włókniaki macicy
Wskazanie

Włókniaki macicy (mięśniaki gładkokomórkowe, leiomyomata) to łagodne guzy nowotworowe wywodzące się z mięśniówki gładkiej macicy. Są najczęstszymi nowotworami narządu rodnego kobiet, występującymi u około 20-40% kobiet w wieku rozrodczym. Częstość ich występowania wzrasta wraz z wiekiem i osiąga szczyt w okresie okołomenopauzalnym.

Włókniaki mogą być bezobjawowe lub powodować takie objawy jak: obfite i przedłużające się krwawienia miesiączkowe prowadzące do niedokrwistości, ból w miednicy mniejszej, uczucie parcia na pęcherz moczowy, zaburzenia płodności oraz powikłania w czasie ciąży. Objawy zależą głównie od lokalizacji, liczby i wielkości włókniaków. Rozpoznanie opiera się na badaniu ginekologicznym oraz badaniach obrazowych (USG przezpochwowe, MRI).

W leczeniu włókniaków macicy stosuje się zarówno metody farmakologiczne, jak i zabiegowe. Wśród leków stosowanych w Polsce wymienić można: kwas traneksamowy (Exacyl, Tranexamic acid) stosowany w celu zmniejszenia krwawienia; niesteroidowe leki przeciwzapalne (Ketonal, Dexak); doustne środki antykoncepcyjne i gestageny (Microgynon, Visanne); analogi GnRH (Diphereline, Zoladex) powodujące czasową menopauzę farmakologiczną; oraz selektywne modulatory receptora progesteronowego jak octan uliprystalu (Esmya), choć ten ostatni ma obecnie ograniczone zastosowanie ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby.

Największe trudności w leczeniu włókniaków macicy związane są z ich nawrotowym charakterem oraz koniecznością indywidualizacji terapii. Leczenie farmakologiczne często daje tylko tymczasową ulgę, a objawy powracają po odstawieniu leków. Leki hormonalne mają ograniczony czas stosowania ze względu na działania niepożądane. Z kolei leczenie chirurgiczne (miomektomia, histerektomia) niesie za sobą ryzyko powikłań operacyjnych oraz problemów z płodnością w przypadku kobiet planujących ciążę. Nowe metody małoinwazyjne jak embolizacja tętnic macicznych czy zogniskowana ultradźwiękowa ablacja pod kontrolą rezonansu magnetycznego (MRgFUS) nie są szeroko dostępne i refundowane w Polsce.

Wybór odpowiedniej metody leczenia zależy od wielu czynników, w tym wieku pacjentki, planów rozrodczych, nasilenia objawów, wielkości i lokalizacji włókniaków oraz preferencji samej pacjentki. Najważniejsze jest regularne monitorowanie stanu zdrowia pacjentki i odpowiednie dostosowywanie strategii terapeutycznej.