Dawkowanie i sposób podawania
Amoksycylina
Optymalne dawkowanie amoksycyliny wymaga uwzględnienia rodzaju i ciężkości zakażenia, wieku, masy ciała oraz czynności nerek pacjenta. U dorosłych i dzieci ≥40 kg dawki wahają się od 250 mg do 2 g co 8-12 godzin, zależnie od wskazania klinicznego, np. ostre bakteryjne zapalenie zatok: 250-500 mg co 8 h lub 750 mg-1 g co 12 h, a w ciężkich zakażeniach 750 mg-1 g co 8 h. U dzieci <40 kg dawkowanie ustala się w mg/kg mc./dobę, np. ostre zapalenie ucha środkowego i pozaszpitalne zapalenie płuc: 40-90 mg/kg mc./dobę w dawkach podzielonych. Terapia powinna trwać najkrócej, ale skutecznie, zwykle do 14 dni, z wyjątkiem zakażeń wymagających dłuższego leczenia, jak zapalenie szpiku kostnego. W przypadku skojarzenia z kwasem klawulanowym, dawki są wyrażone łącznie, np. tabletka 875 mg amoksycyliny + 125 mg kwasu klawulanowego podawana 2-3 razy na dobę u dorosłych i dzieci ≥40 kg.
- Dawkowanie i sposób podawania amoksycyliny – informacje ogólne
- Dawkowanie produktów złożonych – amoksycylina z kwasem klawulanowym
- Dawkowanie preparatów o proporcji 7:1 (875 mg + 125 mg)
- Dawkowanie zawiesiny o wysokiej mocy (600 mg + 42,9 mg)/5 ml
- Dawkowanie preparatów o proporcji 4:1 (500 mg + 125 mg)
- Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
- Osoby w podeszłym wieku
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Pacjenci poddawani hemodializie
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Sposób podawania
Dawkowanie i sposób podawania amoksycyliny – informacje ogólne
Określając schemat dawkowania amoksycyliny należy uwzględnić kilka kluczowych czynników, które mają istotny wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie ważne jest rozważenie przewidywanych patogenów i ich prawdopodobnej wrażliwości na antybiotyk, ciężkości i umiejscowienia zakażenia oraz wieku, masy ciała i czynności nerek pacjenta.1 2
Czas leczenia powinien być dostosowany do rodzaju zakażenia i odpowiedzi klinicznej pacjenta. Należy dążyć do jak najkrótszego, ale skutecznego czasu terapii. Niektóre zakażenia, takie jak zapalenie szpiku kostnego, wymagają dłuższego okresu leczenia. Zgodnie z zaleceniami, nie należy przedłużać terapii ponad 14 dni bez ponownej oceny stanu zdrowia pacjenta.3 4
Dawkowanie u dorosłych i dzieci o masie ciała ≥40 kg
U dorosłych i dzieci o masie ciała ≥40 kg dawkowanie amoksycyliny jest dostosowane do rodzaju zakażenia oraz jego ciężkości. Należy dostosować się do wytycznych dotyczących stosowania leków w poszczególnych wskazaniach.5
Poniżej przedstawiono standardowe dawkowanie amoksycyliny dla różnych wskazań:
| Wskazanie | Dawkowanie |
|---|---|
| Ostre bakteryjne zapalenie zatok | 250 mg do 500 mg co 8 godzin lub 750 mg do 1 g co 12 godzin W ciężkich zakażeniach: 750 mg do 1 g co 8 godzin |
| Ostre zapalenie pęcherza moczowego | 3 g dwa razy na dobę przez jeden dzień |
| Bezobjawowy bakteriomocz w okresie ciąży Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek Ropień okołozębowy z szerzącym się zapaleniem tkanki łącznej |
500 mg co 8 godzin, 750 mg do 1 g co 12 godzin W ciężkich zakażeniach: 750 mg do 1 g co 8 godzin przez 10 dni |
| Ostre zapalenie ucha środkowego | 500 mg co 8 godzin, 750 mg do 1 g co 12 godzin W ciężkich zakażeniach: 750 mg do 1 g co 8 godzin przez 10 dni |
| Ostre paciorkowcowe zapalenie migdałków i zapalenie gardła Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli Pozaszpitalne zapalenie płuc |
500 mg do 1 g co 8 godzin |
| Dur brzuszny i dur rzekomy | 500 mg do 2 g co 8 godzin |
| Zakażenia związane z protezowaniem stawów | 500 mg do 1 g co 8 godzin |
| Zapobieganie zapaleniu wsierdzia | 2 g doustnie w pojedynczej dawce na 30 do 60 minut przed zabiegiem |
| Eradykacja Helicobacter pylori | 750 mg do 1 g dwa razy na dobę w skojarzeniu z inhibitorem pompy protonowej (np. omeprazolem, lanzoprazolem) i innym antybiotykiem (np. klarytromycyną, metronidazolem) przez 7 dni |
| Choroba z Lyme – wczesna postać | 500 mg do 1 g co 8 godzin do maksymalnej dawki 4 g na dobę w dawkach podzielonych przez 14 dni (10 do 21 dni) |
| Choroba z Lyme – późna postać (objawy układowe) | 500 mg do 2 g co 8 godzin do maksymalnej dawki 6 g na dobę w dawkach podzielonych przez 10 do 30 dni |
6 7 8 9 10
Dawkowanie u dzieci o masie ciała <40 kg
U dzieci o masie ciała poniżej 40 kg dawkowanie amoksycyliny jest ustalone w mg/kg masy ciała. Dzieci można leczyć amoksycyliną w postaci kapsułek, tabletek, zawiesiny doustnej lub granulatu do sporządzania zawiesiny.11
U dzieci o masie ciała poniżej 6 miesięcy zaleca się stosowanie amoksycyliny w postaci zawiesiny doustnej.12
Zalecane dawkowanie dla dzieci o masie ciała <40 kg:
| Wskazanie | Dawkowanie |
|---|---|
| Ostre bakteryjne zapalenie zatok | 20 do 90 mg/kg mc./dobę w dawkach podzielonych* |
| Ostre zapalenie ucha środkowego Pozaszpitalne zapalenie płuc Ostre zapalenie pęcherza moczowego Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek Ropień okołozębowy z szerzącym się zapaleniem tkanki łącznej |
40 do 90 mg/kg mc./dobę w dawkach podzielonych* |
| Ostre paciorkowcowe zapalenie migdałków i zapalenie gardła | 40 do 90 mg/kg mc./dobę w dawkach podzielonych* |
| Dur brzuszny i dur rzekomy | 100 mg/kg mc./dobę w trzech dawkach podzielonych |
| Zapobieganie zapaleniu wsierdzia | 50 mg/kg mc. doustnie w pojedynczej dawce na 30 do 60 minut przed zabiegiem |
| Choroba z Lyme – wczesna postać | 25 do 50 mg/kg mc./dobę w trzech dawkach podzielonych przez 10 do 21 dni |
| Choroba z Lyme – późna postać (objawy układowe) | 100 mg/kg mc./dobę w trzech dawkach podzielonych przez 10 do 30 dni |
* Schemat podawania w dwóch dawkach podzielonych należy brać pod uwagę jedynie w przypadku stosowania dawek z górnego zakresu.13 14
Dawkowanie produktów złożonych – amoksycylina z kwasem klawulanowym
W przypadku produktów złożonych zawierających amoksycylinę i kwas klawulanowy, dawki są wyrażone w odniesieniu do zawartości obu składników, z wyjątkiem określenia dawek w odniesieniu do pojedynczego składnika.15
Dawkowanie preparatów o proporcji 7:1 (875 mg + 125 mg)
Produkty zawierające amoksycylinę i kwas klawulanowy w proporcji 7:1 (875 mg + 125 mg) podawane dorosłym i dzieciom o masie ciała ≥40 kg zapewniają całkowitą dawkę dobową 1750 mg amoksycyliny i 250 mg kwasu klawulanowego przy dawkowaniu dwa razy na dobę oraz 2625 mg amoksycyliny i 375 mg kwasu klawulanowego przy dawkowaniu trzy razy na dobę.16
U dzieci o masie ciała <40 kg ta postać produktu zawierająca amoksycylinę i kwas klawulanowy w proporcji 7:1 zapewnia maksymalną dawkę dobową 1000 do 2800 mg amoksycyliny i 143 do 400 mg kwasu klawulanowego.17
Zalecane dawkowanie u dorosłych i dzieci o masie ciała ≥40 kg:
- Dawka standardowa (we wszystkich wskazaniach): jedna tabletka 875 mg + 125 mg podawana dwa razy na dobę18
- Większa dawka (szczególnie w zakażeniach takich jak zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zakażenia dolnych dróg oddechowych i zakażenia dróg moczowych): jedna tabletka 875 mg + 125 mg podawana trzy razy na dobę19
Zalecane dawkowanie u dzieci o masie ciała <40 kg:
- (25 mg + 3,6 mg)/kg mc./dobę do (45 mg + 6,4 mg)/kg mc./dobę podawane w dwóch dawkach podzielonych20
- Dawki do (70 mg + 10 mg)/kg mc./dobę podawane w dwóch dawkach podzielonych można rozważać w zakażeniach takich jak zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok i zakażenia dolnych dróg oddechowych21
W poniższej tabeli przedstawiono dawki (w mg/kg masy ciała), jaką przyjmuje dziecko o masie ciała od 25 kg do 40 kg po podaniu jednej tabletki 875 mg + 125 mg:
| Masa ciała [kg] | 40 | 35 | 30 | 25 |
|---|---|---|---|---|
| Amoksycylina [mg/kg mc.] w pojedynczej dawce | 21,9 | 25,0 | 29,2 | 35,0 |
| Kwas klawulanowy [mg/kg mc.] w pojedynczej dawce | 3,1 | 3,6 | 4,2 | 5,0 |
22 23
Nie są dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania u dzieci w wieku poniżej 2 lat dawek większych niż (45 mg + 6,4 mg)/kg mc. na dobę produktów zawierających amoksycylinę i kwas klawulanowy w proporcji 7:1.24
Ze względu na brak danych klinicznych dotyczących stosowania dawek produktów zawierających amoksycylinę i kwas klawulanowy w proporcji 7:1 u dzieci w wieku poniżej 2 miesięcy, nie jest możliwe przedstawienie zaleceń w tej populacji.25
Dawkowanie zawiesiny o wysokiej mocy (600 mg + 42,9 mg)/5 ml
Produkty o zwiększonej zawartości amoksycyliny (600 mg + 42,9 mg)/5 ml przeznaczone są do stosowania u dzieci o masie ciała <40 kg w wieku ≥3 miesięcy, w zakażeniach takich jak zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zakażenia dolnych dróg oddechowych.26 27
Ze względu na brak doświadczeń dotyczących stosowania produktu o wysokiej zawartości amoksycyliny u dorosłych i dzieci o masie ciała ≥40 kg, nie jest możliwe przedstawienie zaleceń w tej populacji.28
Dawkowanie preparatów o proporcji 4:1 (500 mg + 125 mg)
Produkty zawierające amoksycylinę i kwas klawulanowy w proporcji 4:1 (500 mg + 125 mg) stosowane u dorosłych i dzieci o masie ciała ≥40 kg zapewniają całkowitą dawkę dobową 1500 mg amoksycyliny i 375 mg kwasu klawulanowego.29
U dzieci o masie ciała <40 kg ta postać produktu zapewnia całkowitą dawkę dobową 2400 mg amoksycyliny i 600 mg kwasu klawulanowego.30
Zalecane dawkowanie u dorosłych i dzieci o masie ciała ≥40 kg:
- Jedna dawka 500 mg + 125 mg podawana trzy razy na dobę31
Zalecane dawkowanie u dzieci o masie ciała <40 kg:
- Od (20 mg + 5 mg)/kg mc./dobę do (60 mg + 15 mg)/kg mc./dobę podawane w trzech dawkach podzielonych32
W poniższej tabeli przedstawiono dawki (w mg/kg masy ciała), jaką przyjmuje dziecko o masie ciała od 25 kg do 40 kg po podaniu jednej tabletki 500 mg + 125 mg:
| Masa ciała [kg] | 40 | 35 | 30 | 25 |
|---|---|---|---|---|
| Amoksycylina [mg/kg mc.] w pojedynczej dawce | 12,5 | 14,3 | 16,7 | 20,0 |
| Kwas klawulanowy [mg/kg mc.] w pojedynczej dawce | 3,1 | 3,6 | 4,2 | 5,0 |
33
Dzieci w wieku 6 lat i poniżej lub o masie ciała mniejszej niż 25 kg należy raczej leczyć produktem w postaci zawiesiny doustnej.34
Nie są dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania u dzieci w wieku poniżej 2 lat, dawek większych niż (40 mg + 10 mg)/kg mc. na dobę produktów zawierających amoksycylinę i kwas klawulanowy w proporcji 4:1.35
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Osoby w podeszłym wieku
U osób w podeszłym wieku modyfikacja dawki nie jest konieczna. Stosuje się dawkowanie jak u dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek.36 37
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Dostosowanie dawkowania zależy od stopnia niewydolności nerek określonego przez wartość klirensu kreatyniny (CrCl).
W przypadku samej amoksycyliny:
| GFR [ml/min] | Dorośli i dzieci o masie ciała ≥40 kg | Dzieci o masie ciała <40 kg |
|---|---|---|
| Większy niż 30 | Modyfikacja dawki nie jest konieczna | Modyfikacja dawki nie jest konieczna |
| 10 do 30 | Maksymalnie 500 mg dwa razy na dobę | 15 mg/kg mc. podawane dwa razy na dobę (maksymalnie 500 mg dwa razy na dobę) |
| Mniejszy niż 10 | Maksymalnie 500 mg/dobę jedna dawka | 15 mg/kg mc. podawana raz na dobę (maksymalnie 500 mg) |
<sup data-drug="Amotaks" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="GFR [ml/min] Dorośli i dzieci o masie ciała ≥40 kg Dzieci o masie ciała 38
W przypadku skojarzenia amoksycyliny z kwasem klawulanowym:
- Nie ma konieczności zmiany dawkowania u pacjentów z klirensem kreatyniny (CrCl) większym niż 30 ml/min.39
- U pacjentów z klirensem kreatyniny mniejszym niż 30 ml/min, nie jest zalecane stosowanie postaci farmaceutycznych produktów zawierających amoksycylinę i kwas klawulanowy w proporcji 7:1, ze względu na brak zaleceń dotyczących możliwości dostosowania dawki.40
Pacjenci poddawani hemodializie
Amoksycylinę można usunąć z krążenia za pomocą hemodializy.41
Dawkowanie amoksycyliny u pacjentów poddawanych hemodializie:
| Dorośli i dzieci o masie ciała ≥40 kg | Dzieci o masie ciała <40 kg |
|---|---|
| Jedna dawka 15 mg/kg mc. podawana raz na dobę. Przed hemodializą należy podać dodatkową dawkę 15 mg/kg mc. W celu przywrócenia stężenia antybiotyku we krwi należy podać kolejną dawkę 15 mg/kg mc. po zakończeniu hemodializy. |
15 mg/kg mc. podawana raz na dobę. Przed hemodializą należy podać dodatkową dawkę 15 mg/kg mc. W celu przywrócenia stężenia antybiotyku we krwi należy podać kolejną dawkę 15 mg/kg mc. po zakończeniu hemodializy. |
42
U pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej maksymalna dawka amoksycyliny wynosi 500 mg na dobę.43
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Należy zachować ostrożność podczas dawkowania i regularnie kontrolować czynność wątroby.44 45
Sposób podawania
Amoksycylina i jej skojarzenia z kwasem klawulanowym przeznaczone są do podawania doustnego.46 47
Aby zminimalizować występowanie możliwej nietolerancji ze strony przewodu pokarmowego i zoptymalizować wchłanianie amoksycyliny, leki należy zażywać na początku posiłku.48
Wchłanianie amoksycyliny nie ulega zaburzeniu przy jednoczesnym przyjmowaniu posiłku.49 50
Leczenie można rozpocząć od zastosowania postaci pozajelitowych zgodnie z zaleconym dawkowaniem dla postaci do podawania dożylnego i kontynuować podając lek w postaci doustnej.51 52
Kapsułki zawierające amoksycylinę należy połykać w całości, popijając dużą ilością płynu.53 Amoksycylina w postaci tabletek powlekanych powinna być połykana bez żucia, popijając wodą.54
Tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej można:55
- Połykać w całości, popijając wodą
- Rozkruszyć i popić szklanką wody
- Ssać
- Przygotować zawiesinę w niewielkiej ilości wody i wypić
Przy podawaniu zawiesiny doustnej, przed każdym podaniem dawki należy wstrząsnąć butelką.56
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania