rak gruczołu krokowego ograniczony do narządu o wysokim ryzyku nawrotu
Wskazanie

Rak gruczołu krokowego ograniczony do narządu o wysokim ryzyku nawrotu to forma nowotworu prostaty, która charakteryzuje się obecnością komórek rakowych jedynie w obrębie gruczołu krokowego, ale z cechami sugerującymi zwiększone prawdopodobieństwo progresji i nawrotu po leczeniu. Wysoki ryzyko nawrotu definiowane jest zazwyczaj przez następujące parametry: wysokie stężenie PSA (powyżej 20 ng/ml), wysoki stopień złośliwości histologicznej (grupa Grade 4-5, odpowiadająca skali Gleasona 8-10) lub zaawansowanie kliniczne T2c lub wyższe.

W leczeniu raka gruczołu krokowego o wysokim ryzyku nawrotu stosuje się najczęściej podejście wielokierunkowe. Podstawową metodą jest radykalna prostatektomia lub radioterapia (często w połączeniu z hormonoterapią). W hormonoterapii wykorzystuje się przede wszystkim analogi GnRH (goserelina – Zoladex, leuprorelina – Eligard, Leuprostin, tryptorelina – Diphereline), antagonisty GnRH (degareliks – Firmagon) oraz antyandrogeny (bikalutamid – Bicalutamid, Casodex, flutamid – Flutamid).

W przypadkach wysokiego ryzyka nawrotu coraz częściej stosuje się również nowoczesne leki hormonalne nowej generacji jak octan abirateronu (Zytiga) czy enzalutamid (Xtandi), które mogą być włączane na wcześniejszych etapach leczenia. W niektórych przypadkach można rozważyć również zastosowanie chemioterapii opartej na docetakselu (Taxotere) już na etapie choroby miejscowo zaawansowanej.

Największymi trudnościami w leczeniu pacjentów z rakiem prostaty o wysokim ryzyku nawrotu są: właściwy dobór optymalnej sekwencji terapeutycznej, przewidywanie rzeczywistego ryzyka progresji u konkretnego pacjenta oraz balansowanie między intensywnością leczenia a jakością życia. Mimo zastosowania agresywnego leczenia, u około 30-50% pacjentów dochodzi do biochemicznej progresji w ciągu 5 lat. Wyzwaniem pozostaje również zarządzanie działaniami niepożądanymi terapii hormonalnej, takimi jak utrata gęstości kości, zespół metaboliczny, dysfunkcje seksualne czy zaburzenia poznawcze, które mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu.