Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Topiramate Aurovitas

Leczenie lekiem Topiramate Aurovitas wymaga stosowania się do ściśle określonych zasad bezpieczeństwa. Należy zachować szczególną ostrożność w określonych populacjach pacjentów oraz sytuacjach klinicznych opisanych poniżej. W przypadku konieczności szybkiego odstawienia leku z przyczyn medycznych, pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją lekarską.¹

Możliwość zmiany charakteru napadów padaczkowych

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, stosowanie topiramatu może prowadzić do zwiększenia częstości napadów padaczkowych lub pojawienia się nowych rodzajów napadów. Zjawisko to może wynikać z zastosowania zbyt wysokiej dawki leku, zmniejszenia stężenia w osoczu innych jednocześnie stosowanych leków przeciwpadaczkowych, postępu choroby podstawowej lub wystąpienia efektu paradoksalnego.²

Odpowiednie nawodnienie organizmu

Podczas leczenia topiramatem niezwykle istotne jest zapewnienie właściwego nawodnienia organizmu pacjenta. Prawidłowe nawodnienie pomaga zmniejszyć ryzyko rozwoju kamicy nerkowej. Dodatkowo, zachowanie odpowiedniego poziomu nawodnienia przed i w trakcie wysiłku fizycznego oraz w przypadku narażenia na wysokie temperatury może zredukować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z przegrzaniem organizmu.³

Program zapobiegania ciąży

Topiramat stosowany u kobiet ciężarnych może powodować poważne wady wrodzone oraz zahamowanie wzrostu płodu. Istnieją również dane sugerujące potencjalne ryzyko zaburzeń neurorozwojowych u dzieci narażonych na działanie topiramatu w życiu płodowym, chociaż niektóre badania nie potwierdzają zwiększonego ryzyka w tym zakresie.⁴

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Przed rozpoczęciem terapii topiramatem u kobiet w wieku rozrodczym należy wykonać test ciążowy. Pacjentka musi zostać w pełni poinformowana o zagrożeniach związanych ze stosowaniem topiramatu w trakcie ciąży. Jeśli kobieta planuje ciążę, konieczna jest specjalistyczna konsultacja w celu omówienia możliwości zmiany leczenia na alternatywne metody przed odstawieniem antykoncepcji. Pacjentka powinna zostać poinstruowana o konieczności natychmiastowego skontaktowania się z lekarzem w przypadku zajścia w ciążę lub podejrzenia ciąży.⁵

Zalecenia dla dziewczynek

Lekarze prowadzący leczenie topiramatem muszą upewnić się, że rodzice/opiekunowie dziewczynek stosujących ten lek rozumieją konieczność kontaktu ze specjalistą w momencie wystąpienia pierwszej miesiączki. W tym czasie zarówno pacjentka jak i rodzice/opiekunowie powinni otrzymać wyczerpujące informacje o ryzyku związanym z ekspozycją na topiramat w życiu płodowym oraz o konieczności zastosowania skutecznej antykoncepcji. Należy dokonać ponownej oceny potrzeby kontynuacji leczenia topiramatem i rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne.⁶

Dla pacjentek oraz personelu medycznego dostępne są materiały edukacyjne związane z powyższymi zagadnieniami. Poradnik dla pacjentki powinien być przekazany wszystkim kobietom w wieku rozrodczym stosującym topiramat oraz rodzicom/opiekunom dziewczynek. Do opakowania produktu leczniczego Topiramate Aurovitas dołączona jest karta pacjenta.⁷

Efekty metaboliczne i fizjologiczne

Zmniejszone pocenie

Podczas stosowania topiramatu zgłaszano przypadki oligohydrozy (zmniejszonego pocenia się). Zmniejszone pocenie i związany z tym wzrost temperatury ciała mogą wystąpić szczególnie u małych dzieci narażonych na działanie wysokich temperatur zewnętrznych.⁸

Zaburzenia nastroju/depresja

W trakcie terapii topiramatem obserwowano zwiększoną częstość występowania zaburzeń nastroju i depresji.⁹

Próby samobójcze/myśli samobójcze

Podczas stosowania leków przeciwpadaczkowych, w tym topiramatu, odnotowano występowanie myśli lub zachowań samobójczych. Metaanaliza randomizowanych badań klinicznych z kontrolą placebo wykazała niewielkie zwiększenie ryzyka częstości zachowań i myśli samobójczych. Mechanizm tego zjawiska nie jest znany, jednak na podstawie dostępnych danych nie można wykluczyć związku między zwiększonym ryzykiem a stosowaniem topiramatu.¹⁰

W badaniach klinicznych z podwójną ślepą próbą zdarzenia samobójcze związane z przyjmowaniem produktu (myśli samobójcze, próby samobójcze i samobójstwa dokonane) występowały z częstością 0,5% u pacjentów leczonych topiramatem (46 z 8652 leczonych pacjentów), przy czym częstość ta była prawie 3-krotnie wyższa niż u pacjentów otrzymujących placebo (0,2%; 8 z 4045 leczonych pacjentów).¹¹

Należy prowadzić obserwację pacjentów pod kątem wystąpienia myśli lub zachowań samobójczych, a w przypadku ich pojawienia się rozważyć wdrożenie odpowiedniego leczenia. Pacjenci i ich opiekunowie powinni zostać poinformowani o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia myśli lub zachowań samobójczych.¹²

Ciężkie reakcje skórne

U pacjentów otrzymujących topiramat zgłaszano ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczną nekrolizę naskórka (TEN). Pacjenci powinni zostać poinformowani o objawach tych poważnych reakcji. W przypadku podejrzenia SJS lub TEN należy natychmiast przerwać stosowanie topiramatu.¹³

Kamica nerkowa

U niektórych pacjentów, szczególnie tych z predyspozycją do kamicy nerkowej, może wystąpić zwiększone ryzyko tworzenia się kamieni nerkowych i związanych z tym objawów, takich jak: kolka nerkowa, ból w okolicy nerek lub ból w boku.¹⁴

Do czynników ryzyka kamicy nerkowej należą: wcześniejsze występowanie kamieni, kamica w wywiadzie rodzinnym oraz nadmierne wydalanie wapnia z moczem. Jednak żaden z tych czynników nie pozwala na jednoznaczne przewidzenie wystąpienia kamicy nerkowej podczas leczenia topiramatem. Dodatkowo, ryzyko może być podwyższone u pacjentów przyjmujących inne produkty lecznicze sprzyjające powstawaniu kamieni nerkowych.¹⁵

Zaburzenia narządowe i specjalne populacje pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 70 ml/min) topiramat należy stosować ostrożnie ze względu na zmniejszony klirens osoczowy i nerkowy leku. Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek znajdują się w odpowiedniej sekcji Charakterystyki Produktu Leczniczego.¹⁶

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby topiramat należy stosować ostrożnie ze względu na możliwość zmniejszenia klirensu leku.¹⁷

Zaburzenia okulistyczne

Zespół ostrej krótkowzroczności i wtórnej jaskry z zamkniętym kątem przesączania

U pacjentów przyjmujących topiramat zgłaszano występowanie zespołu składającego się z nagłej krótkowzroczności i wtórnej jaskry z zamkniętym kątem przesączania. Objawami tego zespołu są: nagłe zmniejszenie ostrości widzenia i/lub ból gałki ocznej. W badaniach okulistycznych można zaobserwować niektóre lub wszystkie z następujących objawów: krótkowzroczność, rozszerzenie źrenic, spłycenie przedniej komory oka, przekrwienie gałki ocznej (zaczerwienienie), odwarstwienie naczyniówki, odwarstwienie nabłonka barwnikowego siatkówki, zmiany dotyczące plamki żółtej oraz podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe.¹⁸

Zespołowi może towarzyszyć wysięk nadrzęskowy (nad ciałkiem rzęskowym) powodujący przesunięcie do przodu soczewki i tęczówki, co prowadzi do wtórnego zamknięcia kąta przesączania. Objawy pojawiają się zazwyczaj w ciągu 1 miesiąca od rozpoczęcia leczenia topiramatem. W przeciwieństwie do pierwotnej jaskry z wąskim kątem przesączania, która rzadko występuje przed 40 rokiem życia, wtórna jaskra z zamkniętym kątem przesączania związana z przyjmowaniem topiramatu była obserwowana zarówno u dzieci i młodzieży, jak i u osób dorosłych.¹⁹

Leczenie obejmuje jak najszybsze, w ocenie lekarza prowadzącego, przerwanie podawania topiramatu i wdrożenie postępowania mającego na celu obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Działania te zwykle prowadzą do obniżenia ciśnienia śródgałkowego.²⁰

Nieleczone podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, niezależnie od przyczyny, może prowadzić do poważnych następstw, w tym całkowitej utraty wzroku. Należy dokładnie rozważyć możliwość zastosowania topiramatu u pacjentów z przebytymi zaburzeniami oka.²¹

Zaburzenia pola widzenia

U pacjentów otrzymujących topiramat zgłaszano zaburzenia pola widzenia niezależne od zwiększonego ciśnienia śródgałkowego. W badaniach klinicznych większość tych zaburzeń ustępowała po zaprzestaniu podawania topiramatu. W przypadku wystąpienia zaburzeń pola widzenia w trakcie terapii tym lekiem, należy rozważyć jego odstawienie.²²

Kwasica metaboliczna i jej następstwa

W trakcie leczenia topiramatem może wystąpić hiperchloremiczna kwasica metaboliczna z prawidłową luką anionową (tzn. zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy poniżej dolnej granicy normy, przy braku zasadowicy oddechowej).²³

Zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy wynika z hamującego działania topiramatu na aktywność anhydrazy węglanowej w nerkach. Zjawisko to może wystąpić zarówno na początku leczenia, jak i w późniejszym jego okresie. Zmniejszenie stężenia wodorowęglanów jest zwykle niewielkie do umiarkowanego (średnio wynosi 4 mmol/l po dawkach topiramatu 100 mg na dobę lub większych u dorosłych oraz około 6 mg/kg masy ciała na dobę u dzieci). Rzadko obserwuje się obniżenie stężenia wodorowęglanów w surowicy poniżej 10 mmol/l.²⁴

Niektóre stany chorobowe i procedury lecznicze mogą dodatkowo zwiększać ryzyko rozwoju kwasicy metabolicznej podczas stosowania topiramatu. Należą do nich: choroby nerek, ciężkie zaburzenia oddechowe, stan padaczkowy, biegunka, zabiegi chirurgiczne, dieta ketogenna oraz niektóre produkty lecznicze.²⁵

Przewlekła, nieleczona kwasica metaboliczna zwiększa ryzyko kamicy nerkowej i nefrokalcynozy, a także może prowadzić do osteopenii. U dzieci przewlekła kwasica metaboliczna może spowolnić tempo wzrostu. Wpływ topiramatu na wzrost i rozwój kośćca nie został systematycznie zbadany w populacji osób dorosłych. U dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 15 lat przeprowadzono jedynie roczne badanie otwarte.²⁶

W zależności od choroby podstawowej, podczas leczenia topiramatem zaleca się właściwą ocenę kliniczną, w tym oznaczanie stężenia wodorowęglanów w surowicy. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących kwasicę metaboliczną (takich jak: głęboki oddech Kussmaul’a, duszność, jadłowstręt, nudności, wymioty, nadmierne zmęczenie, częstoskurcz lub zaburzenia rytmu serca) zaleca się zbadanie poziomu wodorowęglanów w osoczu. Jeśli kwasica metaboliczna rozwija się i utrzymuje, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub całkowite odstawienie topiramatu (poprzez stopniowe zmniejszanie dawki).²⁷

Topiramat należy stosować ostrożnie u pacjentów z jednocześnie występującymi innymi schorzeniami lub terapiami, które mogą stanowić czynnik ryzyka dla wystąpienia kwasicy metabolicznej.²⁸

Zaburzenia procesów poznawczych

Zaburzenia procesów poznawczych u pacjentów z padaczką mają złożone podłoże i mogą być związane zarówno z etiologią choroby, jak i z leczeniem przeciwpadaczkowym. W piśmiennictwie opisywano przypadki zaburzeń procesów poznawczych u dorosłych podczas leczenia topiramatem, które wymagały zmniejszenia dawki lub przerwania terapii. Nie przeprowadzono dotychczas wystarczających badań dotyczących wpływu topiramatu na procesy poznawcze u dzieci, co wymaga dalszych badań w tym zakresie.²⁹

Hiperamonemia i encefalopatia

Podczas leczenia topiramatem zgłaszano przypadki hiperamonemii z encefalopatią lub bez niej. Ryzyko hiperamonemii jest zależne od dawki topiramatu. Zjawisko to obserwowano częściej, gdy topiramat był stosowany jednocześnie z kwasem walproinowym.³⁰

U pacjentów, u których wystąpi niewyjaśniony letarg lub zmiany stanu psychicznego podczas monoterapii lub terapii wspomagającej topiramatem, należy rozważyć możliwość wystąpienia encefalopatii związanej z hiperamonemią i zaleca się oznaczenie stężenia amoniaku.³¹

Uzupełnianie substancji odżywczych

U niektórych pacjentów podczas leczenia topiramatem może dojść do utraty masy ciała. Zaleca się monitoring pacjentów pod kątem ewentualnej utraty masy ciała. W przypadku zaobserwowania spadku masy ciała podczas stosowania topiramatu można rozważyć suplementację diety lub zwiększenie spożycia pokarmów.³²

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Laktoza

Produkt Topiramate Aurovitas zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:

Leku nie powinni stosować pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³³

Sód

Produkt leczniczy Topiramate Aurovitas zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.³⁴