanizm działania

Amoksycylina jest półsyntetyczną penicyliną zaliczaną do antybiotyków beta-laktamowych. Jej działanie polega na hamowaniu jednego lub więcej enzymów, określanych jako białka wiążące penicylinę (PBP – penicillin-binding proteins), które uczestniczą w szlaku biosyntezy bakteryjnego peptydoglikanu. Peptydoglikan stanowi integralny strukturalny składnik ściany komórki bakteryjnej, dlatego zahamowanie jego syntezy prowadzi do osłabienia ściany komórkowej bakterii. W konsekwencji następuje liza komórki i śmierć bakterii.²

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

W ocenie skuteczności amoksycyliny kluczowym parametrem jest czas, przez który stężenie leku przekracza minimalne stężenie hamujące (T>MIC). Parametr ten uznawany jest za główny wyznacznik efektywności antybiotykoterapii.³

Mechanizmy oporności

Bakterie mogą rozwijać oporność na amoksycylinę poprzez kilka mechanizmów:⁴

• Unieczynnienie przez beta-laktamazy bakteryjne – enzymy rozkładające pierścień beta-laktamowy antybiotyku
• Modyfikacja struktury białek PBP – zmiana struktury docelowych białek zmniejsza powinowactwo leku do miejsca działania
• Nieprzepuszczalność błony komórkowej bakterii lub aktywne mechanizmy pompy wyrzutowej – szczególnie istotne u bakterii Gram-ujemnych, mogą wywoływać oporność lub przyczyniać się do jej wystąpienia

Wartości graniczne

Wartości graniczne minimalnego stężenia hamującego (MIC) amoksycyliny zostały określone przez Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) w wersji 5.0. Parametry te służą do klasyfikacji drobnoustrojów jako wrażliwe lub oporne na amoksycylinę w badaniach diagnostycznych.⁵

Specyficzne uwagi dotyczące interpretacji wartości granicznych:⁶

1. Dzikie szczepy Enterobacteriaceae klasyfikowane są jako wrażliwe na aminopenicyliny. W niektórych krajach preferuje się klasyfikowanie dzikich izolatów E. coli i P. mirabilis jako średniooporne, stosując wartość graniczną (MIC) S ≤ 0,5 mg/l.
2. Większość szczepów gronkowców wytwarza penicylinazy, co powoduje ich oporność na amoksycylinę. Szczepy metycylinooporne są, z nielicznymi wyjątkami, oporne na wszystkie antybiotyki beta-laktamowe.
3. O wrażliwości na amoksycylinę wnioskuje się na podstawie wrażliwości na ampicylinę.
4. Wrażliwość paciorkowców z grup A, B, C i G na penicyliny określa się na podstawie ich wrażliwości na benzylopenicylinę.
5. Wartości graniczne odnoszą się tylko do szczepów nie-meningokokowych. Dla izolatów sklasyfikowanych jako średniooporne na ampicylinę należy unikać leczenia doustnymi postaciami amoksycyliny.
6. Wartości graniczne wyznaczono na podstawie podawania dożylnego. Szczepy wytwarzające beta-laktamazy należy uznawać za oporne.
7. Bakterie wytwarzające beta-laktamazy należy uznawać za oporne.
8. O wrażliwości na amoksycylinę wnioskuje się na podstawie wrażliwości na benzylopenicylinę.
9. Wartości graniczne oparte są na epidemiologicznych wartościach granicznych (ECOFF), rozróżniających szczepy dzikie od tych ze zmniejszoną wrażliwością.
10. Wartości graniczne niezależne od gatunku wyznaczono na podstawie dawek co najmniej 0,5 g trzy lub cztery razy na dobę (1,5 do 2 g/dobę).

Należy pamiętać, że częstość występowania oporności wybranych gatunków może zmieniać się w czasie i różnić geograficznie. Przy leczeniu ciężkich zakażeń wskazane jest odniesienie się do lokalnych danych dotyczących oporności. W przypadkach gdy lokalna częstość występowania oporności podważa przydatność leku, przynajmniej w niektórych typach zakażeń, zaleca się konsultację specjalistyczną.⁷

Spektrum przeciwbakteryjne

Wrażliwość drobnoustrojów na amoksycylinę in vitro można podzielić na następujące kategorie:⁸

Szczepy zwykle wrażliwe

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Enterococcus faecalis
• Paciorkowce beta-hemolizujące (grup A, B, C i G)
• Listeria monocytogenes

Gatunki, u których może wystąpić oporność nabyta

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Escherichia coli
• Haemophilus influenzae
• Helicobacter pylori
• Proteus mirabilis
• Salmonella typhi
• Salmonella paratyphi
• Pasteurella multocida

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Gronkowce koagulazo-ujemne
• Staphylococcus aureus
• Streptococcus pneumoniae
• Paciorkowce grupy viridans

Beztlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Clostridium spp.

Beztlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Fusobacterium spp.

Inne:

• Borrelia burgdorferi

Drobnoustroje z opornością naturalną

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Enterococcus faecium

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Acinetobacter spp.
• Enterobacter spp.
• Klebsiella spp.
• Pseudomonas spp.

Beztlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Bacteroides spp. (wiele szczepów Bacteroides fragilis wykazuje oporność)

Inne:

• Chlamydia spp.
• Mycoplasma spp.
• Legionella spp.

Istotne jest, że prawie wszystkie szczepy S. aureus są oporne na amoksycylinę z powodu wytwarzania penicylinaz. Dodatkowo wszystkie szczepy oporne na metycylinę wykazują również oporność na amoksycylinę.⁹