Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Peryndopryl, jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), może wchodzić w znaczące interakcje z wieloma lekami i substancjami, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Interakcje te mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapeutycznej.¹

Podwójna blokada układu RAA

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). Badania kliniczne wykazały, że podwójna blokada tego układu poprzez jednoczesne zastosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, w tym niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek (włącznie z ostrą niewydolnością nerek).²

Leki wpływające na gospodarkę potasową

Peryndopryl może wpływać na stężenie potasu w surowicy krwi. Leki moczopędne oszczędzające potas (np. spironolakton, triamteren, amiloryd), suplementy potasu oraz substytuty soli zawierające potas mogą prowadzić do istotnego zwiększenia stężenia potasu w surowicy. Należy również zachować ostrożność podając peryndopryl jednocześnie z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu, takimi jak trimetoprim i ko-trimoksazol, ponieważ trimetoprim działa jak lek moczopędny oszczędzający potas. Z tego względu leczenie skojarzone peryndoprylem i wymienionymi wyżej lekami nie jest zalecane, a jeśli jest konieczne, należy je stosować z ostrożnością i często kontrolować stężenie potasu w surowicy.³

Leki przeciwwskazane do stosowania z peryndoprylem

Istnieją leki, których jednoczesne stosowanie z peryndoprylem jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych:

• Aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek – zwiększa ryzyko hiperkaliemii, pogorszenia czynności nerek oraz zwiększa chorobowość i śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych.⁴
• Procedury pozaustrojowe – pozaustrojowe metody leczenia powodujące kontakt krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym, takie jak dializa lub hemofiltracja z użyciem niektórych błon o dużej przepuszczalności (np. błon poliakrylonitrylowych) oraz afereza lipoprotein o małej gęstości z użyciem siarczanu dekstrynu, są przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych.⁵
• Produkt złożony zawierający sakubitryl i walsartan – jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem i/lub walsartanem jest przeciwwskazane, ponieważ zwiększa to ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Nie wolno rozpoczynać leczenia produktem złożonym zawierającym sakubitryl i walsartan do 36 godzin od podania ostatniej dawki peryndoprylu. Analogicznie, nie wolno rozpoczynać leczenia peryndoprylem do 36 godzin od podania ostatniej dawki produktu złożonego zawierającego sakubitryl i walsartan.⁶

Leki niezalecane do jednoczesnego stosowania

Niektóre leki, choć nie są całkowicie przeciwwskazane, nie są zalecane do stosowania z peryndoprylem ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych:

• Aliskiren u osób niebędących pacjentami z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek – zwiększa ryzyko hiperkaliemii, pogorszenia czynności nerek oraz chorobowości i śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych.⁷
• Jednoczesne leczenie inhibitorem ACE i antagonistą receptora angiotensyny II – u pacjentów z jawną chorobą miażdżycową, niewydolnością serca lub z cukrzycą z powikłaniami narządowymi, takie leczenie skojarzone wiąże się z większą częstością występowania niedociśnienia tętniczego, omdlenia, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek). Podwójna blokada powinna być stosowana wyłącznie w indywidualnie określonych przypadkach, ze ścisłym monitorowaniem czynności nerek, stężenia potasu i ciśnienia tętniczego.⁸
• Estramustyna – istnieje ryzyko zwiększonej częstości wystąpienia działań niepożądanych, takich jak obrzęk naczynioruchowy.⁹
• Lit – podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE i litu obserwowano przemijające zwiększenie stężenia litu w surowicy oraz zwiększenie jego toksyczności. Nie zaleca się stosowania peryndoprylu z litem, jednak jeśli jest to konieczne, należy uważnie kontrolować stężenie litu w surowicy.¹⁰

Leki wymagające szczególnej ostrożności

Przy jednoczesnym stosowaniu peryndoprylu z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i monitorować parametry kliniczne:

• Leki przeciwcukrzycowe (insulina, doustne leki hipoglikemizujące) – badania epidemiologiczne sugerują, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i leków przeciwcukrzycowych może nasilać działanie zmniejszające stężenie glukozy we krwi z ryzykiem hipoglikemii. Jest to bardziej prawdopodobne podczas pierwszych tygodni leczenia skojarzonego i u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek.¹¹
• Baklofen – może nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe. Należy monitorować ciśnienie tętnicze i w razie konieczności dostosować dawkowanie leku przeciwnadciśnieniowego.¹²
• Leki moczopędne nie oszczędzające potasu – u pacjentów leczonych lekami moczopędnymi, szczególnie w przypadku zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, może wystąpić nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego po rozpoczęciu leczenia inhibitorem ACE. Ryzyko działania hipotensyjnego można zmniejszyć przez odstawienie leku moczopędnego, zwiększenie objętości płynów lub podaży soli przed rozpoczęciem leczenia małymi, stopniowo zwiększanymi dawkami peryndoprylu.¹³
• Leki moczopędne oszczędzające potas (eplerenon, spironolakton) – eplerenon lub spironolakton w dawkach od 12,5 mg do 50 mg na dobę z małymi dawkami inhibitorów ACE: u pacjentów z niewydolnością serca klasy II do IV (wg NYHA), z frakcją wyrzutową lewej komory < 40% oraz wcześniej leczonych inhibitorami ACE i diuretykami pętlowymi, istnieje ryzyko hiperkaliemii, potencjalnie zakończonej zgonem. Przed rozpoczęciem skojarzonego leczenia należy sprawdzić, czy nie występuje hiperkaliemia i zaburzenie czynności nerek. Zaleca się oznaczanie stężenia potasu oraz kreatyniny we krwi raz w tygodniu w pierwszym miesiącu leczenia, a następnie co miesiąc.¹⁴
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym kwas acetylosalicylowy ≥ 3 g/dobę – jeśli inhibitory ACE są jednocześnie podawane z NLPZ, może wystąpić osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i NLPZ może prowadzić do zwiększonego ryzyka pogorszenia czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek oraz zwiększenia stężenia potasu w surowicy. Takie leczenie skojarzone należy stosować ostrożnie, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Pacjentów należy odpowiednio nawodnić i rozważyć monitowanie czynności nerek po rozpoczęciu jednoczesnego stosowania oraz cyklicznie w późniejszym okresie.¹⁵
• Racekadotryl – jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z racekadotrylem może powadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku naczynioruchowego.¹⁶
• Inhibitory mTOR (np. syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus) – jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z inhibitorami mTOR może prowadzić do zwiększenia ryzyka obrzęku naczynioruchowego.¹⁷

Leki wymagające ostrożności

• Leki przeciwnadciśnieniowe i rozszerzające naczynia krwionośne – jednoczesne stosowanie tych leków może nasilać hipotensyjne działanie peryndoprylu. Jednoczesne stosowanie glicerolu triazotanu, innych azotanów lub innych leków rozszerzających naczynia krwionośne może powodować dodatkowe obniżenie ciśnienia tętniczego.¹⁸
• Gliptyny (linagliptyna, saksagliptyna, sitagliptyna, wildagliptyna) – u pacjentów leczonych jednocześnie inhibitorem ACE występuje zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego ze względu na powodowane przez gliptyny zmniejszenie aktywności dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-IV).¹⁹
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne/leki przeciwpsychotyczne/środki znieczulające – jednoczesne stosowanie niektórych środków znieczulających, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz leków przeciwpsychotycznych z inhibitorami ACE może powodować dodatkowe obniżenie ciśnienia tętniczego.²⁰
• Leki działające sympatykomimetycznie – mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE.²¹
• Sole złota – rzadko, u pacjentów otrzymujących jednocześnie sole złota (sodu aurotiojabłczan) we wstrzyknięciach oraz inhibitor ACE, w tym peryndopryl, zgłaszano reakcje jak po podaniu azotanów (objawy to: nagłe zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty i niedociśnienie).²²

Interakcje z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas leczenia peryndoprylem wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol może nasilać działanie hipotensyjne inhibitorów ACE, co może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego. Interakcja ta jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów przyjmujących również inne leki obniżające ciśnienie tętnicze, takie jak diuretyki.

Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie peryndoprylu może powodować:

• Nasilenie działania hipotensyjnego leku, co może prowadzić do objawowego niedociśnienia tętniczego (zawroty głowy, omdlenia)
• Zwiększone ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia podczas zmiany pozycji ciała
• Nasilenie działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• Potencjalne zaburzenia funkcji wątroby u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby

Pacjenci leczeni peryndoprylem powinni być poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych ze spożywaniem alkoholu podczas terapii i zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu w trakcie leczenia.

Tabela interakcji lekowych peryndoprylu