Wpływ sertraliny na płodność, ciążę i laktację

Sertralinę, zawartą w preparacie Setaloft (50 mg, 100 mg), należy stosować u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią z zachowaniem szczególnej ostrożności. Personel medyczny powinien dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyka związane z leczeniem, a także przekazać pacjentce kompletne informacje dotyczące możliwych skutków stosowania leku.¹

Wpływ na ciążę

Należy zaznaczyć, że brak jest odpowiednio kontrolowanych badań dotyczących stosowania sertraliny u kobiet ciężarnych. Dotychczasowe badania nie dostarczyły jednoznacznych dowodów na występowanie wad wrodzonych związanych z przyjmowaniem sertraliny. Jednakże badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały wpływ tego leku na płodność, który prawdopodobnie wynika z toksycznego działania farmakodynamicznego substancji zarówno na organizm matki, jak i bezpośredniego oddziaływania na płód.²

Zasadniczo nie zaleca się stosowania sertraliny w okresie ciąży, chyba że stan kliniczny pacjentki jednoznacznie wskazuje na konieczność farmakoterapii, a potencjalne korzyści terapeutyczne przewyższają możliwe zagrożenia. Decyzja o włączeniu lub kontynuacji leczenia podczas ciąży powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, po dokładnej analizie stanu klinicznego pacjentki.³

Powikłania u noworodków po ekspozycji na sertralinę w czasie ciąży

U noworodków, których matki przyjmowały sertralinę w późnych okresach ciąży (szczególnie w trzecim trymestrze), zaobserwowano występowanie objawów przypominających zespół odstawienny. Noworodki wymagają w takich przypadkach starannej obserwacji klinicznej.⁴

Do potencjalnych objawów, które mogą wystąpić u noworodka narażonego na działanie sertraliny w późnym okresie ciąży, należą:

• Zaburzenia oddechowe – ostra niewydolność oddechowa, sinica, bezdech
• Zaburzenia neurologiczne – napady drgawkowe, wzmożone napięcie mięśniowe, obniżone napięcie mięśniowe, wygórowanie odruchów, drżenia mięśniowe, skurcze mięśni
• Zaburzenia metaboliczne – wahania temperatury ciała, hipoglikemia
• Zaburzenia pokarmowe – trudności z przyjmowaniem pokarmu, wymioty
• Zaburzenia behawioralne – drażliwość, podsypianie, ciągły płacz, senność, zaburzenia snu

Wymienione objawy mogą być wynikiem bezpośredniego działania serotonergicznego leku lub stanowić manifestację zespołu odstawiennego. W większości przypadków objawy te pojawiają się natychmiast po porodzie lub w ciągu pierwszych 24 godzin życia noworodka.⁵

Przetrwałe nadciśnienie płucne noworodka (PPHN)

Badania epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko występowania zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN, ang. persistent pulmonary hypertension of the newborn) u dzieci, których matki przyjmowały inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny podczas ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze. Ryzyko to szacuje się na około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej częstość występowania tego zespołu wynosi 1-2 przypadki na 1000 ciąż.⁶

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego u pacjentek, które stosowały leki z grupy SSRI lub SNRI w okresie miesiąca poprzedzającego poród. Informacja ta powinna być uwzględniona przy planowaniu porodu u pacjentek leczonych sertraliną.⁷

Wpływ na laktację

Opublikowane dane dotyczące przenikania sertraliny do mleka matki potwierdzają, że zarówno sertraline, jak i jej metabolit N-desmetylosertalina przenikają do mleka, jednak ich stężenia są zazwyczaj niewielkie. U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące sertralinę stężenia leku w surowicy były przeważnie bardzo niskie lub niewykrywalne.⁸

Odnotowano jednak pojedynczy przypadek niemowlęcia, u którego stężenie sertraliny w surowicy osiągnęło około 50% wartości obserwowanej u matki, choć nie zaobserwowano negatywnego wpływu na stan zdrowia dziecka. Do tej pory nie zgłaszano występowania działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące sertralinę, jednakże nie można wykluczyć potencjalnego ryzyka takich działań.⁹

Podobnie jak w przypadku ciąży, nie zaleca się stosowania sertraliny u matek karmiących piersią, chyba że w ocenie lekarza potencjalne korzyści wynikające z leczenia przewyższają możliwe ryzyko dla dziecka. Decyzja o rozpoczęciu lub kontynuacji leczenia sertraliną u kobiety karmiącej piersią wymaga indywidualnej oceny i powinna uwzględniać zarówno potrzeby terapeutyczne matki, jak i bezpieczeństwo dziecka.¹⁰

Wpływ na płodność

Wyniki badań przeprowadzonych na modelach zwierzęcych nie wykazały istotnego wpływu sertraliny na płodność. Jednakże z opisów przypadków klinicznych dotyczących stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wynika, że mogą one wywierać przemijający wpływ na jakość nasienia.¹¹

Dotychczasowe obserwacje kliniczne nie dostarczyły przekonujących dowodów na występowanie trwałego wpływu sertraliny na płodność u ludzi. Niemniej jednak, lekarze powinni informować pacjentów o możliwym przemijającym wpływie leku na jakość nasienia, szczególnie w przypadku planowania powiększenia rodziny.¹²