Wskazania do stosowania
Neuraminidaza

Wskazania do stosowania neuraminidazy w szczepionkach przeciwgrypowych

Neuraminidaza jest kluczowym białkiem powierzchniowym wirusa grypy, które wraz z hemaglutyniną stanowi główny składnik antygenowy szczepionek przeciwgrypowych. W preparatach szczepionkowych takich jak Influvac oraz Influvac Tetra, neuraminidaza występuje jako istotny komponent antygenów powierzchniowych wirusa grypy, zapewniający odpowiednią stymulację układu immunologicznego i ochronę przed zachorowaniem na grypę.¹²

Profilaktyka grypy jako główne wskazanie

Podstawowym wskazaniem do stosowania produktów zawierających neuraminidazę jako składnik antygenowy jest profilaktyka grypy. Szczepionki zawierające neuraminidazę są szczególnie rekomendowane osobom o zwiększonym ryzyku wystąpienia powikłań pogrypowych. Ochrona przed zachorowaniem na grypę jest głównym celem stosowania tych preparatów, przy czym szczepionki należy podawać zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi szczepień przeciwgrypowych.³⁴

Grupy wiekowe objęte wskazaniem

Preparaty zawierające neuraminidazę jako składnik antygenowy w szczepionkach przeciwgrypowych mogą być stosowane zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci począwszy od ukończenia 6 miesiąca życia. Dotyczy to zarówno szczepionki trójwalentnej (Influvac), jak i czterowalentnej (Influvac Tetra). Wiek pacjenta nie stanowi przeciwwskazania do zastosowania neuraminidazy w szczepionkach przeciwgrypowych, pod warunkiem ukończenia przez pacjenta 6 miesięcy.⁵⁶

Szczepy wirusa grypy zawierające neuraminidazę

Neuraminidaza zawarta w szczepionkach przeciwgrypowych pochodzi z różnych szczepów wirusa, które są regularnie aktualizowane zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i rekomendacjami Unii Europejskiej na dany sezon epidemiczny. W aktualnych preparatach neuraminidaza występuje wraz z hemaglutyniną w szczepach:

• A/H1N1 – szczep podobny do A/Victoria/4897/2022 (H1N1)pdm09
• A/H3N2 – szczep podobny do A/Thailand/8/2022 (H3N2)
• B – szczep podobny do B/Austria/1359417/2021
• W przypadku Influvac Tetra dodatkowo szczep B podobny do B/Phuket/3073/2013

⁷⁸

Różnice między preparatami zawierającymi neuraminidazę

Na rynku dostępne są preparaty różniące się liczbą szczepów wirusa grypy, z których pozyskiwana jest neuraminidaza:

Różnica między tymi preparatami polega głównie na liczbie szczepów wirusa typu B. Szczepionka czterowalentna Influvac Tetra, zawiera neuraminidazę pochodzącą z dwóch linii wirusa typu B, co potencjalnie zapewnia szerszą ochronę w przypadku, gdy krążący w populacji wirus grypy typu B nie jest objęty składem szczepionki trójwalentnej.⁹¹⁰

Aktualność składu szczepionki

Neuraminidaza zawarta w szczepionkach Influvac i Influvac Tetra pochodzi ze szczepów wirusa grypy, które są aktualizowane co sezon zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dla półkuli północnej oraz zaleceniami Unii Europejskiej. Skład antygenowy preparatów na sezon 2024/2025 obejmuje neuraminidazę pochodzącą z aktualnie krążących wirusów, co zapewnia odpowiednią skuteczność szczepień w danym sezonie epidemicznym.¹¹¹²

Rekomendacje dotyczące zalecania neuraminidazy w praktyce klinicznej

Osoby o podwyższonym ryzyku powikłań pogrypowych

Szczepionki zawierające neuraminidazę są szczególnie zalecane dla pacjentów należących do grup o zwiększonym ryzyku wystąpienia powikłań pogrypowych. Lekarze powinni w pierwszej kolejności proponować szczepienia przeciw grypie tym grupom pacjentów, uwzględniając aktualne zalecenia krajowe dotyczące szczepień przeciwgrypowych.¹³¹⁴

Zgodność z oficjalnymi zaleceniami

Przy zalecaniu szczepionek zawierających neuraminidazę należy kierować się oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi szczepień przeciw grypie, które są opracowywane przez krajowe organy zdrowia publicznego. Aktualne rekomendacje mogą określać grupy priorytetowe do szczepień, optymalny czas szczepienia oraz rodzaj zalecanego preparatu w zależności od wieku pacjenta i jego stanu zdrowia.¹⁵¹⁶

Dobór preparatu w zależności od potrzeb pacjenta

Lekarz powinien rozważyć zalecenie szczepionki czterowalentnej (Influvac Tetra) zamiast trójwalentnej (Influvac) w przypadkach, gdy istnieje zwiększone ryzyko zachorowania na grypę wywołaną przez wirusa typu B, szczególnie w sezonach, gdy przewiduje się krążenie obu linii wirusa typu B. Ze względu na obecność neuraminidazy pochodzącej z dodatkowego szczepu wirusa typu B, szczepionka czterowalentna może zapewniać szerszą ochronę przed zachorowaniem na grypę.¹⁷¹⁸

Stosowanie neuraminidazy u dzieci

Neuraminidaza zawarta w szczepionkach przeciwgrypowych może być stosowana u dzieci od ukończenia 6 miesiąca życia. Jest to istotna informacja dla lekarzy pediatrów, którzy mogą zalecać szczepienia przeciwgrypowe również najmłodszym pacjentom, co jest zgodne ze światowymi rekomendacjami dotyczącymi profilaktyki grypy w populacji pediatrycznej.¹⁹²⁰

Realizacja zaleceń w codziennej praktyce lekarskiej

Lekarze powinni aktywnie promować szczepienia przeciw grypie, zawierające neuraminidazę, wśród swoich pacjentów, szczególnie w okresie poprzedzającym sezon grypowy. Zalecając szczepionkę, należy uwzględnić indywidualne czynniki ryzyka pacjenta, jego wiek i stan zdrowia. W przypadku pacjentów z grup wysokiego ryzyka powikłań pogrypowych, szczepienie powinno być szczególnie rekomendowane przed rozpoczęciem sezonu grypowego.²¹²²

Neuraminidaza jako składnik antygenowy szczepionek przeciwgrypowych odgrywa istotną rolę w zapewnieniu skutecznej ochrony przed zachorowaniem na grypę, dlatego znajomość wskazań do jej stosowania jest kluczowa dla właściwej praktyki lekarskiej w zakresie profilaktyki chorób zakaźnych.²³²⁴