Przedawkowanie
Cefepim

Cefepim, cefalosporyna IV generacji, jest eliminowany głównie przez nerki, co czyni pacjentów z upośledzoną funkcją nerek szczególnie narażonymi na toksyczność w przypadku przedawkowania. Objawy przedawkowania mają głównie charakter neurologiczny i obejmują encefalopatię manifestującą się dezorientacją, splątaniem, omamami, stuporem, śpiączką, a także drgawki miokloniczne, napady drgawkowe oraz drażliwość nerwowo-mięśniową. Niewłaściwe dostosowanie dawki do klirensu kreatyniny prowadzi do kumulacji leku i zwiększa ryzyko tych powikłań. Diagnostyka opiera się na ocenie objawów klinicznych oraz historii podawania leku, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.

Przedawkowanie cefepimu – charakterystyka i zagrożenia

Cefepim to antybiotyk z grupy cefalosporyn czwartej generacji, stosowany w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Przedawkowanie tego leku może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami czynności nerek. Znajomość objawów przedawkowania oraz odpowiednich działań terapeutycznych jest kluczowa w praktyce klinicznej.1

Okoliczności przedawkowania

Przedawkowanie cefepimu może nastąpić w różnych okolicznościach, przy czym najczęściej dochodzi do niego u określonych grup pacjentów. Niezamierzone przedawkowanie występuje szczególnie często, gdy pacjenci z zaburzeniami czynności nerek otrzymują cefepim w dużych dawkach, nieadekwatnych do stopnia upośledzenia funkcji nerek.2 3 4 5 6

Ryzyko toksyczności cefepimu wzrasta znacząco u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, ponieważ lek ten jest wydalany głównie tą drogą. Nieprawidłowe dostosowanie dawki do klirensu kreatyniny może prowadzić do nadmiernej kumulacji leku w organizmie i w konsekwencji do objawów przedawkowania.7

Objawy neurologiczne przedawkowania

Przyjmowanie antybiotyków beta-laktamowych, do których należy cefepim, wiąże się z ryzykiem wystąpienia encefalopatii, zwłaszcza w przypadku przedawkowania i/lub zaburzenia czynności nerek.8 Objawy przedawkowania cefepimu mają głównie charakter neurologiczny i mogą obejmować:

  • Encefalopatię – manifestującą się jako zaburzenia świadomości o różnym nasileniu9 10
  • Dezorientację i splątanie – utrata prawidłowej orientacji w czasie i przestrzeni11 12
  • Omamy – percepcja bodźców, które nie istnieją w rzeczywistości13 14
  • Stupor – znacznie obniżona reaktywność na bodźce15 16
  • Śpiączka – najcięższa postać zaburzeń świadomości17 18 19
  • Drgawki miokloniczne – krótkie, gwałtowne, mimowolne skurcze mięśni20 21
  • Napady drgawkowe – uogólnione lub częściowe napady padaczkowe22 23
  • Drażliwość nerwowo-mięśniowa – zwiększona pobudliwość układu nerwowo-mięśniowego24

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania cefepimu należy podjąć odpowiednie działania terapeutyczne. Szczególnie skuteczną metodą eliminacji cefepimu z organizmu jest hemodializa, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek.25 26 27 28 29 30

Istotne jest jednak, że dializa otrzewnowa nie jest skuteczną metodą usuwania cefepimu z organizmu i nie przynosi korzyści terapeutycznych w przypadku przedawkowania.31 32 33 34 35 36

W przypadku wystąpienia objawów neurologicznych, takich jak drgawki, może być konieczne zastosowanie leków przeciwdrgawkowych oraz wdrożenie innych środków wspomagających, w zależności od stanu klinicznego pacjenta.

Tabela objawów przedawkowania cefepimu

Kategoria objawów Objawy kliniczne Opis
Encefalopatia (zaburzenia świadomości) Dezorientacja i splątanie Utrata prawidłowej orientacji w czasie, miejscu i/lub własnej osobie; zaburzenia myślenia logicznego
Omamy Fałszywe doznania zmysłowe (wzrokowe, słuchowe, dotykowe) bez rzeczywistego bodźca zewnętrznego
Stupor Stan znacznie obniżonej reaktywności na bodźce zewnętrzne, z którego pacjent może być tymczasowo wybudzony intensywną stymulacją
Śpiączka Najgłębszy stan zaburzeń świadomości, z brakiem reakcji nawet na silne bodźce bólowe
Zaburzenia ruchowe Drgawki miokloniczne Krótkie, gwałtowne, mimowolne skurcze pojedynczych mięśni lub grup mięśniowych, mogące występować symetrycznie lub asymetrycznie
Napady drgawkowe Uogólnione lub częściowe napady padaczkowe z charakterystycznymi zmianami w EEG
Zaburzenia nerwowo-mięśniowe Drażliwość nerwowo-mięśniowa Zwiększona pobudliwość na poziomie złącza nerwowo-mięśniowego, mogąca prowadzić do fascykulacji, drżeń i nieprawidłowych odruchów

37 38 39 40

Zapobieganie przedawkowaniu

Kluczowym elementem zapobiegania przedawkowaniu cefepimu jest prawidłowe dostosowanie dawki leku do funkcji nerek pacjenta. U osób z zaburzeniami czynności nerek należy stosować zredukowane dawki zgodnie z zaleceniami producenta, dostosowane do wartości klirensu kreatyniny.

Monitorowanie funkcji nerek przed i w trakcie terapii cefepimem, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka niewydolności nerek, jest niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa terapii i zapobiegania niezamierzonemu przedawkowaniu.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl