Działania niepożądane peryndoprylu – charakterystyka kliniczna

Profil bezpieczeństwa peryndoprylu jest zgodny z ogólnym profilem bezpieczeństwa charakterystycznym dla inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE). Znajomość potencjalnych działań niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla optymalnego prowadzenia terapii oraz minimalizacji ryzyka powikłań u pacjentów leczonych preparatem Vidotin.¹

Profil bezpieczeństwa – najczęstsze działania niepożądane

Podczas badań klinicznych oraz w obserwacjach po wprowadzeniu peryndoprylu do obrotu zidentyfikowano szereg działań niepożądanych, które występują z różną częstotliwością. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, ból głowy, parestezje, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zaburzenia widzenia, szum uszny, niedociśnienie tętnicze, kaszel, duszność, ból brzucha, zaparcie, biegunka, zaburzenia smaku, niestrawność, nudności, wymioty, świąd, wysypka, kurcze mięśni oraz astenia.²

Klasyfikacja częstotliwości występowania działań niepożądanych

Dla lepszego uporządkowania profilu bezpieczeństwa, poszczególne działania niepożądane zostały sklasyfikowane według następujących kategorii częstości:³

• Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
• Często (≥1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów
• Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
• Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych według układów i narządów

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Peryndopryl może powodować szereg zaburzeń hematologicznych, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Wśród nich wyróżniamy:⁴

• Eozynofilia – niezbyt często
• Agranulocytoza lub pancytopenia – bardzo rzadko
• Zmniejszenie stężenia hemoglobiny i wartości hematokrytu – bardzo rzadko
• Leukopenia/neutropenia – bardzo rzadko
• Niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G-6PDH) – bardzo rzadko
• Małopłytkowość – bardzo rzadko

Zaburzenia endokrynologiczne

W terapii peryndoprylem rzadko może dojść do rozwoju zespołu niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).⁵

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Peryndopryl może wpływać na równowagę elektrolitową i metaboliczną organizmu. Zaburzenia te występują niezbyt często i obejmują:⁶

• Hipoglikemię – stan wymagający szczególnej uwagi u pacjentów z cukrzycą
• Hiperkaliemię – która zwykle ustępuje po przerwaniu leczenia
• Hiponatremię – mogącą prowadzić do zaburzeń neurologicznych i wodno-elektrolitowych

Zaburzenia psychiczne

Podczas stosowania peryndoprylu mogą wystąpić niezbyt często następujące zaburzenia psychiczne:⁷

• Zaburzenia nastroju
• Zaburzenia snu
• Depresja

Zaburzenia układu nerwowego

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy stanowi istotną grupę działań niepożądanych peryndoprylu, z których część występuje często:⁸

• Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego – często
• Ból głowy – często
• Parestezje (zaburzenia czucia) – często
• Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego – często
• Senność – niezbyt często
• Omdlenie – niezbyt często
• Splątanie – bardzo rzadko

Zaburzenia narządów zmysłów

Peryndopryl może wpływać na funkcjonowanie narządów zmysłów, powodując:⁹

• Zaburzenia widzenia – często
• Szum uszny (tinitus) – często

Zaburzenia serca i naczyń

Ze względu na mechanizm działania inhibitorów ACE, peryndopryl może powodować szereg działań niepożądanych w układzie sercowo-naczyniowym:¹⁰

Zaburzenia serca:

• Kołatanie serca – niezbyt często
• Tachykardia – niezbyt często
• Dławica piersiowa – bardzo rzadko
• Zaburzenia rytmu serca – bardzo rzadko
• Zawał mięśnia sercowego (prawdopodobnie wtórny do nadmiernego niedociśnienia u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka) – bardzo rzadko

Zaburzenia naczyniowe:

• Niedociśnienie tętnicze i objawy z nim związane – często
• Zapalenie naczyń – niezbyt często
• Nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi – rzadko
• Udar mózgu (prawdopodobnie wtórny do nadmiernego niedociśnienia u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka) – bardzo rzadko
• Objaw Raynauda – częstość nieznana

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Wpływ peryndoprylu na układ oddechowy jest istotny klinicznie i obejmuje następujące działania niepożądane:¹¹

• Kaszel – często. Jest to charakterystyczne działanie niepożądane dla całej grupy inhibitorów ACE
• Duszność – często
• Skurcz oskrzeli – niezbyt często
• Eozynofilowe zapalenie płuc – bardzo rzadko
• Zapalenie błony śluzowej nosa – bardzo rzadko

Zaburzenia żołądka i jelit

Peryndopryl może wywierać różnorodny wpływ na układ pokarmowy, powodując:¹²

• Ból brzucha – często
• Zaparcie – często
• Biegunka – często
• Zaburzenia smaku (dysgeusia) – często
• Niestrawność – często
• Nudności – często
• Wymioty – często
• Suchość błony śluzowej jamy ustnej – niezbyt często
• Zapalenie trzustki – bardzo rzadko

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W rzadkich przypadkach peryndopryl może wywoływać poważne zaburzenia wątroby:¹³

• Cytolityczne lub cholestatyczne zapalenie wątroby – bardzo rzadko

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Reakcje skórne należą do ważnych działań niepożądanych peryndoprylu i mogą być wskaźnikiem poważniejszych reakcji nadwrażliwości:¹⁴

• Świąd – często
• Wysypka – często
• Pokrzywka – niezbyt często
• Obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, błon śluzowych, języka, głośni i/lub krtani – niezbyt często
• Reakcje nadwrażliwości na światło – niezbyt często
• Pemfigoid – niezbyt często
• Nadmierne pocenie się – niezbyt często
• Nasilenie łuszczycy – rzadko
• Rumień wielopostaciowy – bardzo rzadko

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Peryndopryl może wpływać na układ mięśniowo-szkieletowy, powodując:¹⁵

• Kurcze mięśni – często
• Ból stawów – niezbyt często
• Ból mięśni – niezbyt często

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Inhibitory ACE, w tym peryndopryl, mogą wpływać na funkcję nerek, prowadząc do następujących zaburzeń:¹⁶

• Niewydolność nerek – niezbyt często
• Bezmocz/skąpomocz – rzadko
• Ostra niewydolność nerek – rzadko

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

W trakcie leczenia peryndoprylem niezbyt często mogą wystąpić zaburzenia erekcji.¹⁷

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Ogólnoustrojowe działania niepożądane peryndoprylu obejmują:¹⁸

• Astenię (osłabienie) – często
• Ból w klatce piersiowej – niezbyt często
• Złe samopoczucie – niezbyt często
• Obrzęk obwodowy – niezbyt często
• Gorączka – niezbyt często

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Peryndopryl może powodować zmiany w wynikach badań laboratoryjnych:¹⁹

• Zwiększenie stężenia mocznika we krwi – niezbyt często
• Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi – niezbyt często
• Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi – rzadko
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – rzadko

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

Odnotowano niezbyt częste przypadki upadków u pacjentów leczonych peryndoprylem.²⁰

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych peryndoprylu

Bezpieczeństwo peryndoprylu w badaniach klinicznych

W badaniu klinicznym EUROPA, które było istotnym badaniem oceniającym skuteczność i bezpieczeństwo peryndoprylu, gromadzono jedynie zgłoszenia dotyczące ciężkich działań niepożądanych. Wyniki wskazują, że ciężkie działania niepożądane wystąpiły u niewielkiego odsetka pacjentów: 16 (0,3%) z 6122 pacjentów leczonych peryndoprylem i 12 (0,2%) z 6107 pacjentów otrzymujących placebo.²¹

Wśród pacjentów leczonych peryndoprylem najczęściej obserwowano:²²

• Niedociśnienie tętnicze – u 6 osób
• Obrzęk naczynioruchowy – u 3 osób
• Nagłe zatrzymanie krążenia – u 1 pacjenta

Warto zauważyć, że więcej pacjentów wycofało się z udziału w badaniu z powodu kaszlu, niedociśnienia tętniczego lub innych objawów nietolerancji peryndoprylu niż w grupie otrzymującej placebo: odpowiednio 6,0% (n=366) w porównaniu z 2,1% (n=129).²³

Znaczenie monitorowania i zgłaszania działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.²⁴

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁵

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• tel.: + 48 22 49 21 301
• faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁶