Leki w grupie
„leki na łagodny rozrost gruczołu krokowego”

Leki na łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH – benign prostatic hyperplasia) są stosowane w celu zmniejszenia objawów związanych z powiększeniem prostaty, takich jak trudności z rozpoczęciem mikcji, słaby strumień moczu, częste oddawanie moczu (zwłaszcza w nocy) oraz uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza. Leki te działają poprzez różne mechanizmy, które prowadzą do zmniejszenia napięcia mięśni gładkich w obrębie prostaty i szyi pęcherza moczowego lub do zmniejszenia rozmiaru gruczołu krokowego.

Główne grupy leków stosowanych w leczeniu BPH to: alfa-blokery, inhibitory 5-alfa-reduktazy oraz leki o działaniu mieszanym lub roślinnym. Alfa-blokery (np. tamsulosyna, alfuzosyna, doksazosyna, terazosyna) działają poprzez rozluźnienie mięśni gładkich w obrębie prostaty i szyi pęcherza, co ułatwia przepływ moczu. Efekt ich działania jest widoczny już po kilku dniach stosowania. Inhibitory 5-alfa-reduktazy (finasteryd, dutasteryd) hamują produkcję dihydrotestosteronu (DHT), hormonu odpowiedzialnego za przerost prostaty, prowadząc do zmniejszenia objętości gruczołu krokowego o około 20-30%. Pełen efekt działania tych leków jest widoczny po 3-6 miesiącach stosowania.

Do najważniejszych alfa-blokerów należą: tamsulosyna (Omnic, Fokusin, Ranlosin), alfuzosyna (Dalfaz, Alfuzostad), doksazosyna (Doxar, Kamiren, Doxanorm) oraz terazosyna (Hytrin, Kornam). Z inhibitorów 5-alfa-reduktazy najczęściej stosowane są finasteryd (Finaster, Proscar, Uronezyr) oraz dutasteryd (Adadut, Avodart, Dutasteride). W Polsce dostępne są również preparaty złożone zawierające zarówno alfa-bloker, jak i inhibitor 5-alfa-reduktazy, np. dutasteryd z tamsulosyną (Duodart, Dutasteride + Tamsulosin).

Największymi zaletami stosowania leków na BPH jest poprawa jakości życia pacjentów poprzez zmniejszenie nasilenia objawów ze strony dolnych dróg moczowych, zmniejszenie ryzyka ostrego zatrzymania moczu oraz uniknięcie lub odroczenie konieczności interwencji chirurgicznej. Alfa-blokery zapewniają szybką poprawę w zakresie objawów, podczas gdy inhibitory 5-alfa-reduktazy dodatkowo zmniejszają ryzyko progresji choroby i wystąpienia powikłań.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem alfa-blokerów obejmują niedociśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia przy zmianie pozycji), zawroty głowy, zmęczenie oraz wytrysk wsteczny. Inhibitory 5-alfa-reduktazy mogą powodować zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji oraz (rzadko) ginekomastię. Leki te mogą również wpływać na wyniki badań przesiewowych w kierunku raka prostaty, obniżając poziom PSA o około 50%, co należy uwzględnić przy interpretacji wyników.

Oprócz leków konwencjonalnych, stosowane są również preparaty roślinne, głównie na bazie wyciągu z palmy sabalowej (Serenoa repens), korzenia pokrzywy czy pyłków kwiatowych. Ich skuteczność jest przedmiotem badań, jednak są one często wybierane przez pacjentów z łagodnymi objawami lub jako terapia uzupełniająca ze względu na dobry profil bezpieczeństwa. Przykładowe preparaty to Prostamol Uno, Prostapol czy Prostatofit.

W przypadku niewielkiego nasilenia objawów i braku komplikacji, lekarze mogą również zalecić strategię uważnej obserwacji (watchful waiting), polegającą na regularnych kontrolach bez farmakoterapii, połączoną z modyfikacją stylu życia, w tym ograniczeniem spożycia płynów przed snem, unikaniem alkoholu i kofeiny oraz odpowiednim planem mikcji.

Lista leków w tej grupie

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl