szczepienie podstawowe
Szczepienie podstawowe to cykl obowiązkowych szczepień ochronnych wykonywanych u niemowląt i małych dzieci zgodnie z kalendarzem szczepień. Stanowi ono fundament odporności na choroby zakaźne w pierwszych latach życia.
W Polsce szczepienia podstawowe obejmują immunizację przeciwko takim chorobom jak: gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, błonica, tężec, krztusiec, poliomyelitis, zakażenia Haemophilus influenzae typu b, pneumokoki, odra, świnka i różyczka. Rozpoczynają się już w pierwszej dobie życia i kontynuowane są według ściśle określonego harmonogramu.
Prawidłowe przeprowadzenie szczepień podstawowych jest kluczowe dla wytworzenia trwałej odporności zbiorowej oraz indywidualnej. Niektóre z tych szczepień wymagają podania kilku dawek w odpowiednich odstępach czasu, co zapewnia pełną skuteczność ochrony immunologicznej. Lekarze POZ są odpowiedzialni za nadzorowanie realizacji kalendarza szczepień podstawowych u swoich pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tetana Pro nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetana PRO, zawierająca ≥ 40 j.m. oczyszczonego toksoidu tężcowego adsorbowanego na 0,5 mg Al³⁺ wodorotlenku glinu, jest preparatem z grupy toksoidów tężcowych (ATC J07AM01). Toksoid ten powstaje poprzez inaktywację formaldehydem toksyny tężcowej Clostridium tetani. Immunizacja wymaga pełnego cyklu szczepienia podstawowego, składającego się z trzech dawek, aby uzyskać długotrwałą odporność trwającą od 5 do 10 lat. Po dwóch dawkach osiąga się około 90% serokonwersji, jednak odporność ta jest krótkotrwała i nie zapewnia pełnej ochrony przed zachorowaniem na tężec.
- Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Dawkowanie i sposób podawania
Toksoid krztuścowy jest kluczowym składnikiem szczepionek skojarzonych stosowanych w profilaktyce błonicy, tężca i krztuśca, dostępnych w różnych preparatach dostosowanych do wieku pacjenta. U dorosłych i młodzieży zaleca się podanie pojedynczej dawki 0,5 ml (zawierającej od 2,5 do 8 mikrogramów toksoidu krztuścowego w zależności od preparatu, np. Adacel 2,5 µg, Boostrix 8 µg). Schemat szczepień u osób z niepełną lub nieznaną historią szczepień obejmuje podanie dawki toksoidu krztuścowego, a następnie dwóch dawek dT w odstępach 1 i 6 miesięcy. Szczepienia przypominające powinny być wykonywane co 5-10 lat, zgodnie z zaleceniami, a u kobiet w ciąży w II i III trymestrze celem biernej ochrony niemowląt. Szczepionki podaje się domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny u starszych dzieci i dorosłych oraz w przednio-boczną część uda u niemowląt, unikając podawania w pośladki i donaczyniowo.
ampułko-strzykawka, antygen poliomyelitis, bierna ochrona niemowląt, dawka uzupełniająca, immunoglobulina przeciwtężcowa, leczenie immunosupresyjne, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, profilaktyka błonicy, profilaktyka krztuśca, profilaktyka tężca, przednio-boczna część uda, rana z ryzykiem tężca, schemat szczepień ochronnych, składowa krztuśca, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie pierwotne, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, toksoid krztuścowy, wstrzyknięcie śródskórne, zaburzenie krzepnięcia krwi - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
D-Szczepionka błonicza adsorbowana zawiera co najmniej 30 j.m. toksoidu błoniczego w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na wodorotlenku glinu. Pełne szczepienie podstawowe obejmuje trzy dawki podawane wg schematu: druga dawka po 4-6 tygodniach od pierwszej, a trzecia po 6-12 miesiącach od drugiej. Dawkowanie jest zróżnicowane wiekowo: u dzieci do 2 lat dawki wynoszą odpowiednio 0,5 ml, 0,5 ml i 0,3 ml, natomiast u dzieci 2-6 lat – 0,3 ml dla każdej z trzech dawek. Dawka przypominająca wynosi 0,2 ml i jest wskazana dla dzieci 6-letnich z udokumentowanym pełnym szczepieniem podstawowym, w tym podaniem trzeciej dawki w drugim roku życia.
- Leksykon substancji czynnych
Wirus poliomyelitis – Wskazania do stosowania
Wirus poliomyelitis, wykorzystywany w inaktywowanych szczepionkach (IPV), stanowi podstawę profilaktyki poliomyelitis, obejmując ochronę przed trzema typami wirusa: typ 1 (szczep Mahoney), typ 2 (szczep MEF-1) oraz typ 3 (szczep Saukett). Szczepy te są namnażane w komórkach VERO i inaktywowane, co zapewnia bezpieczeństwo i immunogenność preparatów. Szczepionki takie jak IMOVAX POLIO stosowane są w szczepieniu podstawowym i przypominającym u niemowląt, dzieci, młodzieży i dorosłych, natomiast PENTAXIM, szczepionka skojarzona, jest wskazana do pierwotnej immunizacji niemowląt od 6. tygodnia życia oraz jako dawka uzupełniająca w drugim roku życia. DULTAVAX, zawierający zmniejszoną ilość antygenów, jest przeznaczony wyłącznie do dawek przypominających u dzieci powyżej 6. roku życia, nastolatków i dorosłych. Standaryzowane ilości antygenu D w szczepionkach wynoszą: typ 1 – 29 jednostek (wcześniej 40), typ 2 – 7 jednostek (wcześniej 8), typ 3 – 26 jednostek (wcześniej 32), co wynika ze zmiany metody pomiaru immunochemicznego.
choroba Heinego-Medina, dawka przypominająca, Haemophilus influenzae typ b, inaktywowany wirus poliomyelitis, inwazyjne zakażenie, jednostka antygenu D, komórki Vero, odpowiedź immunologiczna, posocznica, sytuacja epidemiologiczna, szczep Mahoney, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepienie podstawowe, szczepienie uzupełniające, szczepionka skojarzona, wirus poliomyelitis, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – d-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
D-Szczepionka błonicza adsorbowana jest przeznaczona wyłącznie do szczepień przypominających u osób, które ukończyły pełny cykl szczepienia podstawowego przeciw błonicy. Każda dawka o objętości 0,5 ml zawiera nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego adsorbowanego na wodorotlenku glinu (nie więcej niż 0,5 mg Al³⁺). Szczepienie przypominające powinno być podane po upływie 10 lat od ostatniego szczepienia. Preparat ma postać białej lub prawie białej, jednorodnej zawiesiny do wstrzykiwań i wymaga podania głęboko podskórnego, preferencyjnie w mięsień naramienny, z zachowaniem prawidłowej techniki iniekcji dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa zabiegu.
adsorpcja na wodorotlenku glinu, d-szczepionka błonicza adsorbowana, dawka szczepionki, immunogenność, iniekcja podskórna, mięsień naramienny, profilaktyka błonicy, przeciwwskazanie, środki ostrożności, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, technika iniekcji, toksoid błoniczy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań