Właściwości farmakodynamiczne leku Twinpros

Twinpros reprezentuje grupę farmakoterapeutyczną antagonistów receptorów alfa-adrenergicznych stosowanych w urologii, charakteryzując się kodem ATC G04CA52. Preparat stanowi skojarzenie dwóch substancji czynnych: dutasterydu będącego podwójnym inhibitorem 5-alfa-reduktazy (5 ARI) oraz tamsulosyny chlorowodorku, który działa jako antagonista receptorów adrenergicznych α1a i α1d. Komplementarny mechanizm działania obu składników zapewnia szybkie łagodzenie objawów choroby, zwiększenie przepływu cewkowego oraz zmniejszenie ryzyka ostrego zatrzymania moczu i konieczności interwencji chirurgicznej w łagodnym rozroście gruczołu krokowego.¹

Mechanizm działania poszczególnych składników

Dutasteryd wykazuje zdolność hamowania obydwu typów izoenzymów 5-alfa-reduktazy (typ 1 i 2), które uczestniczą w konwersji testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT). Dihydrotestosteron jest androgenem, który odgrywa kluczową rolę w procesie powiększania gruczołu krokowego oraz w rozwoju łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH).²

Z kolei tamsulosyna wykazuje działanie blokujące receptory α1a i α1d-adrenergiczne zlokalizowane w mięśniówce gładkiej podścieliska gruczołu krokowego oraz szyi pęcherza moczowego. Istotnym jest fakt, że około 75% receptorów α1 w gruczole krokowym należy do podtypu α1a, co warunkuje wysoką skuteczność tej substancji czynnej w terapii łagodnego rozrostu prostaty.³

Badania kliniczne dotyczące terapii skojarzonej dutasterydu z tamsulosyną

Skuteczność i bezpieczeństwo terapii skojarzonej dutasterydu z tamsulosyną zostały potwierdzone w wieloośrodkowym, międzynarodowym, randomizowanym badaniu klinicznym prowadzonym przez 4 lata w równoległych grupach na zasadzie podwójnie ślepej próby. W badaniu oceniano stosowanie dutasterydu w dawce 0,5 mg/dobę (n=1623), tamsulosyny w dawce 0,4 mg/dobę (n=1611) w monoterapii oraz terapii skojarzonej tych substancji (n=1610). Uczestnikami badania byli mężczyźni z umiarkowanym i ciężkim stopniem nasilenia objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, z wielkością gruczołu ≥30 ml i wartością PSA w granicach 1,5-10 ng/ml. Co istotne, około 53% pacjentów włączonych do badania stosowało wcześniej produkty lecznicze z grupy inhibitorów 5-alfa-reduktazy lub antagonistów receptora α1-adrenergicznego.⁴

Punkty końcowe badania – pierwsze dwa lata terapii

Głównym punktem końcowym skuteczności w pierwszych dwóch latach terapii była zmiana wartości wskaźnika IPSS (International Prostate Symptom Score) – kwestionariusza zawierającego 8 pytań, opartego na kwestionariuszu AUA-SI z dodatkowym pytaniem dotyczącym jakości życia. Drugorzędowe punkty końcowe skuteczności obejmowały zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) oraz wielkości gruczołu krokowego.⁵

Terapia skojarzona wykazała znamienną statystycznie przewagę w redukcji wartości wskaźnika IPSS już od 3 miesiąca w porównaniu do monoterapii dutasterydem i od 9 miesiąca w porównaniu do monoterapii tamsulosyną. W przypadku maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) znamienną statystycznie poprawę dla terapii skojarzonej w porównaniu do obu monoterapii odnotowano już od 6 miesiąca.⁶

Po dwóch latach leczenia stwierdzono, że skojarzone stosowanie dutasterydu i tamsulosyny zapewnia lepsze złagodzenie objawów choroby w porównaniu ze stosowaniem tych produktów w monoterapii. Zaobserwowano statystycznie znamienną poprawę średniej skorygowanej wartości wskaźnika w skali oceny objawów o -6,2 jednostki w stosunku do wartości początkowej.⁷

Wyniki efektywności terapii po dwóch latach leczenia

Uśredniona poprawa (skorygowana średnia) wskaźnika przepływu od punktu początkowego wynosiła:

• 2,4 ml/sek w terapii skojarzonej
• 1,9 ml/sek dla monoterapii dutasterydem
• 0,9 ml/sek dla monoterapii tamsulosyną

Uśredniona poprawa (skorygowana średnia) wskaźnika BPH (BII) od punktu początkowego wynosiła:

• -2,1 jednostek dla terapii skojarzonej
• -1,7 dla monoterapii dutasterydem
• -1,5 dla monoterapii tamsulosyną

Warto podkreślić, że poprawa wskaźnika przepływu oraz BII była statystycznie znamienna w przypadku leczenia skojarzonego w porównaniu ze stosowaniem każdego z produktów leczniczych w monoterapii.⁸

Dodatkowo zaobserwowano, że redukcja całkowitej objętości gruczołu krokowego i objętości strefy przejściowej po 2 latach leczenia była statystycznie znamienna w przypadku leczenia skojarzonego w porównaniu z podawaniem tamsulosyny w monoterapii.⁹

Punkty końcowe badania – czteroletni okres obserwacji

Głównym punktem końcowym skuteczności w okresie 4 lat leczenia był czas do pierwszego przypadku ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH. Po 4 latach leczenia wykazano, że stosowanie terapii skojarzonej statystycznie istotnie zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH o 65,8% (p <0,001, 95% CI 54,7% do 74,1%) w porównaniu do tamsulosyny stosowanej w monoterapii.<sup data-drug="Twinpros" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Głównym punktem końcowym skuteczności w okresie 4 lat leczenia był czas do pierwszego przypadku ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH. Po 4 latach leczenia, stosowanie terapii skojarzonej statystycznie istotnie zmniejszało ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH; 65,8% zmniejszenie ryzyka p 10

Częstość występowania ostrego zatrzymania moczu lub konieczności zastosowania leczenia zabiegowego związanego z BPH do 4. roku wynosiła:

• 4,2% dla terapii skojarzonej
• 11,9% dla monoterapii tamsulosyną (p <0,001)
• 5,2% dla monoterapii dutasterydem

W porównaniu do monoterapii dutasterydem, leczenie skojarzone zmniejszało ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH o 19,6% (p = 0,18; 95% CI -10,9% do 41,7%).<sup data-drug="Twinpros" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Częstość występowania ostrego zatrzymania moczu lub leczenia zabiegowego związanego z BPH do 4. roku wynosiła 4,2% dla terapii skojarzonej i 11,9% dla tamsulosyny (p 11

Drugorzędowe punkty końcowe po czterech latach leczenia

Drugorzędowe punkty końcowe skuteczności po 4 latach leczenia obejmowały:

• Czas do wystąpienia progresji klinicznej (zdefiniowanej jako zbiór następujących zdarzeń: pogorszenie IPSS o ≥ 4 punkty, wystąpienie związanych z BPH przypadków ostrego zatrzymania moczu, nietrzymanie moczu, zakażenia układu moczowego oraz niewydolność nerek)
• Zmianę w skali IPSS
• Zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax)
• Zmiany objętości gruczołu krokowego

Wskaźnik IPSS, będący podstawą oceny efektywności terapii, jest kwestionariuszem zawierającym 8 pytań, opartym na kwestionariuszu AUA-SI z dodatkowym pytaniem dotyczącym jakości życia.¹²