Przedawkowanie
Distygmina
Distygmina bromek, substancja czynna preparatu Ubretid (tabletki 5 mg), w przypadku przedawkowania może wywołać przełom cholinergiczny, charakteryzujący się nadmierną stymulacją receptorów muskarynowych i nikotynowych. Objawy kliniczne obejmują miozę, skurcz akomodacji, oczopląs, diaforezę, łzawienie, wzmożoną perystaltykę jelit z biegunką, mimowolne wypróżnienia, nudności, wymioty, mimowolne oddawanie moczu, bradykardię (<60 uderzeń/min), arytmie, niedociśnienie, skurcze mięśni, fascykulacje, osłabienie mięśniowe, objawy ze strony układu oddechowego (świszczący oddech, hipersekrecja oskrzelowa), a także objawy neurologiczne takie jak ataksja, drgawki, dyzartria, niepokój i w ciężkich przypadkach śpiączka. U pacjentów z miastenią gravis przedawkowanie może manifestować się głównie nasilonym osłabieniem mięśniowym, co wymaga różnicowania z przełomem miastenicznym.
Przedawkowanie distygminy – objawy kliniczne i postępowanie
Distygmina bromek jest substancją czynną stosowaną w preparacie Ubretid (tabletki 5 mg). Przedawkowanie tego leku może prowadzić do wystąpienia poważnego stanu klinicznego określanego jako przełom cholinergiczny. Charakteryzuje się on współwystępowaniem objawów muskarynowych i nikotynowych związanych z nadmierną stymulacją układu cholinergicznego.1
Objawy kliniczne przedawkowania distygminy
Manifestacja kliniczna przedawkowania distygminy obejmuje szeroki zakres objawów związanych z nadmierną stymulacją receptorów cholinergicznych w różnych układach organizmu. Objawy te mogą mieć różne nasilenie w zależności od przyjętej dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.2
Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego
Przedawkowanie distygminy wpływa również na ośrodkowy układ nerwowy, wywołując charakterystyczne objawy neurologiczne.3
Przełom cholinergiczny u pacjentów z miastenią
U pacjentów z miastenią gravis przedawkowanie distygminy ma szczególny przebieg kliniczny. Przełom cholinergiczny może manifestować się głównie nasilonym osłabieniem mięśniowym, podczas gdy inne objawy przedawkowania mogą być mniej wyrażone lub nawet nieobecne. Wymaga to starannej diagnostyki różnicowej z osłabieniem mięśniowym wynikającym z zaostrzenia choroby podstawowej, czyli przełomu miastenicznego.4
Tabela objawów przedawkowania distygminy
| Układ/narząd | Objawy przedawkowania | Charakterystyka objawu |
|---|---|---|
| Układ oczny | Zwężenie źrenic | Mioza wynikająca z pobudzenia receptorów muskarynowych w zwieraczu źrenicy |
| Skurcz akomodacji | Zaburzenia widzenia związane z nadmiernym napięciem mięśnia rzęskowego | |
| Oczopląs | Mimowolne, rytmiczne ruchy gałek ocznych | |
| Układ wydzielniczy | Nadmierne pocenie się | Diaforfeza jako wynik stymulacji gruczołów potowych |
| Łzawienie | Zwiększone wydzielanie łez | |
| Układ pokarmowy | Zwiększona perystaltyka | Wzmożona motoryka przewodu pokarmowego prowadząca do biegunki |
| Mimowolne wypróżnienie | Utrata kontroli nad zwieraczem odbytu | |
| Nudności i wymioty | Związane z pobudzeniem ośrodka wymiotnego | |
| Układ moczowy | Mimowolne oddawanie moczu | Utrata kontroli nad pęcherzem moczowym |
| Zwiększone parcie na mocz | Wzmożone napięcie mięśnia wypieracza pęcherza | |
| Układ sercowo-naczyniowy | Bradykardia | Zwolnienie czynności serca poniżej 60 uderzeń/min |
| Zaburzenia rytmu serca | Arytmie, w tym bloki przewodzenia | |
| Niedociśnienie | Spadek ciśnienia tętniczego krwi | |
| Układ nerwowo-mięśniowy | Skurcze mięśni | Mimowolne, bolesne skurcze włókien mięśniowych |
| Fascykulacje | Drobne, widoczne drżenia włókien mięśniowych | |
| Osłabienie i paraliż | Postępujące osłabienie siły mięśniowej aż do całkowitego porażenia | |
| Układ oddechowy | Ucisk w klatce piersiowej | Subiektywne odczucie ucisku związane ze skurczem oskrzeli |
| Świszczący oddech | Charakterystyczne dźwięki podczas oddychania (wheezing) | |
| Zwiększone wydzielanie oskrzelowe | Hipersekrecja śluzu oskrzelowego połączona ze skurczem oskrzeli | |
| Ośrodkowy układ nerwowy | Ataksja | Zaburzenia koordynacji ruchowej |
| Drgawki | Napady toniczne lub kloniczno-toniczne | |
| Niewyraźna mowa | Dyzartria wynikająca z zaburzeń funkcji nerwowo-mięśniowej | |
| Niepokój, pobudzenie, lęk | Objawy psychiczne związane z działaniem na OUN | |
| Śpiączka | Stan głębokiej nieprzytomności w ciężkich przypadkach przedawkowania |
Postępowanie w przypadku przedawkowania distygminy
Leczenie przedawkowania distygminy bromku powinno być dostosowane do nasilenia objawów klinicznych. W przypadku nieznacznego przedawkowania może wystarczyć jedynie ścisła obserwacja kliniczna pacjenta.5
Leczenie przełomu cholinergicznego
W cięższych przypadkach zatrucia distygminą należy wdrożyć odpowiednie postępowanie zgodne z krajowymi wytycznymi dotyczącymi przedawkowania leków cholinergicznych. Konieczny może być kontakt z lokalnym ośrodkiem kontroli zatruć.6
Algorytm postępowania w przedawkowaniu distygminy obejmuje następujące etapy:
- Natychmiastowe przerwanie stosowania distygminy bromku – pierwszym krokiem jest zaprzestanie dalszej ekspozycji na lek.
- Antagonizowanie działań muskarynowych – podanie siarczanu atropiny w dawce 1-2 mg dożylnie lub domięśniowo. Dawkę można powtarzać w zależności od potrzeby, aż do pojawienia się objawów łagodnego atropizmu, takich jak suchość w ustach czy rozszerzenie źrenic.
- Odwrócenie działania nerwowo-mięśniowego – w skrajnych przypadkach można zastosować reaktywator cholinesterazy, np. pralidoksym.
- Leczenie wspomagające – w razie potrzeby należy wdrożyć wspomaganie oddychania i podaż tlenu.
7
Diagnostyka różnicowa w miastenii gravis
Szczególnej uwagi wymaga diagnostyka różnicowa u pacjentów z miastenią gravis, u których głównym objawem przedawkowania distygminy może być nasilenie osłabienia mięśniowego. Kluczowe jest różnicowanie między przełomem cholinergicznym (spowodowanym przedawkowaniem leku) a przełomem miastenicznym (wynikającym z zaostrzenia choroby podstawowej). Prawidłowe rozpoznanie warunkuje właściwe postępowanie terapeutyczne, które jest odmienne w obu przypadkach.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania