Interakcje
Empagliflozyna

Empagliflozyna, substancja czynna leku Empelic, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają znaczenie kliniczne w terapii cukrzycy. Szczególną uwagę należy zwrócić na nasilenie działania moczopędnego przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków tiazydowych i pętlowych, co zwiększa ryzyko odwodnienia i niedociśnienia tętniczego. Ponadto, kojarzone leczenie z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika wymaga modyfikacji dawek ze względu na podwyższone ryzyko hipoglikemii. Empagliflozyna zwiększa także wydalanie litu, co może obniżać jego stężenie w surowicy – konieczne jest częste monitorowanie poziomu litu, zwłaszcza po rozpoczęciu terapii lub zmianie dawki. Alkohol może potęgować ryzyko hipoglikemii i nasilać działanie diuretyczne, dlatego pacjentów należy ostrzec o konieczności ostrożności i monitorowania stanu nawodnienia oraz glikemii.

Interakcje substancji empagliflozyna z innymi produktami leczniczymi

Empagliflozyna, jako substancja czynna leku Empelic, wchodzi w różnorodne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te można podzielić na farmakokinetyczne oraz farmakodynamiczne, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne podczas prowadzenia terapii u pacjentów z cukrzycą.1

Interakcje farmakodynamiczne

Leki moczopędne mogą wchodzić w istotne interakcje z empagliflozyną. Substancja ta może nasilać działanie moczopędne diuretyków tiazydowych i pętlowych, co w konsekwencji może prowadzić do zwiększonego ryzyka odwodnienia oraz niedociśnienia tętniczego. Wymaga to szczególnej uwagi podczas jednoczesnego stosowania tych leków.2

Przy jednoczesnym stosowaniu insuliny i substancji pobudzających wydzielanie insuliny (takich jak pochodne sulfonylomocznika) z empagliflozyną należy zachować szczególną ostrożność. Skojarzone leczenie może powodować zwiększone ryzyko hipoglikemii. W związku z tym może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny lub substancji pobudzającej wydzielanie insuliny, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia epizodów hipoglikemicznych.3

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na empagliflozynę

Badania in vitro wskazują, że głównym szlakiem metabolizmu empagliflozyny u ludzi jest sprzęganie z kwasem glukuronowym. Proces ten zachodzi przy udziale enzymów urydyno-5′-difosfo-glukuronylotransferazy, w szczególności: UGT1A3, UGT1A8, UGT1A9 i UGT2B7. Ponadto empagliflozyna jest substratem ludzkich transporterów wychwytu nerkowego OAT3, OATP1B1 i OATP1B3, ale nie OAT1 ani OCT2. Należy również zaznaczyć, że empagliflozyna jest substratem glikoproteiny P (P-gp) oraz białka oporności raka sutka (BCRP).4

Jednoczesne podawanie empagliflozyny z probenecydem, który jest inhibitorem enzymów UGT i OAT3, prowadzi do zwiększenia maksymalnego stężenia empagliflozyny w osoczu (Cmax) o 26% oraz zwiększenia pola powierzchni pod krzywą (AUC) o 53%. Zmiany te nie zostały jednak uznane za klinicznie istotne.5

Wpływ indukcji UGT na empagliflozynę (np. indukcji spowodowanej ryfampicyną lub fenytoiną) nie został dokładnie zbadany. Z uwagi na ryzyko zmniejszenia skuteczności terapeutycznej empagliflozyny, nie zaleca się jednoczesnego stosowania produktów leczniczych o znanym działaniu indukującym enzymy UGT. Jeśli jednak zachodzi konieczność jednoczesnego podawania produktu leczniczego indukującego enzymy UGT, należy dokładnie monitorować kontrolę glikemii w celu oceny odpowiedzi terapeutycznej na empagliflozynę.6

Badanie interakcji z gemfibrozylem, inhibitorem transporterów OAT3 i OATP1B1/1B3 in vitro, wykazało zwiększenie Cmax empagliflozyny o 15% oraz AUC o 59% po ich jednoczesnym podaniu. Jednakże zmiany te nie zostały uznane za klinicznie istotne.7

Zahamowanie transporterów OATP1B1/1B3 przez jednoczesne podawanie ryfampicyny skutkowało zwiększeniem Cmax o 75% i AUC empagliflozyny o 35%. Zmiany te również nie zostały uznane za klinicznie istotne.8

Ekspozycja na empagliflozynę była podobna w przypadku jednoczesnego podawania werapamilu, inhibitora P-gp, jak i bez jego stosowania. Wskazuje to, że hamowanie P-gp nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę empagliflozyny.9

Przeprowadzone badania interakcji wykazały, że na farmakokinetykę empagliflozyny nie ma wpływu jednoczesne podawanie następujących leków: metformina, glimepiryd, pioglitazon, sitagliptyna, linagliptyna, warfaryna, werapamil, ramipryl, simwastatyna, torasemid oraz hydrochlorotiazyd.10

Wpływ empagliflozyny na inne produkty lecznicze

Empagliflozyna może zwiększać wydalanie litu przez nerki, co może powodować zmniejszenie stężenia litu we krwi. Po rozpoczęciu stosowania empagliflozyny oraz po każdej zmianie dawkowania zaleca się częstsze monitorowanie stężenia litu w surowicy krwi. Pacjenta należy skierować do lekarza prowadzącego terapię litem w celu odpowiedniego monitorowania stężenia litu w surowicy.11

Wyniki badań in vitro wskazują, że empagliflozyna nie hamuje, nie inaktywuje ani nie indukuje izoform CYP450. Ponadto substancja ta nie hamuje enzymów UGT1A1, UGT1A3, UGT1A8, UGT1A9 ani UGT2B7. W związku z tym interakcje obejmujące główne izoformy CYP450 i UGT pomiędzy empagliflozyną a jednocześnie podawanymi substratami tych enzymów są uznawane za mało prawdopodobne.12

Empagliflozyna w dawkach terapeutycznych nie hamuje P-gp. Na podstawie badań in vivo uważa się za mało prawdopodobne, by empagliflozyna powodowała interakcje z substancjami czynnymi będącymi substratami glikoproteiny P. Jednoczesne podawanie digoksyny, substratu P-gp, z empagliflozyną spowodowało zwiększenie AUC digoksyny o 6% oraz zwiększenie Cmax o 14%. Zmiany te nie zostały uznane za klinicznie istotne.13

W warunkach in vitro, przy istotnych klinicznie stężeniach w osoczu, empagliflozyna nie hamuje ludzkich transporterów wychwytu nerkowego, takich jak OAT3, OATP1B1 i OATP1B3. W związku z tym interakcje z substratami tych transporterów wychwytu nerkowego są uważane za mało prawdopodobne.14

Przeprowadzone badania interakcji z udziałem zdrowych ochotników sugerują, że empagliflozyna nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę następujących leków: metformina, glimepiryd, pioglitazon, sitagliptyna, linagliptyna, simwastatyna, warfaryna, ramipryl, digoksyna, leki moczopędne oraz doustne środki antykoncepcyjne.15

Interakcje empagliflozyny z alkoholem

Brak jest konkretnych danych dotyczących interakcji empagliflozyny z alkoholem etylowym w przedstawionych charakterystykach produktu leczniczego. Jednakże, należy zwrócić uwagę na fakt, że alkohol może zwiększać ryzyko hipoglikemii u pacjentów leczonych empagliflozyną, zwłaszcza gdy przyjmują oni jednocześnie insulinę lub pochodne sulfonylomocznika.

Ponadto, spożywanie alkoholu podczas stosowania empagliflozyny może potencjalnie nasilać diuretyczne działanie substancji, zwiększając ryzyko odwodnienia i niedociśnienia. Pacjenci powinni być informowani o konieczności zachowania ostrożności podczas spożywania napojów alkoholowych w trakcie terapii empagliflozyną.

Zaleca się, aby pacjenci byli świadomi potencjalnego ryzyka związanego z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i stosowaniem empagliflozyny oraz aby skonsultowali się z lekarzem prowadzącym w przypadku planowanego spożycia alkoholu.

Tabela interakcji empagliflozyny

Lek lub grupa leków Rodzaj interakcji Efekt interakcji Poziom istotności klinicznej Zalecenia
Diuretyki tiazydowe i pętlowe Farmakodynamiczna Nasilenie działania moczopędnego, zwiększone ryzyko odwodnienia i niedociśnienia Wysoki Monitorowanie ciśnienia tętniczego i stanu nawodnienia, ewentualna modyfikacja dawek diuretyków
Insulina i pochodne sulfonylomocznika Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko hipoglikemii Wysoki Modyfikacja dawki insuliny lub pochodnych sulfonylomocznika, regularne monitorowanie glikemii
Lit Farmakokinetyczna Zwiększone wydalanie litu przez nerki, możliwe zmniejszenie stężenia litu we krwi Wysoki Częste monitorowanie stężenia litu w surowicy, zwłaszcza po rozpoczęciu leczenia empagliflozyną lub zmianie dawki
Probenecyd Farmakokinetyczna Zwiększenie Cmax empagliflozyny o 26% i AUC o 53% Niski Nie wymaga dostosowania dawki empagliflozyny
Ryfampicyna (jako inhibitor OATP1B1/1B3) Farmakokinetyczna Zwiększenie Cmax empagliflozyny o 75% i AUC o 35% Niski Nie wymaga dostosowania dawki empagliflozyny
Ryfampicyna, fenytoina (jako induktory UGT) Farmakokinetyczna Potencjalne zmniejszenie skuteczności empagliflozyny Średni Nie zaleca się jednoczesnego stosowania, w razie konieczności – ścisłe monitorowanie kontroli glikemii
Gemfibrozyl Farmakokinetyczna Zwiększenie Cmax empagliflozyny o 15% i AUC o 59% Niski Nie wymaga dostosowania dawki empagliflozyny
Werapamil Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na ekspozycję na empagliflozynę Niski Nie wymaga dostosowania dawki empagliflozyny
Digoksyna Farmakokinetyczna Zwiększenie AUC digoksyny o 6% i Cmax o 14% Niski Nie wymaga dostosowania dawki digoksyny
Metformina, glimepiryd, pioglitazon, sitagliptyna, linagliptyna, warfaryna, ramipryl, simwastatyna, torasemid, hydrochlorotiazyd Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę empagliflozyny Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Alkohol Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka hipoglikemii i nasilenie działania moczopędnego Średni Ostrożność podczas spożywania alkoholu, monitoring stanu nawodnienia i glikemii
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl