Właściwości farmakokinetyczne
Cefepim

Właściwości farmakokinetyczne cefepimu

Cefepim, antybiotyk z grupy cefalosporyn IV generacji, charakteryzuje się liniowymi właściwościami farmakokinetycznymi w zakresie dawek od 250 mg do 2 g w podaniu dożylnym oraz od 500 mg do 2 g w podaniu domięśniowym. Co istotne, parametry farmakokinetyczne nie ulegają zmianie w trakcie leczenia, co zapewnia przewidywalność stężeń leku we krwi podczas wielodniowej terapii.¹²

Wchłanianie

Po podaniu domięśniowym (i.m.) cefepim jest szybko i całkowicie wchłaniany do krwiobiegu.³⁴ Natomiast po dożylnym podaniu zdrowym ochotnikom 2 g cefepimu w czasie 30 minut, szczytowe stężenia w osoczu (Cmax) osiągają wartości od 126 do 193 μg/ml.⁵

Dystrybucja

Cefepim wykazuje dobrą dystrybucję do płynów ustrojowych i tkanek. Stopień dystrybucji cefepimu do tkanek pozostaje stały w zakresie dawek od 250 mg do 2 g. Średnia objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 18 l, co wskazuje na dobrą penetrację do przestrzeni pozanaczyniowej.⁶⁷

U zdrowych pacjentów, którym podawano dożylnie dawki do 2 g leku w odstępach 8-godzinnych przez okres 9 dni, nie zaobserwowano kumulacji leku w organizmie.⁸ Wiązanie cefepimu z białkami osocza jest niskie – wynosi mniej niż 19% i nie zależy od stężenia cefepimu w surowicy.<sup data-drug="Cefepim MIP Pharma" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Wiązanie cefepimu z białkami osocza wynosi 9<sup data-drug="Cefepime Kabi" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Wiązanie cefepimu z białkami osocza wynosi 10

Średnie stężenia cefepimu w osoczu po podaniu dożylnym

¹¹

Stężenia w tkankach i płynach ustrojowych

Cefepim osiąga stężenia terapeutyczne w różnych tkankach i płynach ustrojowych, co jest istotne dla skuteczności klinicznej w leczeniu zakażeń zlokalizowanych w różnych narządach. Poniższa tabela przedstawia średnie stężenia cefepimu w różnych tkankach i płynach:

* Próbka moczu pobrana w ciągu 0-4 godz. po podaniu leku
** Próbka osocza pobrana 4 godziny po wstrzyknięciu

¹²

Penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego

Cefepim przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR), co ma znaczenie w leczeniu zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Badania u dzieci otrzymujących cefepim w dawce 50 mg/kg mc. wykazują obecność terapeutycznych stężeń leku w PMR, przy czym stosunek stężenia w PMR do stężenia w osoczu wzrasta wraz z upływem czasu od podania.

¹³¹⁴

Metabolizm

Cefepim jest metabolizowany w niewielkim stopniu, co oznacza, że większość leku jest wydalana w postaci niezmienionej. Głównym metabolitem jest N-tlenek N-metylopirolidyny, amina trzeciorzędowa, która stanowi około 7% przyjętej dawki.¹⁵¹⁶

Inne metabolity cefepimu to epimer cefepimu (stanowiący około 2,5% podanej dawki) oraz pochodna N-metylopirolidyny (mniej niż 1% dawki).¹⁷

Eliminacja

Średni okres półtrwania cefepimu w fazie eliminacji wynosi około 2 godzin i jest stały w zakresie dawek od 250 mg do 2 g.¹⁸¹⁹ Cefepim jest wydalany niemal w całości przez nerki, głównie w procesie przesączania kłębuszkowego. Średni klirens całkowity wynosi 120 ml/min, a średni klirens nerkowy 110 ml/min.²⁰

Z moczem odzyskiwane jest około 85% niezmienionej dawki cefepimu, co prowadzi do wysokich stężeń tego antybiotyku w moczu.²¹ Po dożylnym podaniu cefepimu w dawce 500 mg nie jest on wykrywalny w osoczu po upływie 12 godzin, a w moczu po upływie 16 godzin.²²²³

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) badano mechanizm dystrybucji cefepimu. Wykazano, że bezpieczeństwo stosowania i skuteczność kliniczna w tej grupie pacjentów są porównywalne do grupy młodszych dorosłych. Jednakże u osób starszych obserwowano umiarkowane wydłużenie okresu półtrwania i niższe wartości klirensu nerkowego.^{65 lat). Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność kliniczna w tej grupie pacjentów są porównywalne do grupy młodszych dorosłych, natomiast u pacjentów w podeszłym wieku obserwowano umiarkowane wydłużenie okresu półtrwania i niższe wartości klirensu nerkowego.”>24 65 lat). Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność kliniczna w tej grupie pacjentów są porównywalne do grupy młodszych dorosłych, natomiast u pacjentów w podeszłym wieku obserwowano niewielkie wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji i niższe wartości klirensu nerkowego.”>25}

W przypadku zaburzeń czynności nerek u pacjentów w podeszłym wieku wymagane jest dostosowanie dawkowania.²⁶

Dzieci i młodzież

Farmakokinetykę cefepimu badano u pacjentów pediatrycznych w wieku od 2 miesięcy do 16 lat, którym podawano lek w pojedynczych i wielokrotnych dawkach dożylnych wynoszących 50 mg/kg mc. Dawki wielokrotne podawano w odstępach 8- lub 12-godzinnych przez co najmniej 48 godzin.²⁷

Średnie stężenia cefepimu w osoczu po podaniu dawki początkowej były zbliżone do stężeń w stanie stacjonarnym, z niewielką kumulacją leku po podaniu dodatkowych dawek. Parametry farmakokinetyczne u niemowląt i dzieci po podaniu dawki początkowej i po uzyskaniu stanu stacjonarnego były takie same, niezależnie od schematu dawkowania (co 12 godzin lub co 8 godzin). Nie stwierdzono różnic w wartościach parametrów farmakokinetycznych w zależności od wieku ani od płci pacjentów.²⁸²⁹

Po jednorazowym podaniu dożylnym średni klirens całkowity cefepimu wynosił 3,3 ml/min/kg, a objętość dystrybucji 0,3 l/kg. Całkowity średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosił 1,7 godziny. Z moczem wydalane jest w postaci niezmienionej 60,4% podanej dawki cefepimu, a średni klirens nerkowy wynosi 2,0 ml/min/kg.³⁰³¹

Zaburzenia czynności nerek

Badania u pacjentów z niewydolnością nerek o różnym nasileniu wykazały istotne wydłużenie okresu półtrwania cefepimu w fazie eliminacji. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek istnieje liniowa zależność pomiędzy klirensem całkowitym a klirensem kreatyniny.³²³³

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji u pacjentów poddawanych hemodializie wynosi 13 godzin, a u pacjentów poddawanych ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej – 19 godzin.³⁴³⁵

Zaburzenia czynności wątroby

Podanie cefepimu w pojedynczej dawce 1 g nie wpływało na parametry farmakokinetyczne u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz u pacjentów z mukowiscydozą. W tych populacjach pacjentów nie ma zatem konieczności modyfikacji podawanej dawki.³⁶³⁷