Wprowadzenie do właściwości farmakokinetycznych inozyny pranobeksu

Inozyna pranobeks stanowi kompleks zawierający inozynę oraz 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy w stosunku molarnym 1:3. W produkcie AKVIR FORTE o smaku malinowym, każdy ml syropu zawiera 100 mg tej substancji czynnej, a standardowa dawka 5 ml dostarcza 500 mg inozyny pranobeksu. Właściwości farmakokinetyczne leku charakteryzują się odmiennymi parametrami dla poszczególnych składowych, co ma istotne znaczenie kliniczne.¹

Wchłanianie inozyny pranobeksu

Po podaniu doustnym preparat wykazuje doskonały profil wchłaniania u człowieka. Inozyna pranobeks ulega natychmiastowej i niemal całkowitej (≥90%) absorpcji z przewodu pokarmowego, po czym szybko pojawia się we krwi. Badania porównawcze dróg podania wykazały, że po podaniu doustnym składniki DIP N,N-dimetyloamino-2-propanol oraz PAcBA kwas p-acetamidobenzoesowy osiągają w moczu stężenia odpowiadające 94%-100% wartości uzyskiwanych po podaniu dożylnym, co potwierdza wysoką biodostępność leku po podaniu doustnym u małp Rhesus.²

Dystrybucja tkankowa

Badania z wykorzystaniem znakowania radioaktywnego przeprowadzone na małpach wykazały specyficzny wzorzec dystrybucji inozyny pranobeksu w organizmie. Materiał radioaktywnie znakowany lokalizował się w narządach w następującej kolejności malejącej aktywności: nerki, płuca, wątroba, serce, śledziona, jądra, trzustka, mózg i mięśnie szkieletowe. Taki profil dystrybucji wskazuje na znaczące powinowactwo leku do tkanek metabolicznie aktywnych oraz organów odpowiedzialnych za eliminację.³

Metabolizm poszczególnych składników

Stężenia osoczowe składników aktywnych

W badaniach z zastosowaniem znakowanej radioaktywnie substancji u ludzi po podaniu doustnym jednego grama inozyny pranobeksu zaobserwowano odmienne profile farmakokinetyczne dla poszczególnych składników. Stężenia DIP w osoczu osiągały wartość 3,7 µg/ml po 2 godzinach od podania, natomiast PAcBA wykazywał maksymalne stężenie 9,4 µg/ml już po 1 godzinie. Monitorowanie przemian inozyny zawartej w produkcie realizowano poprzez pomiar stężenia kwasu moczowego, który jest jej głównym metabolitem. Wzrost stężenia kwasu moczowego nie wykazywał przebiegu liniowego i charakteryzował się wahaniami w zakresie ±10% między 1. a 3. godziną po podaniu.⁴

Główne szlaki metaboliczne składników

Składniki inozyny pranobeksu podlegają specyficznym przemianom metabolicznym:

• DIP (N,N-dimetyloamino-2-propanol) – metabolizowany jest głównie do N-tlenku
• PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) – głównym metabolitem jest o-acyloglukuronid
• Inozyna – podlega degradacji w szlaku purynowym do kwasu moczowego, ksantyny i hipoksantyny

Z powodu naturalnego metabolizmu inozyny do kwasu moczowego, badania z wykorzystaniem znakowania radioaktywnego tej składowej mają ograniczoną wartość u ludzi. Dane uzyskane w badaniach na zwierzętach pokazują, że po doustnym podaniu tabletek nawet 70% podanej dawki inozyny może być odzyskane w moczu w postaci kwasu moczowego, a pozostała część w formie typowych metabolitów purynowych – ksantyny i hipoksantyny.⁵

Eliminacja i parametry farmakokinetyczne w fazie eliminacji

Drogi eliminacji poszczególnych składników

Inozyna pranobeks oraz jej metabolity są eliminowane głównie drogą nerkową. W warunkach stanu równowagi podczas dawkowania 4 g na dobę, łączne 24-godzinne wydalanie PAcBA i jego głównego metabolitu z moczem wynosiło około 85% podanej dawki. Dla składnika DIP oraz jego metabolitów odzyskano z moczem około 95% radioaktywności, przy czym była ona związana z niezmienioną formą DIP oraz jego N-tlenkiem.⁶

Okres półtrwania poszczególnych składników

Składowe inozyny pranobeksu charakteryzują się zróżnicowanymi parametrami eliminacji. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi:

• 3,5 godziny dla DIP (N,N-dimetyloamino-2-propanol)
• 50 minut dla PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy)

Te odmienne czasy półtrwania wpływają na całościowy profil farmakokinetyczny leku i determinują zalecenia dotyczące dawkowania.⁷

Biodostępność i wartości AUC

Całkowita biodostępność inozyny pranobeksu została potwierdzona przez analizę wartości pola pod krzywą stężenia w czasie (AUC) oraz odzyskiwania metabolitów z moczu. W warunkach stanu równowagi odzyskiwanie z moczu składowej PAcBA oraz jej metabolitu wykazywało bardzo wysoką wartość ≥90% spodziewanej ilości. Dla składowej DIP oraz jej metabolitu odsetek odzyskiwania był równie wysoki i wynosił ≥76%. Analiza parametrów farmakokinetycznych w osoczu potwierdziła te wartości, wykazując osoczowy AUC na poziomie ≥88% dla DIP oraz ≥77% dla PAcBA.⁸