Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cefepim

Specjalne ostrzeżenia dotyczące reakcji nadwrażliwości

Podczas stosowania cefepimu zgłaszano występowanie ciężkich, a niekiedy zakończonych zgonem reakcji nadwrażliwości. W przypadku wystąpienia silnej reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie cefepimem i rozpocząć odpowiednią terapię ratunkową. ¹

Przed rozpoczęciem leczenia cefepimem konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu w celu ustalenia, czy u pacjenta występowały w przeszłości reakcje nadwrażliwości na cefepim, inne beta-laktamy lub inne produkty lecznicze. Należy uwzględnić, że w około 10% przypadków występuje zjawisko krzyżowej nadwrażliwości między penicyliną a cefalosporynami. ^{2 3}

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu cefepimu u pacjentów z astmą lub skłonnością do alergii w wywiadzie. Po podaniu pierwszej dawki leku należy uważnie obserwować stan pacjenta. Jeśli wystąpi jakakolwiek reakcja alergiczna, leczenie należy natychmiast przerwać. ^{4 5}

W leczeniu ciężkich reakcji nadwrażliwości należy zastosować epinefrynę (adrenalinę) lub inne odpowiednie metody ratunkowe. ^{6 7}

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 50 ml/min) lub innymi stanami, które mogą osłabiać czynność nerek, dawkowanie cefepimu należy odpowiednio zmodyfikować w celu kompensacji wolniejszego tempa wydalania przez nerki. ⁸

W tej grupie pacjentów dawki podtrzymujące cefepimu powinny być zmniejszone, ponieważ po podaniu zwykle stosowanych dawek mogą występować wysokie stężenia antybiotyku w surowicy, a czas ich utrzymywania się może być wydłużony. Dalsze dawkowanie należy dostosować w zależności od stopnia wydolności nerek, nasilenia zakażenia i wrażliwości drobnoustrojów. ^{9 10}

Ryzyko neurotoksyczności u pacjentów z niewydolnością nerek

Po wprowadzeniu cefepimu do obrotu opisywano przypadki ciężkich działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, takich jak: przemijająca encefalopatia (zaburzenia świadomości, dezorientacja, omamy, stupor i śpiączka), mioklonie, drgawki (w tym bezdrgawkowy stan padaczkowy) oraz niewydolność nerek. ^{11 12}

Większość tych przypadków występowała u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, którzy otrzymywali cefepim w dawkach większych niż zalecane. Objawy toksycznego działania na układ nerwowy ustępowały na ogół po przerwaniu leczenia i/lub po hemodializie, jednak zdarzały się również przypadki zakończone zgonem. ^{13 14}

Jednoczesne stosowanie z lekami nefrotoksycznymi

W przypadku jednoczesnego stosowania cefepimu z innymi lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym, takimi jak antybiotyki aminoglikozydowe lub silnie działające leki moczopędne, należy uważnie kontrolować czynność nerek. ^{15 16}

Biegunka związana z zakażeniem Clostridioides difficile

Podczas stosowania niemal wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym cefepimu, obserwowano biegunkę związaną z zakażeniem Clostridioides (Clostridium) difficile (CDAD) o różnym nasileniu – od łagodnej biegunki po zagrażające życiu rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy. ^{17 18}

Możliwość CDAD należy rozważyć u wszystkich pacjentów, u których po leczeniu antybiotykiem wystąpi biegunka. Niezbędny jest staranny wywiad medyczny, gdyż opisywano przypadki wystąpienia CDAD nawet ponad 2 miesiące po podaniu leków przeciwbakteryjnych. ^{19 20}

W razie podejrzenia lub potwierdzenia wystąpienia CDAD może być konieczne przerwanie antybiotykoterapii, która nie jest skierowana przeciwko C. difficile, oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. ^{21 22}

Ryzyko nadkażenia drobnoustrojami niewrażliwymi

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, stosowanie cefepimu może prowadzić do nadmiernego wzrostu niewrażliwych drobnoustrojów. Jeśli w trakcie leczenia rozwinie się nadkażenie, należy wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. ^{23 24}

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

W badaniach klinicznych cefepimu spośród ponad 6400 dorosłych pacjentów, około 35% stanowili pacjenci powyżej 65 roku życia, a 16% – powyżej 75 roku życia. Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania cefepimu u pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek, otrzymujących dawki zalecane dla dorosłych, były porównywalne do skuteczności i bezpieczeństwa u młodszych dorosłych. ^{25 26}

U pacjentów w podeszłym wieku obserwowano umiarkowane wydłużenie okresu półtrwania i mniejszy klirens nerkowy w porównaniu z młodszymi osobami. Ze względu na częstsze występowanie zaburzeń czynności nerek w tej grupie wiekowej, należy zachować ostrożność w doborze dawek oraz kontrolować czynność nerek. ^{27 28}

U pacjentów w podeszłym wieku z niewydolnością nerek, otrzymujących zwykle stosowane dawki cefepimu, raportowano ciężkie objawy niepożądane, w tym przemijającą encefalopatię (zaburzenia świadomości, splątanie, omamy, stupor i śpiączka), mioklonie, drgawki (w tym bezdrgawkowy stan padaczkowy) i/lub niewydolność nerek. ^{29 30}

Zakres działania przeciwbakteryjnego cefepimu

Ze względu na ograniczony zakres działania przeciwbakteryjnego, cefepim nie jest odpowiedni do leczenia niektórych rodzajów zakażeń, chyba że wrażliwość na cefepim bakterii, które wywołały zakażenie jest potwierdzona lub bardzo prawdopodobna. ^{31 32}

Wpływ na wyniki testów diagnostycznych

U pacjentów otrzymujących cefepim dwa razy na dobę opisywano dodatni odczyn Coombs’a bez hemolizy. ^{33 34}

Antybiotyki z grupy cefalosporyn mogą powodować fałszywie dodatni wynik testu redukcyjnego oznaczania glukozy w moczu z zastosowaniem metod opartych na redukcji miedzi (Benedicta, Fehlinga, Clinitest), ale nie wpływają na wyniki testów metodą enzymatyczną (oksydazową). Z tego powodu do oznaczania glukozy w moczu zaleca się stosowanie metody enzymatycznej. ^{35 36}

Stosowanie roztworu lidokainy jako rozpuszczalnika

W przypadku stosowania roztworu lidokainy jako rozpuszczalnika, roztwory cefepimu należy stosować wyłącznie we wstrzyknięciach domięśniowych. Przed zastosowaniem lidokainy należy wziąć pod uwagę przeciwwskazania do jej stosowania, ostrzeżenia i inne istotne informacje zawarte w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Roztworu lidokainy nigdy nie należy podawać dożylnie. ³⁷

Encefalopatia związana ze stosowaniem antybiotyków beta-laktamowych

Stosowanie antybiotyków beta-laktamowych, w tym cefepimu, wiąże się z ryzykiem wystąpienia encefalopatii (splątanie, zaburzenia świadomości, padaczka lub nieprawidłowe ruchy), zwłaszcza w przypadku przedawkowania i/lub zaburzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. ³⁸