Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sildenafil

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania syldenafilu

Przed włączeniem leczenia syldenafilu w zaburzeniach erekcji, niezbędne jest przeprowadzenie dokładnego badania podmiotowego i przedmiotowego pacjenta, co umożliwi właściwą diagnozę oraz identyfikację przyczyn dysfunkcji erekcyjnej. Takie podejście pozwala na optymalizację terapii i minimalizację potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem leku.¹

Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego

Aktywność seksualna wiąże się z określonym obciążeniem dla układu sercowo-naczyniowego, dlatego przed rozpoczęciem terapii zaburzeń erekcji konieczna jest dokładna ocena stanu tego układu u pacjenta. Sildenafil, jako substancja rozszerzająca naczynia krwionośne, powoduje niewielkie i przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółową analizę, czy pacjent może wykazywać zwiększoną wrażliwość na działanie wazodylatacyjne leku, szczególnie podczas aktywności seksualnej.²

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z lewokomorowym zaburzeniem odpływu krwi (np. ze zwężeniem ujścia aorty lub kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu) oraz z rzadkim zespołem atrofii wielonarządowej, charakteryzującym się poważnymi zaburzeniami w autonomicznej regulacji ciśnienia tętniczego. Te grupy pacjentów mogą wykazywać zwiększoną wrażliwość na działanie leków rozszerzających naczynia krwionośne.³

Należy podkreślić, że sildenafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, co stanowi podstawę bezwzględnego przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania tych substancji.⁴

W okresie po wprowadzeniu syldenafilu do obrotu raportowano ciężkie zaburzenia czynności układu sercowo-naczyniowego, które czasowo związane były ze stosowaniem leku. Wśród tych przypadków odnotowano: zawał mięśnia sercowego, niestabilną dławicę piersiową, nagłą śmierć sercową, niemiarowość komorową, krwotok z naczyń mózgowych, przemijający napad niedokrwienny, nadciśnienie oraz niedociśnienie tętnicze. Należy zauważyć, że większość pacjentów, u których wystąpiły te zaburzenia, należała do grupy z istniejącymi wcześniej czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Wiele z tych incydentów miało miejsce podczas stosunku seksualnego lub krótko po jego zakończeniu. W pojedynczych przypadkach zaburzenia wystąpiły wkrótce po przyjęciu syldenafilu, jeszcze przed podjęciem aktywności seksualnej. Nie można jednoznacznie określić związku przyczynowego między tymi zdarzeniami a stosowaniem syldenafilu lub innymi czynnikami.⁵

Ryzyko priapizmu

Priapizm, czyli przedłużająca się, bolesna erekcja, stanowi istotne zagrożenie przy stosowaniu leków do terapii zaburzeń erekcji. Sildenafil powinien być stosowany ze szczególną ostrożnością u pacjentów z anatomicznymi deformacjami prącia, takimi jak zagięcie, zwłóknienie ciał jamistych czy choroba Peyroniego. Również pacjenci ze schorzeniami predysponującymi do wystąpienia priapizmu, jak niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, szpiczak mnogi czy białaczka, wymagają wzmożonej uwagi podczas terapii.⁶

W praktyce klinicznej po wprowadzeniu syldenafilu do obrotu odnotowywano przypadki przedłużonych erekcji oraz priapizmu. Pacjent powinien zostać poinformowany, że w przypadku erekcji utrzymującej się dłużej niż 4 godziny konieczne jest natychmiastowe zgłoszenie się po pomoc medyczną. Brak odpowiedniego i szybkiego leczenia priapizmu może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia tkanki prącia i trwałej utraty potencji.⁷

Jednoczesne stosowanie z innymi lekami

Interakcje z inhibitorami PDE5 i innymi metodami leczenia zaburzeń erekcji

Nie przeprowadzono badań oceniających bezpieczeństwo i skuteczność jednoczesnego stosowania syldenafilu z innymi inhibitorami PDE5, terapiami tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP) z zastosowaniem syldenafilu (REVATIO) czy innymi metodami leczenia zaburzeń erekcji. Z tego względu nie zaleca się stosowania takich połączeń.⁸

Jednoczesne stosowanie z rytonawirem

Jednoczesne stosowanie syldenafilu z rytonawirem nie jest zalecane ze względu na możliwe interakcje farmakologiczne.⁹

Interakcje z lekami α-adrenolitycznymi

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu syldenafilu u pacjentów leczonych lekami α-adrenolitycznymi. Jednoczesne stosowanie obu grup leków może prowadzić do objawowego niedociśnienia u niektórych, podatnych na to działanie pacjentów. Zjawisko to występuje najczęściej w ciągu 4 godzin od podania syldenafilu.¹⁰

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego, pacjent przyjmujący leki α-adrenolityczne powinien być hemodynamicznie stabilny przed rozpoczęciem terapii syldenafilu. Należy rozważyć rozpoczęcie leczenia od niższej dawki 25 mg syldenafilu. Ponadto lekarz powinien dokładnie poinstruować pacjenta, jakie działania należy podjąć w przypadku wystąpienia objawów niedociśnienia ortostatycznego.¹¹

Wpływ na widzenie

W związku z przyjmowaniem syldenafilu oraz innych inhibitorów PDE5 zgłaszano przypadki zaburzeń widzenia. Dodatkowo odnotowano rzadkie przypadki niezwiązanej z zapaleniem tętnic przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION) związane czasowo z przyjmowaniem syldenafilu i innych inhibitorów PDE5.¹²

Pacjent powinien zostać poinformowany, że w przypadku wystąpienia jakichkolwiek nagłych zaburzeń widzenia konieczne jest natychmiastowe przerwanie przyjmowania syldenafilu i niezwłoczna konsultacja lekarska.¹³

Wpływ na krzepnięcie krwi

Badania in vitro przeprowadzone na ludzkich płytkach krwi wykazały, że sildenafil nasila przeciwagregacyjne działanie nitroprusydku sodu. Aktualnie brak jest pełnych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania syldenafilu u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub czynną chorobą wrzodową. U takich pacjentów sildenafil należy stosować wyłącznie po dokładnym rozważeniu korzyści i potencjalnych zagrożeń.¹⁴

Informacje dodatkowe

Lek Silcontrol FC zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu”, co może mieć znaczenie u pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu.¹⁵

Należy zauważyć, że sildenafil nie jest wskazany do stosowania u kobiet.¹⁶