Przedawkowanie
Trimesolphar (80 mg + 16 mg)/ml

Przedawkowanie Trimesolphar (80 mg + 16 mg/ml, koncentrat do infuzji) może prowadzić do poważnych objawów klinicznych, w tym nudności, wymiotów, zawrotów głowy, stanu splątania oraz zahamowania czynności szpiku kostnego. Szczególnie niebezpieczne jest zahamowanie szpiku wywołane antagonistycznym działaniem trimetoprimu na metabolizm kwasu foliowego, co może skutkować pancytopenią. Objawy neurologiczne i żołądkowo-jelitowe są wynikiem neurotoksycznego wpływu leku oraz bezpośredniego podrażnienia błony śluzowej żołądka. Warto podkreślić, że maksymalna dawka tolerowana nie została określona, co wymaga ostrożności w dawkowaniu.

Przedawkowanie leku Trimesolphar

Przedawkowanie produktu leczniczego Trimesolphar ((80 mg + 16 mg)/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji klinicznych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Maksymalna dawka tolerowana przez organizm ludzki nie została precyzyjnie określona, co podkreśla konieczność szczególnej ostrożności podczas dawkowania tego leku.1

Kliniczne objawy przedawkowania

Przedawkowanie kotrimoksazolu (połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu) manifestuje się poprzez charakterystyczny zespół objawów obejmujący dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz objawy neurologiczne. Do najczęściej obserwowanych symptomów należą: nudności, wymioty, zawroty głowy oraz stan splątania. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem, które odnotowano po ostrym przedawkowaniu składnika trimetoprimu, jest zahamowanie czynności szpiku kostnego, mogące prowadzić do poważnych zaburzeń hematologicznych.2

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm Uwagi
Nudności Nieprzyjemne uczucie potrzeby wymiotowania Bezpośrednie podrażnienie błony śluzowej żołądka lub oddziaływanie na ośrodek wymiotny Jeden z pierwszych objawów przedawkowania
Wymioty Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej Stymulacja ośrodka wymiotnego w pniu mózgu Może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych
Zawroty głowy Uczucie wirowania lub niestabilności Neurotoksyczny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy Może wskazywać na znaczne stężenie leku we krwi
Stan splątania Zaburzenia świadomości, dezorientacja Neurotoksyczność lub wtórne zaburzenia metaboliczne Wymaga natychmiastowej interwencji
Zahamowanie czynności szpiku Upośledzenie produkcji elementów morfotycznych krwi Antagonistyczny wpływ trimetoprimu na metabolizm kwasu foliowego Objaw ostrego przedawkowania trimetoprimu; może skutkować pancytopenią

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania lub podejrzenia przedawkowania produktu Trimesolphar, należy bezzwłocznie przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.3 Strategia terapeutyczna powinna uwzględniać stan kliniczny pacjenta oraz czynność nerek.

Podstawowe interwencje obejmują:

  • Nawodnienie – Zaleca się intensywną podaż płynów, szczególnie u pacjentów z oligurią lub anurią, co usprawnia eliminację leku.4
  • Eliminacja pozaustrojowa – Zarówno trimetoprim jak i aktywny metabolit sulfametoksazolu mogą być skutecznie usuwane z organizmu za pomocą hemodializy. Należy podkreślić, że dializa otrzewnowa nie jest efektywna w eliminacji tych związków.5
  • Modyfikacja pH moczu – Zakwaszenie moczu zwiększa wydalanie trimetoprimu, natomiast alkalizacja moczu zmniejsza jego eliminację. Z drugiej strony, wywołanie diurezy z alkalizacją moczu wspomaga eliminację sulfametoksazolu.6
  • Suplementacja kwasu foliowego – W celu przeciwdziałania mielosupresji wywołanej przez trimetoprim zaleca się podanie folinianu wapnia (leukoworyny), który może odwrócić skutki niedoboru kwasu foliowego w szpiku kostnym.7
  • Leczenie wspomagające – Zawsze należy wdrożyć kompleksowe leczenie podtrzymujące dostosowane do objawów klinicznych przedawkowania i stanu pacjenta.8

Szczególne uwagi dotyczące substancji pomocniczych

Należy pamiętać, że produkt Trimesolphar zawiera substancje pomocnicze o znanym działaniu: sód, etanol i glikol propylenowy. Każda ampułka 5 ml koncentratu zawiera 1,5 mmol (34,5 mg) sodu, 500 mg etanolu 96% (alkoholu) oraz 2,1 g glikolu propylenowego.9 W przypadku przedawkowania należy uwzględnić również potencjalne działania niepożądane związane z tymi substancjami, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem lub padaczką (etanol) oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (glikol propylenowy).

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu powinno obejmować regularne badania morfologii krwi, parametrów funkcji nerek i wątroby oraz stanu klinicznego, ze szczególnym uwzględnieniem objawów neurologicznych i hematologicznych, które mogą rozwinąć się nawet po kilku dniach od momentu przedawkowania.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl