Dawkowanie i sposób podawania
Oksytocyna

Oksytocyna – dawkowanie i sposób podawania substancji

Dawkowanie oksytocyny wymaga indywidualnego dostosowania do potrzeb każdej pacjentki, uwzględniając reakcję zarówno matki, jak i płodu. Schemat dawkowania zależy od konkretnego wskazania klinicznego, a droga podania obejmuje najczęściej infuzję dożylną (iv.) lub wstrzyknięcie domięśniowe (im.).¹

Indukcja i stymulacja porodu

Oksytocyny nie należy rozpoczynać przed upływem 6 godzin od podania prostaglandyn dopochwowo. Do bezpiecznego podawania podczas wywoływania lub stymulowania akcji porodowej konieczne jest stosowanie pompy infuzyjnej lub podobnego urządzenia oraz częste monitorowanie siły skurczów i częstości akcji serca płodu.^{2 3}

W przypadku leku Oxytocin Grindeks zaleca się, aby 5 IU oksytocyny dodać do 500 ml fizjologicznego roztworu elektrolitów (takiego jak roztwór chlorku sodu o stężeniu 0,9%). U pacjentek, u których należy unikać infuzji chlorku sodu, można zastosować 5% roztwór glukozy jako rozcieńczalnik. Aby zapewnić dokładne rozmieszanie, przed użyciem butelkę lub worek należy kilkukrotnie obrócić dołem do góry.⁴

W przypadku Oxytocin-Richter należy podać wlew 2,5 jednostek oksytocyny w 500 ml roztworu glukozy (lub fizjologicznego roztworu soli) o początkowej szybkości 10 kropli na minutę, co odpowiada w przybliżeniu 2,5 mIU na minutę.⁵

Dla leku Oxytocin Grindeks początkową szybkość infuzji należy ustawić na 1 do 4 milijednostek/minutę (od 2 do 8 kropli/minutę). Można ją stopniowo zwiększać, nie częściej niż co 20 minut, o nie więcej niż od 1 do 2 milijednostek/minutę, aż do ustalenia się przebiegu skurczów podobnego do przebiegu prawidłowego porodu. W przypadku ciąży blisko terminu porodu, można to często uzyskać przy infuzji mniej niż 10 milijednostek/minutę (20 kropli/minutę), a maksymalna zalecana szybkość podawania wynosi 20 milijednostek/minutę (40 kropli/minutę).⁶

Przy stosowaniu pompy infuzyjnej z napędem mechanicznym, która podaje mniejsze objętości niż podawane w infuzji metodą kroplową, stężenie odpowiednie do infuzji w ramach zalecanego zakresu dawek należy obliczyć na podstawie specyfikacji pompy.⁷

Przez cały czas podawania infuzji należy starannie monitorować częstość, siłę i czas trwania skurczów oraz częstość pracy serca płodu. Po uzyskaniu odpowiedniego poziomu aktywności macicy (docelowo od 3 do 4 skurczy co 10 minut), często można zmniejszyć szybkość infuzji oksytocyny. W przypadku nadmiernej aktywności macicy i (lub) zagrożenia płodu, należy niezwłocznie przerwać infuzję.^{8 9}

Jeśli u kobiet w terminie porodu lub zbliżających się do terminu porodu nie udaje się uzyskać regularnych skurczów po podaniu infuzji dawki całkowitej 5 IU, zaleca się zakończenie próby indukcji porodu. Można ją powtórzyć następnego dnia, zaczynając ponownie od dawki od 1 do 4 milijednostek/minutę.¹⁰

Cięcie cesarskie

W przypadku Oxytocin Grindeks podaje się 1 ml leku o stężeniu 5 IU/ml w infuzji dożylnej (1 ml rozcieńczony w fizjologicznym roztworze chlorku sodu i podany w ciągu 5 minut w postaci infuzji dożylnej metodą kroplową lub, najlepiej, za pomocą pompy infuzyjnej o regulowanej szybkości podawania) bezpośrednio po porodzie.¹¹

Zapobieganie poporodowemu krwotokowi macicznemu

Zazwyczaj stosowana dawka to 5 IU w infuzji dożylnej (5 IU rozcieńczone w fizjologicznym roztworze elektrolitów i podane w ciągu 5 minut w postaci infuzji dożylnej metodą kroplową lub, najlepiej, za pomocą pompy infuzyjnej o regulowanej szybkości podawania leku) lub od 5 do 10 IU domięśniowo, po urodzeniu łożyska.¹²

U kobiet otrzymujących Oxytocin Grindeks w celu indukcji porodu lub nasilenia akcji porodowej, infuzję należy kontynuować z większą szybkością podczas trzeciego okresu porodu, a potem przez kilka następnych godzin.¹³

Leczenie poporodowego krwotoku macicznego

Podaje się 5 IU w infuzji dożylnej (5 IU rozcieńczone w fizjologicznym roztworze elektrolitów i podane w ciągu 5 minut w postaci infuzji dożylnej metodą kroplową lub, najlepiej, za pomocą pompy infuzyjnej o regulowanej szybkości podawania leku) lub od 5 do 10 IU domięśniowo. W ciężkich przypadkach stosuje się następnie infuzję dożylną roztworu zawierającego od 5 do 20 IU oksytocyny w 500 ml rozcieńczalnika zawierającego elektrolity, podawaną z szybkością konieczną do kontrolowania atonii macicy.¹⁴

Niepełne, nieodwracalne lub zatrzymane poronienie

Ze względu na niższą ekspresję receptorów, stosowanie oksytocyny zalecane jest od 14. tygodnia ciąży. Podaje się 5 IU w infuzji dożylnej (5 IU rozcieńczone w fizjologicznym roztworze elektrolitów i podane w ciągu 5 minut w postaci infuzji dożylnej metodą kroplową lub, najlepiej, za pomocą pompy infuzyjnej o regulowanej szybkości podawania leku). W razie konieczności następnie kontynuuje się infuzję dożylną z szybkością od 20 do 40 milijednostek/minutę.¹⁵

W przypadku pojawienia się bolesnych skurczów macicy, szybkość podawania powinna zostać zmniejszona lub infuzja powinna zostać czasowo przerwana.¹⁶

Droga podania

Oksytocynę można podawać jako domięśniowe (im.) wstrzyknięcie lub infuzję dożylną (iv.).¹⁷

Oxytocin Grindeks jest dobrze tolerowany przez tkanki, dlatego też nieumyślny wlew pozanaczyniowy nie jest szkodliwy.¹⁸

Szczególne grupy pacjentek

Brak jest wskazań do stosowania oksytocyny u pacjentów w podeszłym wieku. Nie przeprowadzono badań u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ani u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Brak jest wskazań do stosowania oksytocyny u dzieci lub młodzieży.¹⁹

Szczegółowa tabela dawkowania oksytocyny

Dodatkowe informacje praktyczne

Warto pamiętać o następujących kwestiach podczas stosowania oksytocyny:

• Przed podaniem oksytocyny w celu indukcji lub stymulacji porodu należy zawsze odczekać co najmniej 6 godzin od podania prostaglandyn dopochwowo.^{20 21}
• Przed użyciem roztworu do infuzji butelkę lub worek należy kilkukrotnie obrócić dołem do góry, aby zapewnić dokładne rozmieszanie.²²
• W przypadku indukcji porodu, jeśli nie uzyskuje się regularnych skurczów po podaniu całkowitej dawki 5 IU, należy zakończyć próbę i powtórzyć ją następnego dnia.²³
• Wlew dożylny metodą kroplową jest jedyną metodą stosowaną do wywoływania lub stymulowania porodu.²⁴
• Do bezpiecznego podawania oksytocyny podczas wywoływania lub stymulowania akcji porodowej konieczna jest pompa infuzyjna lub inne podobne urządzenie oraz częste monitorowanie siły skurczów i częstości akcji serca płodu.²⁵