Działania niepożądane leku Tritace

Lek Tritace zawierający jako substancję czynną ramipryl, dostępny w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg w postaci tabletek, charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla właściwego monitorowania pacjentów i podejmowania odpowiednich interwencji w przypadku ich wystąpienia.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Profil działań niepożądanych ramiprylu charakteryzuje się przede wszystkim uporczywym suchym kaszlem oraz reakcjami wynikającymi z niedociśnienia tętniczego. Do poważnych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej, należą: obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia i (lub) agranulocytoza.²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W charakterystyce produktu leczniczego zastosowano następującą klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych:³

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (od 1 przypadku na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (od 1 przypadku na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (od 1 przypadku na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy opis działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne

Ramipryl może powodować istotne zaburzenia hematologiczne. Do często występujących należą: eozynofilia, leukopenia (w tym neutropenia lub agranulocytoza), zmniejszenie liczby erytrocytów, zmniejszone stężenie hemoglobiny oraz zmniejszona liczba płytek krwi. Niezbyt często odnotowuje się aplazję szpiku, pancytopenię oraz niedokrwistość hemolityczną.⁴

Zaburzenia układu immunologicznego

Możliwe są reakcje anafilaktyczne i rzekomo-anafilaktyczne oraz zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych.⁵

Zaburzenia endokrynologiczne

Ramipryl może wywoływać zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).⁶

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Obserwuje się zwiększone stężenie potasu we krwi (hiperkaliemia), jadłowstręt, zmniejszenie apetytu oraz zmniejszenie stężenia sodu we krwi (hiponatremia).⁷

Zaburzenia psychiczne

Do działań niepożądanych z tej kategorii należą: obniżenie nastroju, zaburzenia lękowe, nerwowość, niepokój (zwłaszcza ruchowy), zaburzenia snu (w tym senność), stan splątania oraz zaburzenia uwagi.⁸

Zaburzenia układu nerwowego

Ramipryl może powodować bóle głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego i obwodowego, parestezje, brak czucia smaku, zaburzenia czucia smaku, drżenie oraz zaburzenia równowagi. Istotnym, choć rzadszym działaniem niepożądanym jest niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego, w tym udar niedokrwienny i przemijający napad niedokrwienny. Mogą wystąpić również zaburzenia zdolności psychomotorycznych, uczucie pieczenia oraz zaburzenia węchu.⁹

Zaburzenia narządów zmysłów

W zakresie narządu wzroku mogą wystąpić zaburzenia widzenia (w tym niewyraźne widzenie) oraz zapalenie spojówek. W obrębie narządu słuchu obserwuje się zaburzenia słuchu oraz szumy uszne.¹⁰

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują niedokrwienie mięśnia sercowego (w tym dławicę piersiową lub zawał mięśnia sercowego), tachykardię, zaburzenia rytmu serca, kołatania oraz obrzęki obwodowe. Z niepożądanych reakcji naczyniowych występują: niedociśnienie, hipotonia ortostatyczna, omdlenie, zaczerwienienie twarzy, zwężenie naczyń krwionośnych, hipoperfuzja, zapalenie naczyń krwionośnych oraz objaw Raynauda.¹¹

Zaburzenia układu oddechowego

Charakterystycznym i często występującym działaniem niepożądanym jest nieproduktywny, drażniący kaszel. Ponadto mogą wystąpić: zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok przynosowych, duszność, skurcz oskrzeli (w tym zaostrzenie objawów astmy) oraz obrzęk błony śluzowej jamy nosowej.¹²

Zaburzenia żołądka i jelit

Ramipryl może powodować zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsję, biegunkę, nudności, wymioty oraz zapalenie trzustki (przypadki śmiertelne były bardzo sporadycznie stwierdzane podczas stosowania inhibitorów ACE). Obserwuje się również podwyższenie aktywności enzymów trzustkowych, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, ból w nadbrzuszu (w tym zapalenie błony śluzowej żołądka), zaparcia, suchość w jamie ustnej, zapalenie języka oraz aftowe zapalenie jamy ustnej.¹³

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Odnotowano zwiększenie aktywności aminotransferaz i/lub bilirubiny, żółtaczkę cholestatyczną, uszkodzenie hepatocytów, ostrą niewydolność wątroby oraz cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (przypadki zgonu występowały niezmiernie rzadko).¹⁴

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Do reakcji skórnych należą: wysypka (zwłaszcza plamisto-grudkowa), obrzęk naczynioruchowy (w wyjątkowych przypadkach zwężenie dróg oddechowych wywołane obrzękiem naczynioruchowym może zakończyć się zgonem), świąd, nadmierne pocenie się, złuszczające zapalenie skóry, pokrzywka oraz onycholiza. Rzadziej występują: nadwrażliwość na światło, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, zaostrzenie łuszczycy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, wysypka pęcherzowa lub liszajowata na skórze lub błonach śluzowych oraz łysienie.¹⁵

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Możliwe są skurcze mięśni, bóle mięśniowe i bóle stawów.¹⁶

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Ramipryl może powodować zaburzenia czynności nerek (w tym ostrą niewydolność nerek), wielomocz, nasilenie uprzednio istniejącego białkomoczu, zwiększone stężenia azotu mocznikowego we krwi oraz zwiększone stężenie kreatyniny we krwi.¹⁷

Zaburzenia układu rozrodczego

Do działań niepożądanych w tym zakresie należą: przemijająca impotencja, obniżenie libido oraz ginekomastia.¹⁸

Zaburzenia ogólne

Ogólne zaburzenia obejmują ból w klatce piersiowej, zmęczenie, gorączkę oraz osłabienie.¹⁹

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo ramiprylu oceniano w grupie 325 dzieci i młodzieży, w wieku od 2 do 16 lat. Ogólny profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży nie różni się znacznie od profilu bezpieczeństwa u dorosłych, jednak istnieją różnice w częstości występowania niektórych działań niepożądanych:²⁰

• Tachykardia, przekrwienie błony śluzowej nosa i zapalenie błony śluzowej nosa występują często (≥1/100 do <1/10) u dzieci i młodzieży, a niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) u dorosłych.²¹
• Zapalenie spojówek występuje często (≥1/100 do <1/10) u dzieci i młodzieży, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) u dorosłych.²²
• Drżenie i pokrzywka występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) u dzieci i młodzieży, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) u dorosłych.²³

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Różnice w występowaniu działań niepożądanych u dzieci i młodzieży

Należy zwrócić uwagę na odmienną częstość występowania niektórych działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w porównaniu z pacjentami dorosłymi. W badaniach klinicznych obejmujących 325 pacjentów pediatrycznych w wieku od 2 do 16 lat zaobserwowano, że charakter i nasilenie działań niepożądanych jest podobne jak u dorosłych, jednak częstość występowania niektórych reakcji jest większa w populacji pediatrycznej.²⁴

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów regulacyjnych.²⁵

W Polsce działania niepożądane należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu lub jego przedstawicielowi w Polsce.²⁶