Interakcje
Joflupan

Interakcje joflupanu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Joflupan, substancja aktywna zawarta w produkcie Ioflupane (123I) ROTOP, jest związkiem wiążącym się z transporterem dopaminy, co stanowi podstawę jego zastosowania diagnostycznego. Właściwość ta powoduje jednak, że różne leki mogą wchodzić w interakcje z joflupanem, potencjalnie wpływając na wyniki diagnostyczne. Należy podkreślić, że nie przeprowadzono formalnych badań interakcji u ludzi, jednak istnieje wiele danych klinicznych wskazujących na potencjalne oddziaływania.¹

Leki wpływające na wyniki obrazowania z joflupanem

Substancje wiążące się z transporterem dopaminy mogą zakłócać diagnostykę przeprowadzaną przy użyciu joflupanu (123I). Dotyczy to szeregu leków, które wykazują duże powinowactwo do tego samego miejsca wiązania, co joflupan.²

Do substancji, które mogą interferować z obrazowaniem przy użyciu joflupanu należą:

• Amfetamina – psychostymulant działający na transportery monoaminowe
• Benzatropina – lek antycholinergiczny stosowany w chorobie Parkinsona
• Bupropion – lek przeciwdepresyjny hamujący wychwyt zwrotny dopaminy i noradrenaliny
• Kokaina – substancja psychoaktywna blokująca transporter dopaminy
• Mazyndol – lek hamujący apetyt działający na transportery monoaminowe
• Metylofenidat – psychostymulant stosowany m.in. w ADHD
• Fentermina – lek anorektyczny o działaniu sympatykomimetycznym
• Sertralina – selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny

³

Leki bez wpływu na obrazowanie z joflupanem

W przypadku niektórych leków badania kliniczne potwierdziły brak istotnego wpływu na obrazowanie przy użyciu joflupanu (123I). Informacja ta ma duże znaczenie kliniczne, ponieważ pozwala na kontynuację terapii tymi lekami u pacjentów poddawanych badaniom z użyciem joflupanu.⁴

Do leków, które nie wpływają na obrazowanie joflupanowe należą:

• Amantadyna – lek przeciwwirusowy i przeciwparkinsonowski
• Triheksyfenidyl – lek cholinolityczny stosowany w chorobie Parkinsona
• Budypina – lek przeciwparkinsonowski
• Lewodopa – prekursor dopaminy stosowany w chorobie Parkinsona
• Metoprolol – selektywny beta-adrenolityk
• Prymidon – lek przeciwpadaczkowy
• Propranolol – nieselektywny beta-adrenolityk
• Selegilina – selektywny inhibitor MAO-B stosowany w chorobie Parkinsona

⁵

Agoniści i antagoniści dopaminy

Leki działające na postsynaptyczne receptory dopaminergiczne nie powinny wpływać na obrazowanie przy użyciu joflupanu (123I). Wynika to z mechanizmu działania joflupanu, który wiąże się presynaptycznie z transporterem dopaminy, a nie z receptorami postsynaptycznymi. Oznacza to, że zarówno agoniści, jak i antagoniści dopaminergiczni mogą być bezpiecznie stosowani podczas diagnostyki z użyciem joflupanu.⁶

Badania na modelach zwierzęcych wykazały dodatkowo, że pergolid, agonista receptorów dopaminowych, również nie zaburza obrazowania z użyciem joflupanu (123I).⁷

Interakcje joflupanu z alkoholem

Należy zwrócić uwagę, że produkt Ioflupane (123I) ROTOP zawiera istotną ilość etanolu jako substancji pomocniczej – 31,6 g etanolu na litr roztworu.⁸ Chociaż w dostępnych materiałach nie opisano bezpośrednich interakcji joflupanu z alkoholem spożywanym przez pacjenta, należy wziąć pod uwagę potencjalne oddziaływania etanolu zawartego w preparacie z innymi lekami metabolizowanymi przez ten sam szlak enzymatyczny.

Z punktu widzenia praktyki klinicznej, przy jednorazowym diagnostycznym zastosowaniu joflupanu, zawartość etanolu w preparacie nie powinna stanowić istotnego problemu interakcyjnego u większości pacjentów. Niemniej jednak, u osób szczególnie wrażliwych na działanie alkoholu, a także przyjmujących leki wchodzące w interakcje z etanolem (np. disulfiram, metronidazol), należy zachować ostrożność i rozważyć odpowiedni odstęp czasowy między podaniem tych substancji.

Tabela interakcji joflupanu

Zalecenia kliniczne dotyczące interakcji

Biorąc pod uwagę potencjalne interakcje joflupanu z różnymi lekami, zaleca się następujące postępowanie kliniczne:⁹

• Przed zaplanowaniem badania z użyciem joflupanu, należy przeprowadzić dokładny wywiad lekowy
• Leki, które mogą interferować z wiązaniem joflupanu do transportera dopaminy (amfetamina, benzatropina, bupropion, kokaina, mazyndol, metylofenidat, fentermina, sertralina) powinny być odstawione z odpowiednim wyprzedzeniem przed badaniem
• Leki, które nie wykazują wpływu na obrazowanie joflupanowe (amantadyna, triheksyfenidyl, budypina, lewodopa, metoprolol, prymidon, propranolol, selegilina oraz agoniści i antagoniści dopaminy działający postsynaptycznie) mogą być kontynuowane
• W przypadku wątpliwości co do potencjalnych interakcji, należy skonsultować się z radiologiem lub specjalistą medycyny nuklearnej nadzorującym badanie

W przypadku przedawkowania joflupanu, gdy dochodzi do nadmiernej dawki promieniowania pochłoniętej przez pacjenta, należy zwiększyć eliminację substancji radioaktywnej poprzez nawodnienie pacjenta i zachęcenie do częstego oddawania moczu i stolca. Należy jednocześnie zachować ostrożność, aby nie doszło do skażenia substancjami radioaktywnymi wydalanymi przez pacjenta.¹⁰