Leksykon wskazań

Wskazania, strona 28 z 169

• zapobieganie nawrotom epizodu dużej depresji

  Zapobieganie nawrotom epizodu dużej depresji (MDD) stanowi kluczowy element długoterminowego zarządzania chorobą depresyjną. Po osiągnięciu remisji objawów depresyjnych, głównym celem terapeutycznym staje się utrzymanie dobrostanu pacjenta i zapobieganie nawrotom, które występują u około 50-80% pacjentów w ciągu 5 lat od pierwszego epizodu, jeśli nie jest stosowane leczenie podtrzymujące.

• kołatanie serca spowodowane czynnościowymi zaburzeniami pracy serca

  Kołatanie serca spowodowane czynnościowymi zaburzeniami pracy serca to subiektywne odczucie nieprawidłowej aktywności serca, które nie wynika z organicznego uszkodzenia mięśnia sercowego, lecz z zaburzeń jego funkcji. Pacjenci często opisują je jako uczucie szybkiego, gwałtownego lub nieregularnego bicia serca. Te zaburzenia mogą być wywoływane przez różne czynniki, takie jak stres, lęk, nadmierne spożycie kofeiny, nikotyny, alkoholu, niektórych leków (np. pseudoefedryny) lub zaburzenia metaboliczne (np. nadczynność tarczycy).

• napad mieszany

  Napad mieszany to rodzaj napadu padaczkowego, który łączy cechy napadu uogólnionego i częściowego. Charakteryzuje się zarówno objawami ruchowymi, jak i zaburzeniami świadomości. Napady mieszane mogą rozpoczynać się jako napady częściowe, które następnie przekształcają się w napady uogólnione (tzw. napady wtórnie uogólnione), lub mogą wykazywać cechy obu typów od samego początku.

• zapobieganie zgonowi z przyczyn sercowych i ponownemu zawałowi mięśnia sercowego po przebytej ostrej fazie zawału serca

  Zapobieganie zgonowi z przyczyn sercowych i ponownemu zawałowi mięśnia sercowego po przebytej ostrej fazie zawału serca to kluczowy element wtórnej profilaktyki kardiologicznej. Pacjenci, którzy przeżyli ostry zawał serca, znajdują się w grupie wysokiego ryzyka wystąpienia kolejnych incydentów sercowo-naczyniowych, w tym ponownego zawału oraz nagłego zgonu sercowego. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w pierwszym roku po zawale, kiedy to śmiertelność może sięgać nawet 10-15%.

• oddawanie wiatrów

  Oddawanie wiatrów (flatulencja) to naturalny proces fizjologiczny polegający na wydalaniu gazów z przewodu pokarmowego przez odbyt. U zdrowej osoby jest to zjawisko normalne, występujące kilkanaście razy dziennie. Nadmierne oddawanie wiatrów może być jednak objawem różnych zaburzeń przewodu pokarmowego, takich jak zespół jelita drażliwego, nietolerancje pokarmowe (np. nietolerancja laktozy), zaburzenia wchłaniania czy przerost bakteryjny jelita cienkiego.

• ból o dużym nasileniu w przebiegu choroby nowotworowej

  Ból o dużym nasileniu w przebiegu choroby nowotworowej to istotny problem kliniczny, dotykający około 70-80% pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową. Ból tego typu może wynikać bezpośrednio z rozrostu guza (ucisk na narządy, nerwy, kości), z leczenia przeciwnowotworowego (np. neuropatia po chemioterapii) lub z innych powodów pośrednio związanych z nowotworem (np. zapalenie, infekcje). Intensywność bólu nowotworowego określa się za pomocą skali numerycznej (NRS) lub wizualnej skali analogowej (VAS), gdzie ból o dużym nasileniu definiowany jest zwykle jako ≥7/10 punktów.

• ból o średnim nasileniu w przebiegu choroby nowotworowej

  Ból o średnim nasileniu w przebiegu choroby nowotworowej to istotny problem kliniczny dotykający znacznej liczby pacjentów onkologicznych. Zgodnie z wytycznymi WHO, ból o średnim nasileniu określany jest najczęściej jako ból oceniany na 4-6 punktów w 10-stopniowej skali VAS. Występuje on u około 60-80% pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową i może być spowodowany bezpośrednim naciekiem guza na tkanki, uciskiem na nerwy, zajęciem kości, jak również może być konsekwencją leczenia przeciwnowotworowego.

• rak in situ pęcherza moczowego

  Rak in situ pęcherza moczowego (carcinoma in situ, CIS) to powierzchowna, płaska zmiana nowotworowa ograniczona do nabłonka, która nie przekracza błony podstawnej. Jest to wysoko zróżnicowany rak przejściowokomórkowy (G3), stanowiący około 10% wszystkich nowotworów pęcherza moczowego. CIS charakteryzuje się wysokim potencjałem złośliwości i dużym ryzykiem progresji do raka inwazyjnego (40-83% przypadków), jeśli nie zostanie odpowiednio leczony.

• przewlekła objawowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

  Przewlekła objawowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (PŻChZZ) to stan rozwijający się jako następstwo ostrej zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych lub zatorowości płucnej. Charakteryzuje się utrzymującymi się objawami takimi jak ból kończyn, obrzęki, zmiany troficzne skóry oraz ograniczenie sprawności fizycznej, które występują mimo odpowiedniego leczenia przeciwkrzepliwego.

• żylak odbytu

  Żylaki odbytu, znane także jako hemoroidy, to schorzenie polegające na poszerzeniu żył splotu odbytniczego, które może prowadzić do bolesnych objawów i dyskomfortu. Występują one u ok. 50% populacji powyżej 50. roku życia, a czynnikami sprzyjającymi ich rozwojowi są: przewlekłe zaparcia, siedzący tryb życia, ciąża, poród, nadwaga oraz dieta uboga w błonnik.

• odra

  Odra to wysoce zakaźna choroba wirusowa wywołana przez wirusa z rodziny Paramyxoviridae. Charakteryzuje się gorączką, kaszlem, zapaleniem spojówek, światłowstrętem oraz charakterystyczną plamisto-grudkową wysypką, która pojawia się najpierw na twarzy, a następnie rozprzestrzenia się na tułów i kończyny. Okres wylęgania trwa 10-14 dni, a choroba jest zakaźna od około 4 dni przed wystąpieniem wysypki do 4 dni po jej pojawieniu się.

• zadrapanie

  Zadrapanie to drobne uszkodzenie naskórka lub płytkich warstw skóry właściwej, najczęściej spowodowane mechanicznym działaniem ostrych przedmiotów, paznokci lub pazurów zwierząt. Chociaż zazwyczaj nie jest poważnym urazem, wymaga właściwego zaopatrzenia ze względu na ryzyko zakażenia.

• nerwoból nerwu językowo-gardłowego

  Nerwoból nerwu językowo-gardłowego (neuralgia glossopharyngea) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się nagłymi, intensywnymi bólami w okolicy gardła, języka, ucha i żuchwy. Ból ten jest zwykle jednostronny, napadowy i może być wywoływany przez przełykanie, żucie, mówienie, kaszel lub nawet dotyk określonych obszarów tzw. stref spustowych. Napady bólowe trwają od kilku sekund do kilku minut i mogą powtarzać się wielokrotnie w ciągu dnia.

• stan po zabiegu operacyjnym w stomatologii

  Stan po zabiegu operacyjnym w stomatologii to okres rekonwalescencji po interwencjach chirurgicznych w obrębie jamy ustnej. Najczęstsze zabiegi obejmują ekstrakcje zębów (w tym zębów mądrości), wszczepienie implantów, operacje wyrostka zębodołowego, zabiegi regeneracyjne kości czy operacje z zakresu chirurgii periodontologicznej. Odpowiednie postępowanie pooperacyjne ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego gojenia i minimalizacji powikłań.

• stan po zabiegu operacyjnym w laryngologii

  Stan po zabiegu operacyjnym w laryngologii odnosi się do okresu rekonwalescencji po interwencji chirurgicznej w obrębie ucha, nosa, gardła lub krtani. Zabiegi laryngologiczne mogą obejmować szeroki zakres procedur, takich jak tonsillektomia (usunięcie migdałków), septoplastyka (korekcja przegrody nosowej), operacje zatok, mikrochirurgia krtani czy operacje ucha środkowego.

• rana sącząca

  Rana sącząca to rodzaj rany, która charakteryzuje się wydzielaniem płynu surowiczego, surowiczo-krwistego lub ropnego. Występuje najczęściej jako powikłanie ran chirurgicznych, owrzodzeń, ran przewlekłych oraz ran oparzeniowych. Sączenie może być spowodowane infekcją, nadmiernym wysiękiem zapalnym, zaburzeniami krzepnięcia, obecnością ciała obcego w ranie lub niedostatecznym zaopatrzeniem chirurgicznym rany.

• zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jiroveci

  Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jiroveci (dawniej Pneumocystis carinii) to poważna infekcja grzybicza, która występuje głównie u pacjentów z obniżoną odpornością. Najczęściej dotyka osoby z HIV/AIDS (przy liczbie limfocytów CD4+ poniżej 200 komórek/μl), pacjentów po transplantacji narządów, chorych na nowotwory oraz osoby leczone lekami immunosupresyjnymi. Charakteryzuje się postępującą dusznością, suchym kaszlem, gorączką i narastającym zmęczeniem.

• znieczulenie przewodowe

  Znieczulenie przewodowe to technika anestezjologiczna polegająca na miejscowym blokowaniu przewodnictwa nerwowego poprzez wstrzyknięcie środka znieczulającego w okolice nerwów obwodowych lub splotów nerwowych. Jest stosowane do znieczulenia określonego obszaru ciała przy zachowaniu świadomości pacjenta, co eliminuje konieczność znieczulenia ogólnego.

• endogenne zapalenie błony naczyniowej oka

  Endogenne zapalenie błony naczyniowej oka (wewnątrzpochodne zapalenie błony naczyniowej) to zaburzenie zapalne powstające w wyniku infekcji wewnętrznych lub chorób układowych, które rozprzestrzeniają się drogą krwionośną do oka. W przeciwieństwie do egzogennego zapalenia, które jest spowodowane czynnikami zewnętrznymi, endogenne zapalenie ma swoje źródło wewnątrz organizmu. Najczęstszymi przyczynami są choroby autoimmunologiczne, infekcje ogólnoustrojowe (bakteryjne, grzybicze, wirusowe) oraz choroby układowe.

• leczenie choroby przeszczep przeciw gospodarzowi

  Choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD, ang. Graft-versus-Host Disease) to poważne powikłanie występujące po przeszczepieniu allogenicznych komórek krwiotwórczych lub szpiku kostnego. Rozwija się, gdy limfocyty T dawcy rozpoznają tkanki biorcy jako obce i atakują je. GvHD może mieć postać ostrą (występującą do 100 dni po przeszczepie) lub przewlekłą (pojawiającą się później). Ostre GvHD zwykle dotyka skóry, wątroby i przewodu pokarmowego, powodując wysypkę, żółtaczkę oraz biegunkę. Przewlekła postać może dodatkowo obejmować płuca, oczy i stawy.

• zapobieganie chorobie przeszczep przeciw gospodarzowi

  Choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (GvHD, Graft-versus-Host Disease) to powikłanie występujące po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, w którym limfocyty T dawcy rozpoznają tkanki biorcy jako obce i atakują je. GvHD może wystąpić w formie ostrej (do 100 dni po przeszczepie) lub przewlekłej (powyżej 100 dni). Najczęściej dotyka skóry, przewodu pokarmowego i wątroby, powodując wysypkę, biegunkę, uszkodzenie wątroby i inne objawy.

• niedokrwistość z niedoboru żelaza

  Niedokrwistość z niedoboru żelaza (niedokrwistość niedobarwliwa, niedokrwistość syderopeniczna) jest najczęstszym typem niedokrwistości na świecie. Występuje, gdy organizm nie posiada wystarczającej ilości żelaza do produkcji hemoglobiny, białka niezbędnego do transportu tlenu w czerwonych krwinkach. Najczęstsze przyczyny obejmują utratę krwi (miesiączki, krwawienia z przewodu pokarmowego), zwiększone zapotrzebowanie (ciąża, okres wzrostu), zmniejszone wchłanianie (choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia) lub niedobory dietetyczne.

• anafilaksja

  Anafilaksja to nagła, potencjalnie zagrażająca życiu, ciężka reakcja alergiczna, charakteryzująca się nagłym wystąpieniem objawów ze strony wielu układów organizmu. Objawy mogą obejmować pokrzywkę, obrzęk tkanki podskórnej (obrzęk naczynioruchowy), trudności w oddychaniu (świszczący oddech, stridor), spadek ciśnienia tętniczego krwi, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha i biegunka.

• ból porodowy

  Ból porodowy to naturalny proces towarzyszący skurczom macicy podczas porodu. Intensywność bólu jest zmienna i postępuje wraz z kolejnymi fazami porodu. W pierwszej fazie odczuwany jest głównie w dolnej części brzucha i plecach, podczas gdy w fazie przejściowej i w drugiej fazie porodu może promieniować do ud i okolicy krzyżowej.

• reakcje alergiczne

  Reakcje alergiczne to nadmierna odpowiedź układu immunologicznego na zazwyczaj nieszkodliwą substancję (alergen). Mogą przybierać różne formy, od łagodnych objawów skórnych, takich jak pokrzywka czy świąd, po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, włącznie z anafilaksją zagrażającą życiu. Wystąpienie reakcji alergicznej zależy od indywidualnej wrażliwości pacjenta, rodzaju alergenu, drogi ekspozycji oraz ilości alergenu.

• wrzód żołądka związany z leczeniem NLPZ

  Wrzód żołądka związany z leczeniem NLPZ (niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi) to poważne powikłanie występujące u pacjentów długotrwale przyjmujących leki z tej grupy. NLPZ hamują syntezę prostaglandyn, które odpowiadają za ochronę błony śluzowej żołądka, co prowadzi do zwiększonego ryzyka owrzodzeń. Wrzody te mogą być bezobjawowe lub manifestować się bólem w nadbrzuszu, nudnościami, wymiotami, a w ciężkich przypadkach krwawieniem z przewodu pokarmowego.

• umiarkowane i ciężkie objawy w fazie opróżniania pęcherza

  Umiarkowane i ciężkie objawy w fazie opróżniania pęcherza mogą wskazywać na zaburzenia funkcji dolnych dróg moczowych, najczęściej związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH) u mężczyzn lub pęcherzem nadreaktywnym u obu płci. Objawy te obejmują trudności z rozpoczęciem mikcji, osłabiony lub przerywany strumień moczu, wysiłek podczas oddawania moczu oraz uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza. Nasilenie objawów znacząco wpływa na jakość życia pacjentów i może prowadzić do powikłań, takich jak nawracające infekcje dróg moczowych czy zatrzymanie moczu.

• umiarkowane i ciężkie objawy w fazie napełnienia pęcherza

  Umiarkowane i ciężkie objawy w fazie napełnienia pęcherza to zespół objawów związanych z zaburzeniami dolnych dróg moczowych (LUTS), szczególnie występujący w przebiegu zespołu pęcherza nadreaktywnego (OAB). Do typowych objawów zalicza się częstomocz, nagłe parcie na mocz (urgencja), nokturia (konieczność oddawania moczu w nocy) oraz nietrzymanie moczu z parcia. Objawy te istotnie wpływają na jakość życia pacjentów, ograniczając ich codzienne aktywności oraz zaburzając sen.

• ból podczas porodu przez pochwę

  Ból podczas porodu przez pochwę jest naturalnym fizjologicznym procesem, który towarzyszy skurczom macicy i rozszerzaniu się szyjki macicy. Jego intensywność jest zróżnicowana i zależy od wielu czynników, w tym od progów bólowych rodzącej, pozycji płodu, przebiegu porodu oraz doświadczeń z poprzednich porodów. Ból porodowy ma charakter falowy, nasilający się wraz z postępem porodu, szczególnie w fazie aktywnej, gdy szyjka macicy rozszerza się od 4 do 10 cm.

• ból podczas porodu

  Ból podczas porodu jest naturalnym, fizjologicznym zjawiskiem towarzyszącym skurczom macicy i rozszerzaniu się szyjki macicy w trakcie porodu. Jego intensywność jest bardzo indywidualna i zależy od wielu czynników, takich jak próg bólu rodzącej, wielkość płodu, pozycja płodu czy też przebieg porodu. Ból porodowy pełni funkcję sygnalizacyjną, informując kobietę o postępie porodu, jednak jego nadmierne nasilenie może prowadzić do wyczerpania rodzącej i niekorzystnie wpływać na przebieg porodu.

• silny ból przewlekły

  Silny ból przewlekły to dolegliwość utrzymująca się powyżej 3 miesięcy, znacząco obniżająca jakość życia pacjenta. Może być związany z różnorodnymi schorzeniami, takimi jak choroba nowotworowa, fibromialgia, neuropatia cukrzycowa, neuralgia nerwu trójdzielnego czy przewlekłe zespoły bólowe kręgosłupa. Charakteryzuje się intensywnością przekraczającą 7 punktów w 10-stopniowej skali VAS (Visual Analogue Scale).

• przewlekła choroba wieńcowa

  Przewlekła choroba wieńcowa (PCHN) to stan przewlekłego niedokrwienia mięśnia sercowego spowodowany zmianami miażdżycowymi w tętnicach wieńcowych. Charakteryzuje się występowaniem bólu dławicowego (angina pectoris), który pojawia się najczęściej podczas wysiłku fizycznego, stresu emocjonalnego lub ekspozycji na zimno. Dolegliwości ustępują po zaprzestaniu wysiłku lub po przyjęciu nitrogliceryny. PCHN rozwija się stopniowo i może przez długi czas przebiegać bezobjawowo.

• premedykacja przed wprowadzeniem do znieczulenia ogólnego

  Premedykacja przed wprowadzeniem do znieczulenia ogólnego to kluczowy etap przygotowania pacjenta do zabiegu operacyjnego. Ma ona na celu zredukowanie lęku, zapewnienie sedacji, zmniejszenie wydzielania śliny, zapobieganie nudnościom i wymiotom pooperacyjnym oraz ułatwienie indukcji znieczulenia. Premedykacja może być stosowana zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, z dostosowaniem dawek leków do wieku i masy ciała pacjenta.

• zespół parkinsonowski

  Zespół parkinsonowski to grupa zaburzeń neurologicznych charakteryzujących się objawami przypominającymi chorobę Parkinsona, takimi jak spowolnienie ruchowe (bradykinezja), sztywność mięśniowa, drżenie spoczynkowe i zaburzenia postawy. W przeciwieństwie do idiopatycznej choroby Parkinsona, zespoły parkinsonowskie mogą być wywołane przez leki (szczególnie neuroleptyki), toksyny, choroby naczyniowe mózgu, urazy, infekcje czy też być elementem innych schorzeń neurodegeneracyjnych.

• leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

  Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) to zespół obejmujący zakrzepicę żył głębokich oraz jej powikłanie – zatorowość płucną. Schorzenie rozwija się, gdy w żyłach głębokich (najczęściej kończyn dolnych) powstają skrzepliny, które mogą przemieszczać się z prądem krwi do naczyń płucnych, powodując zagrożenie życia.

• skręcenie stawu

  Skręcenie stawu to uraz, który występuje gdy dochodzi do nadmiernego rozciągnięcia lub naderwania więzadeł stabilizujących staw, bez przemieszczenia powierzchni stawowych. Skręcenia najczęściej dotyczą stawu skokowego, kolanowego, nadgarstkowego oraz palców dłoni. Typowym mechanizmem urazu jest nagły ruch przekraczający fizjologiczny zakres ruchu stawu, np. poślizgnięcie, upadek czy lądowanie na nierównej powierzchni.

• zakażenie ginekologiczne

  Zakażenia ginekologiczne obejmują szeroką gamę stanów chorobowych dotyczących układu rozrodczego kobiety, w tym zapalenie pochwy, szyjki macicy, endometrium, jajowodów oraz jajników. Najczęściej występującymi zakażeniami są bakteryjna waginoza, kandydoza pochwy oraz rzęsistkowica. Charakteryzują się one objawami takimi jak nieprawidłowa wydzielina z dróg rodnych, świąd, pieczenie, ból podczas stosunku oraz nieprzyjemny zapach.

• choroba zwyrodnieniowa rdzenia kręgowego

  Choroba zwyrodnieniowa rdzenia kręgowego (ang. degenerative myelopathy) to postępujące schorzenie neurodegeneracyjne, które prowadzi do stopniowej utraty funkcji motorycznych. Charakteryzuje się demielinizacją i zwyrodnieniem włókien nerwowych w rdzeniu kręgowym, szczególnie w odcinku piersiowo-lędźwiowym. Początkowo objawy obejmują osłabienie kończyn dolnych, zaburzenia chodu i koordynacji, które z czasem mogą prowadzić do całkowitego paraliżu.

• rdzeniak zarodkowy

  Rdzeniak zarodkowy (medulloblastoma) to złośliwy nowotwór mózgu wywodzący się z pierwotnych komórek neuroektodermalnych tylnego dołu czaszki. Jest najczęstszym złośliwym guzem mózgu u dzieci, stanowiąc około 20% wszystkich nowotworów ośrodkowego układu nerwowego w tej grupie wiekowej. Najczęściej występuje między 5. a 7. rokiem życia, rzadziej u dorosłych.

• choroba wywołana przez koronawirusa 2019

  Choroba wywołana przez koronawirusa 2019 (COVID-19) to ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywoływana przez wirus SARS-CoV-2. Objawy mogą obejmować gorączkę, kaszel, duszność, zmęczenie, utratę smaku i węchu, bóle mięśni oraz głowy. W ciężkich przypadkach może prowadzić do zapalenia płuc, zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), niewydolności wielonarządowej, a nawet zgonu.

• zapobieganie nawrotowej zatorowości płucnej

  Zapobieganie nawrotowej zatorowości płucnej stanowi kluczowy element postępowania terapeutycznego u pacjentów, którzy już przebyli incydent zatorowości płucnej (ZP). Zatorowość płucna to stan, w którym materiał zatorowy, najczęściej skrzeplina z żył głębokich kończyn dolnych, blokuje tętnice płucne, prowadząc do zaburzeń perfuzji i wentylacji. Ryzyko nawrotu ZP jest szczególnie wysokie w ciągu pierwszych 6-12 miesięcy po pierwszym epizodzie i wynosi około 10% w pierwszym roku.

• zapobieganie nawrotowej zakrzepicy żył głębokich

  Nawrotowa zakrzepica żył głębokich (rZVG) to stan medyczny, w którym u pacjenta po przebytym epizodzie zakrzepicy żył głębokich (ZVG) dochodzi do ponownego wystąpienia choroby. Zapobieganie nawrotom jest kluczowym elementem postępowania, ponieważ każdy kolejny incydent zwiększa ryzyko powikłań, w tym zespołu pozakrzepowego i zakrzepowo-zatorowego zapalenia płuc.

• zapobieganie zatorowości systemowej

  Zapobieganie zatorowości systemowej to kluczowy aspekt leczenia pacjentów z czynnikami ryzyka powstawania zakrzepów, które mogą prowadzić do zatorów w różnych narządach. Najczęstszymi przyczynami zatorowości systemowej są migotanie przedsionków, sztuczne zastawki serca, choroba wieńcowa oraz stany nadkrzepliwości. U pacjentów z migotaniem przedsionków ryzyko zatorowości ocenia się za pomocą skali CHA2DS2-VASc, która uwzględnia czynniki takie jak wiek, płeć, choroby współistniejące.

• HER-2-ujemny rak piersi z receptorami dla hormonów

  HER-2-ujemny rak piersi z receptorami dla hormonów to podtyp raka piersi charakteryzujący się brakiem nadekspresji białka HER-2 (receptor ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu 2) przy jednoczesnej obecności receptorów estrogenowych (ER) i/lub progesteronowych (PR). Ten typ nowotworu stanowi około 60-70% wszystkich przypadków raka piersi i zazwyczaj ma lepsze rokowanie niż podtypy HER-2 dodatnie.

• hormonozależny inwazyjny rak piersi

  Hormonozależny inwazyjny rak piersi to rodzaj nowotworu sutka, którego komórki posiadają receptory dla hormonów estrogenowych i/lub progesteronowych. Stanowi on około 70-80% wszystkich przypadków raka piersi. Komórki nowotworowe wykorzystują hormony jako czynnik stymulujący wzrost, co wpływa na charakter choroby i jej leczenie. Diagnostyka obejmuje badania immunohistochemiczne, określające status receptorów hormonalnych (ER i PR) w materiale pobranym podczas biopsji.

• fotodermatoza

  Fotodermatoza to ogólne określenie grupy chorób skóry, które wynikają z nieprawidłowej reakcji skóry na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Może objawiać się świądem, wysypką, rumieniem, pęcherzami, obrzękiem lub zmianami pigmentacyjnymi w miejscach eksponowanych na słońce. Fotodermatozy dzielą się na endogenne (np. toczeń rumieniowaty, bielactwo) i egzogenne (np. fotoalergia, fototoksyczność), które mogą być wywołane przez substancje zewnętrzne, w tym leki.

• guz neuroendokrynny

  Guzy neuroendokrynne (NET, ang. neuroendocrine tumors) to rzadkie nowotwory wywodzące się z komórek układu neuroendokrynnego, które znajdują się w różnych narządach ciała, najczęściej w przewodzie pokarmowym (żołądek, jelito cienkie, wyrostek robaczkowy, okrężnica) oraz trzustce, ale mogą również występować w płucach, grasicy czy innych lokalizacjach. Charakteryzują się zdolnością do wydzielania hormonów i innych substancji biologicznie czynnych, co może prowadzić do specyficznych zespołów objawowych.

• guz neuroendokrynny żołądkowo-jelitowo-trzustkowy

  Guzy neuroendokrynne żołądkowo-jelitowo-trzustkowe (GEP-NET) to rzadkie nowotwory wywodzące się z komórek endokrynnych układu pokarmowego. Mogą występować w żołądku, dwunastnicy, jelicie cienkim, wyrostku robaczkowym, jelicie grubym oraz trzustce. Charakteryzują się zróżnicowanym przebiegiem klinicznym – od guzów wolno rosnących, nieczynnych hormonalnie, do agresywnych nowotworów wydzielających nadmiar hormonów, powodujących objawy zespołów hormonalnych (np. zespół rakowiaka, zespół Zollingera-Ellisona).

• nudności i wymioty w okresie pooperacyjnym

  Nudności i wymioty w okresie pooperacyjnym (PONV – postoperative nausea and vomiting) to powszechne powikłania znieczulenia ogólnego, dotykające 30-50% pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Występują najczęściej w ciągu pierwszych 24 godzin po operacji i są spowodowane wieloma czynnikami, w tym działaniem anestetyków, opioidowych leków przeciwbólowych, manipulacjami w jamie brzusznej oraz indywidualnymi predyspozycjami pacjenta.

• nawrót wola tarczycy po resekcji wola

  Nawrót wola tarczycy po resekcji to stan, w którym po uprzednim chirurgicznym usunięciu powiększonej tarczycy (wola) dochodzi do ponownego jej rozrostu. Zjawisko to dotyczy ok. 5-20% pacjentów po resekcji wola, przy czym ryzyko wzrasta wraz z upływem czasu od operacji. Najczęściej nawrót obserwuje się w ciągu 10-15 lat od zabiegu.