Właściwości farmakokinetyczne
Amoksycylina

Właściwości farmakokinetyczne amoksycyliny: Wchłanianie

Amoksycylina w roztworach wodnych całkowicie dysocjuje w zakresie fizjologicznego pH. Jest to substancja, która charakteryzuje się szybkim i dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. Biodostępność amoksycyliny po podaniu doustnym wynosi około 70%. Czas potrzebny do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (T_max) wynosi około 1 godziny.^{1 2}

W przypadku preparatów zawierających amoksycylinę z kwasem klawulanowym, oba składniki również wykazują dobrą biodostępność na poziomie około 70%. Dla preparatów złożonych krzywe stężeń obu składników w osoczu są podobne, a T_max wynosi również około 1 godziny.³

Wchłanianie amoksycyliny nie ulega zmianie pod wpływem jednocześnie spożywanego pokarmu.⁴ Natomiast w przypadku preparatów złożonych wchłanianie amoksycyliny i kwasu klawulanowego jest optymalne, gdy są one podawane na początku posiłku.⁵

Parametry farmakokinetyczne wchłaniania

Przedstawione niżej parametry farmakokinetyczne pochodzą z badania, w którym podawano 250 mg amoksycyliny trzy razy na dobę na czczo grupie zdrowych ochotników:⁶

* Mediana (zakres)⁷

Natomiast dla preparatów złożonych zawierających amoksycylinę z kwasem klawulanowym (tabletki 875 mg + 125 mg), parametry farmakokinetyczne przedstawiają się następująco:⁸

* Mediana (zakres)⁹

Biodostępność amoksycyliny w zakresie dawek od 250 do 3000 mg przebiega liniowo proporcjonalnie do dawki (mierzona jako C_max i AUC).¹⁰

Stężenia amoksycyliny i kwasu klawulanowego występujące w surowicy po podaniu preparatów złożonych są podobne do stężeń uzyskanych po doustnym podaniu równoważnych, oddzielnie podawanych dawek amoksycyliny lub kwasu klawulanowego.¹¹

Warto dodać, że amoksycylinę można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy.¹²

Dystrybucja amoksycyliny

Z całkowitej ilości amoksycyliny w osoczu, około 18% wiąże się z białkami. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3 do 0,4 l/kg dla amoksycyliny.¹³ W przypadku kwasu klawulanowego, około 25% wiąże się z białkami osocza, a objętość dystrybucji wynosi około 0,2 l/kg.¹⁴

Po podaniu dożylnym amoksycylinę wykryto w wielu tkankach i płynach ustrojowych, takich jak:

• pęcherzyk żółciowy
• tkanki narządów jamy brzusznej
• skóra
• tkanka tłuszczowa
• mięśnie
• płyn maziowy
• płyn otrzewnowy
• żółć
• ropa¹⁵

W przypadku preparatów złożonych, po podaniu dożylnym wykryto zarówno amoksycylinę, jak i kwas klawulanowy w tych samych tkankach i płynach ustrojowych.¹⁶

Istotne jest, że amoksycylina nie przenika wystarczająco do płynu mózgowo-rdzeniowego.¹⁷

Badania na zwierzętach nie dostarczyły dowodów na znaczącą retencję tkankową pochodnych amoksycyliny.¹⁸

Amoksycylinę, podobnie jak większość penicylin, można wykryć w mleku kobiecym.¹⁹ W przypadku preparatów złożonych, w mleku kobiecym można również wykryć śladowe ilości kwasu klawulanowego.²⁰

Wykazano, że amoksycylina przenika przez łożysko.²¹ W przypadku preparatów złożonych, zarówno amoksycylina, jak i kwas klawulanowy przenikają przez łożysko.²²

Metabolizm amoksycyliny

Amoksycylina jest częściowo wydalana z moczem w postaci nieczynnego kwasu penicylinowego w ilościach odpowiadających od 10 do 25% początkowej dawki amoksycyliny.²³

W przypadku kwasu klawulanowego w preparatach złożonych, jest on w znacznym stopniu metabolizowany u ludzi i wydalany z moczem i kałem, a także jako dwutlenek węgla wydalany z wydychanym powietrzem.²⁴

Eliminacja amoksycyliny

Główną drogą wydalania amoksycyliny są nerki.²⁵ Natomiast w przypadku kwasu klawulanowego, jest on wydalany zarówno przez nerki, jak i w mechanizmie pozanerkowym.²⁶

U osób zdrowych średni okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity około 25 l/godzinę.²⁷ W przypadku preparatów złożonych, średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi również około 1 godziny, a średni klirens całkowity około 25 l/h.²⁸

Około 60 do 70% amoksycyliny jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w czasie pierwszych 6 godzin od podania pojedynczej dawki 250 mg lub 500 mg.²⁹ W różnych badaniach stwierdzono, że w okresie 24 godzin 50-85% amoksycyliny było wydalane z moczem.³⁰

W przypadku preparatów złożonych, w okresie 24 godzin, 50-85% amoksycyliny i 27-60% kwasu klawulanowego było wydalane z moczem. Największa ilość kwasu klawulanowego była wydalana w ciągu pierwszych dwóch godzin po podaniu.³¹

Jednoczesne podanie probenecydu opóźnia wydalanie amoksycyliny.³² Natomiast w przypadku preparatów złożonych, probenecyd opóźnia wydalanie amoksycyliny, ale nie opóźnia nerkowego wydalania kwasu klawulanowego.³³

Wpływ czynników fizjologicznych na farmakokinetykę

Wiek

Okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji u dzieci w wieku od 3 miesięcy do 2 lat jest podobny do uzyskiwanego u dzieci starszych i u dorosłych.³⁴

U bardzo małych dzieci (w tym u wcześniaków) w pierwszym tygodniu życia nie należy podawać leku częściej niż dwa razy na dobę z powodu niedojrzałości nerkowej drogi wydalania.³⁵

U pacjentów w podeszłym wieku prawdopodobieństwo zmniejszonej czynności nerek jest większe, dlatego należy starannie dobierać dawki i przydatne może być monitorowanie czynności nerek.³⁶

Płeć

Po podaniu doustnym amoksycyliny zdrowym mężczyznom i kobietom nie stwierdzono znaczącego wpływu płci na farmakokinetykę amoksycyliny.³⁷ Podobnie, po podaniu doustnym preparatów złożonych zdrowym mężczyznom i kobietom nie stwierdzono znaczącego wpływu płci na farmakokinetykę amoksycyliny lub kwasu klawulanowego.³⁸

Wpływ chorób na farmakokinetykę

Zaburzenia czynności nerek

Całkowity klirens amoksycyliny z surowicy zmniejsza się proporcjonalnie do zmniejszającej się wydolności nerek.³⁹

W przypadku preparatów złożonych, całkowity klirens surowiczy amoksycyliny z kwasem klawulanowym również zmniejsza się proporcjonalnie do zmniejszającej się wydolności nerek. Zmniejszenie klirensu leku jest wyraźniejsze dla amoksycyliny niż dla kwasu klawulanowego, ponieważ proporcjonalnie większa część amoksycyliny jest wydalana drogą nerkową.⁴⁰

Dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy dobierać takie dawki, aby zapobiegać niepożądanej kumulacji amoksycyliny, jednocześnie zachowując odpowiednie stężenia kwasu klawulanowego.⁴¹

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy podczas dawkowania zachować ostrożność i regularnie kontrolować czynność wątroby.⁴²

Tabelaryczne zestawienie parametrów farmakokinetycznych

Poniżej przedstawiono zestawienie głównych parametrów farmakokinetycznych amoksycyliny i kwasu klawulanowego z różnych preparatów:

^{43 44}

Farmakokinetyka u dzieci

W przypadku preparatów zawierających wyższe dawki amoksycyliny przeznaczonych dla dzieci (np. Augmentin ES, Amylan ES), dane farmakokinetyczne przedstawiają się następująco:

* Mediana (zakres)⁴⁵

Podsumowanie dystrybucji i wiązania z białkami

^{46 47 48 49}