Interakcje leku
Aclexa 200 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Celekoksyb, substancja czynna produktu leczniczego Aclexa, wykazuje szereg istotnych interakcji z innymi lekami oraz substancjami, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Interakcje te można podzielić na dwie główne kategorie: farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę poszczególnych typów interakcji oraz ich znaczenie kliniczne.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą wzajemnego oddziaływania leków na poziomie ich mechanizmu działania oraz wywoływanych efektów fizjologicznych, bez wpływu na stężenie leku we krwi.²

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie celekoksybu z lekami przeciwzakrzepowymi. U pacjentów otrzymujących warfarynę lub inne leki o działaniu antyagregacyjnym występuje zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia lub po modyfikacji dawki celekoksybu. Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego jest bezwzględnie konieczne, szczególnie podczas pierwszych dni terapii.³

U pacjentów stosujących doustne leki przeciwzakrzepowe zaleca się ścisłą kontrolę parametrów krzepnięcia, w szczególności czasu protrombinowego i wartości INR (ang. International Normalized Ratio). W piśmiennictwie medycznym odnotowano przypadki krwawień związanych z wydłużeniem czasu protrombinowego u pacjentów, głównie w podeszłym wieku, przyjmujących jednocześnie warfarynę i celekoksyb. Niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.⁴

Interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), do których należy celekoksyb, mogą zmniejszać skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych z różnych grup, w tym:

• Inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE)
• Antagonistów receptora angiotensyny II
• Diuretyków
• Leków beta-adrenolitycznych

Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko wystąpienia ostrej niewydolności nerek u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (np. odwodnionych, leczonych diuretykami lub w podeszłym wieku) podczas stosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub diuretyków w skojarzeniu z NLPZ, w tym z celekoksybem. Choć niewydolność nerek jest zazwyczaj odwracalna, leczenie skojarzone należy prowadzić z zachowaniem szczególnej ostrożności.⁵

W przypadku stosowania terapii skojarzonej należy:

1. Zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta
2. Monitorować czynność nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego
3. Okresowo powtarzać badania kontrolne funkcji nerek

Warto odnotować wyniki 28-dniowego badania klinicznego u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym stopnia I lub II leczonych lizynoprylem. Podawanie celekoksybu w dawce 200 mg dwa razy na dobę nie spowodowało istotnego statystycznie wzrostu średniego dobowego ciśnienia skurczowego ani rozkurczowego w porównaniu do grupy placebo. Jednakże podczas ostatniego badania kontrolnego 48% pacjentów przyjmujących celekoksyb w dawce 200 mg dwa razy na dobę uznano za opornych na lizynopryl (ciśnienie rozkurczowe >90 mm Hg lub wzrost o >10% w stosunku do wartości początkowych) w porównaniu do 27% pacjentów w grupie placebo. Różnica ta była istotna statystycznie. ^{90 mm Hg lub wzrost tego parametru o >10% w stosunku do wartości początkowych) w porównaniu do 27% pacjentów w grupie placebo; różnica między grupami była istotna statystycznie.”>6}

Interakcje z cyklosporyną i takrolimusem

Jednoczesne stosowanie NLPZ, w tym celekoksybu, z lekami immunosupresyjnymi takimi jak cyklosporyna lub takrolimus może nasilać ich działanie nefrotoksyczne. W przypadku konieczności łączenia tych terapii należy prowadzić regularną kontrolę funkcji nerek.⁷

Interakcje z kwasem acetylosalicylowym

Celekoksyb może być podawany jednocześnie z małą dawką kwasu acetylosalicylowego, jednak należy pamiętać, że nie może zastąpić kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób układu krążenia. Istotne jest, że podczas stosowania celekoksybu w skojarzeniu z małymi dawkami kwasu acetylosalicylowego ryzyko wystąpienia owrzodzeń przewodu pokarmowego lub innych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego jest większe niż podczas monoterapii celekoksybem.⁸

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne dotyczą wpływu jednego leku na procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu lub wydalania drugiego leku.⁹

Wpływ celekoksybu na inne produkty lecznicze

Hamowanie CYP2D6: Celekoksyb jest inhibitorem cytochromu CYP2D6, co oznacza, że może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym. Do substratów CYP2D6 należą między innymi:

• Leki przeciwdepresyjne (trójcykliczne i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny)
• Neuroleptyki
• Leki przeciwarytmiczne

W przypadku stosowania tych leków razem z celekoksybem może być konieczne zmniejszenie ich dawki po rozpoczęciu leczenia celekoksybem lub zwiększenie po zakończeniu terapii celekoksybem.¹⁰

Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie 200 mg celekoksybu dwa razy na dobę powodowało 2,6-krotne zwiększenie stężenia dekstrometorfanu i 1,5-krotne zwiększenie stężenia metoprololu (substraty CYP2D6) w osoczu. Ten wzrost jest bezpośrednim efektem hamowania metabolizmu tych leków przez celekoksyb.¹¹

Hamowanie CYP2C19: W badaniach in vitro wykazano zdolność celekoksybu do hamowania metabolizmu katalizowanego przez cytochrom CYP2C19. Kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało w pełni wyjaśnione. Przykładami leków metabolizowanych przez CYP2C19 są: diazepam, cytalopram i imipramina.¹²

Wpływ na doustne środki antykoncepcyjne: W przeprowadzonych badaniach interakcji wykazano, że celekoksyb nie wywiera istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających 1 mg noretysteronu i 35 µg etynylestradiolu.¹³

Wpływ na leki przeciwcukrzycowe: Celekoksyb nie zaburza w zakresie istotnym klinicznie farmakokinetyki tolbutamidu (substrat CYP2C9) lub glibenklamidu – dwóch powszechnie stosowanych leków przeciwcukrzycowych.¹⁴

Wpływ na metotreksat: U pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów nie stwierdzono istotnego wpływu celekoksybu na farmakokinetykę metotreksatu (osoczowy lub nerkowy klirens) w dawkach stosowanych w reumatologii. Należy jednak zachować ostrożność i rozważyć odpowiednią kontrolę toksycznego działania metotreksatu w przypadku jednoczesnego stosowania obu leków.¹⁵

Wpływ na lit: U zdrowych osób jednoczesne stosowanie 200 mg celekoksybu dwa razy na dobę z 450 mg litu dwa razy na dobę powodowało średnie zwiększenie maksymalnego stężenia (Cmax) litu o 16% oraz powierzchni pod krzywą stężenia (AUC) litu o 18%. Z tego powodu pacjenci przyjmujący preparaty litu wymagają ścisłej obserwacji podczas rozpoczynania lub kończenia leczenia celekoksybem.¹⁶

Wpływ innych produktów leczniczych na celekoksyb

Pacjenci z zaburzonym metabolizmem zależnym od CYP2C9: U pacjentów z genetycznie uwarunkowanym zaburzeniem metabolizmu zależnego od cytochromu CYP2C9 i zwiększonym narażeniem na celekoksyb, jednoczesne podawanie inhibitorów CYP2C9 może prowadzić do dalszego nasilenia ekspozycji na lek. U tych pacjentów należy unikać takiego leczenia skojarzonego.¹⁷

Inhibitory i induktory CYP2C9: Ponieważ celekoksyb jest metabolizowany głównie przez cytochrom CYP2C9, u pacjentów otrzymujących flukonazol (silny inhibitor CYP2C9) zaleca się zmniejszenie o połowę dawki celekoksybu. Jednoczesne zastosowanie pojedynczej dawki 200 mg celekoksybu i 200 mg flukonazolu raz na dobę powodowało średnie zwiększenie maksymalnego stężenia celekoksybu o 60% i powierzchni pod krzywą stężenia o 130%.¹⁸

Z drugiej strony, stosowanie induktorów CYP2C9, takich jak ryfampicyna, karbamazepina czy barbiturany, może prowadzić do zmniejszenia stężenia celekoksybu w osoczu, co potencjalnie może obniżać jego skuteczność terapeutyczną.¹⁹

Ketokonazol i leki zobojętniające: W badaniach nie zaobserwowano, aby ketokonazol lub produkty zobojętniające kwas żołądkowy miały wpływ na farmakokinetykę celekoksybu.²⁰

Interakcje celekoksybu z alkoholem

Jednoczesne stosowanie celekoksybu i alkoholu może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego. Alkohol może nasilać drażniące działanie NLPZ na błonę śluzową żołądka, co w konsekwencji zwiększa ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego. Ponadto, podobnie jak inne NLPZ, celekoksyb może w pewnym stopniu wpływać na metabolizm alkoholu i nasilać jego działanie ośrodkowe.

U pacjentów z chorobami wątroby lub przyjmujących inne leki metabolizowane przez wątrobę, jednoczesne stosowanie celekoksybu i alkoholu może dodatkowo obciążać funkcje wątroby. Należy zatem odradzać pacjentom jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii celekoksybem, szczególnie tym z chorobami przewodu pokarmowego, wątroby lub przyjmującym leki przeciwzakrzepowe.

Informacje dotyczące stosowania u dzieci i młodzieży

Należy podkreślić, że badania dotyczące interakcji celekoksybu przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Brak jest danych na temat potencjalnych interakcji lekowych u dzieci i młodzieży.²¹

Tabela interakcji celekoksybu z innymi lekami i substancjami