Specjalne ostrzeżenia
Setaloft 50 mg
Sertralina, jako lek z grupy SSRI, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych zespołów zagrażających życiu, takich jak zespół serotoninowy (ZS) i złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN), zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (np. inhibitory MAO, tryptany, opioidy). Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów tych zespołów oraz zachować ostrożność przy zmianie terapii, szczególnie z leków długo działających jak fluoksetyna. Sertralina może wydłużać odstęp QTc, co zwiększa ryzyko torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią lub przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QTc. U pacjentów z historią manii lub hipomanii konieczny jest ścisły nadzór, a w przypadku wystąpienia fazy maniakalnej lek należy odstawić. Ryzyko napadów padaczkowych wymaga unikania stosowania u pacjentów z niestabilną padaczką oraz monitorowania chorych z kontrolowaną padaczką.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Setaloft
- Zespoły potencjalnie zagrażające życiu
- Zmiana leczenia z innych leków przeciwdepresyjnych
- Jednoczesne stosowanie innych leków serotoninergicznych
- Wydłużenie odstępu QTc i zaburzenia rytmu serca
- Aktywacja stanów maniakalnych
- Schizofrenia
- Napady padaczkowe
- Ryzyko samobójstwa i zachowań samobójczych
- Stosowanie u dzieci i młodzieży
- Nietypowe krwawienia i ryzyko krwotoków
- Hiponatremia
- Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia
- Akatyzja i pobudzenie psychoruchowe
- Zaburzenia czynności seksualnych
- Zaburzenia czynności wątroby
- Zaburzenia czynności nerek
- Stosowanie u osób w podeszłym wieku
- Pacjenci z cukrzycą
- Terapia elektrowstrząsowa
- Interakcja z sokiem grejpfrutowym
- Zaburzenia wyników badań przesiewowych moczu
- Jaskra z zamkniętym kątem przesączania
- Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Setaloft
Stosowanie sertraliny wymaga szczególnej uwagi i ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia szeregu powikłań oraz potencjalnych interakcji. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące ryzyka oraz zalecanych środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas planowania terapii sertraliną.1
Zespoły potencjalnie zagrażające życiu
Podczas stosowania leków z grupy SSRI, w tym sertraliny, istnieje ryzyko rozwoju potencjalnie zagrażających życiu zespołów, takich jak zespół serotoninowy (ZS) lub złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN). Ryzyko to wzrasta szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, takich jak:
- inne serotoninergiczne leki przeciwdepresyjne
- tryptany
- leki zaburzające metabolizm serotoniny (w tym inhibitory MAO, np. błękit metylenowy)
- leki przeciwpsychotyczne i antagonisty dopaminy
- opioidy (np. buprenorfina)
Pacjentów należy uważnie obserwować pod kątem objawów zespołu serotoninowego lub złośliwego zespołu neuroleptycznego.2
Zmiana leczenia z innych leków przeciwdepresyjnych
Zmiana terapii z selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), innych leków przeciwdepresyjnych lub przeciwobsesyjnych na sertralinę wymaga szczególnej ostrożności. Istnieją ograniczone dane z kontrolowanych badań dotyczących optymalnego czasu zmiany terapii. Szczególną uwagę należy zachować w przypadku zamiany z leków długo działających, takich jak fluoksetyna.3
Jednoczesne stosowanie innych leków serotoninergicznych
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu sertraliny z innymi lekami nasilającymi działanie neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego, takimi jak:
- tryptofan
- fenfluramina
- agoniści 5-HT
- produkty ziołowe zawierające dziurawiec (Hypericum perforatum)
W miarę możliwości należy unikać takiego połączenia ze względu na ryzyko interakcji farmakodynamicznych.4
Wydłużenie odstępu QTc i zaburzenia rytmu serca
Po wprowadzeniu sertraliny do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes (TdP). Badania potwierdziły wpływ sertraliny na wydłużenie odstępu QTc, wykazując statystycznie istotną pozytywną zależność między ekspozycją a odpowiedzią. Sertralinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka:
- choroba serca
- hipokaliemia lub hipomagnezemia
- wydłużenie odstępu QTc w wywiadzie rodzinnym
- bradykardia
- jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QTc
Większość zgłoszeń dotyczyła pacjentów z trzema lub więcej czynnikami ryzyka.5
Aktywacja stanów maniakalnych
U niewielkiego odsetka pacjentów leczonych sertraliną i innymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz przeciwobsesyjnymi obserwowano objawy manii lub hipomanii. Dlatego sertralinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z epizodami manii lub hipomanii w wywiadzie, zapewniając ścisły nadzór lekarski. Sertralinę należy bezwzględnie odstawić u każdego pacjenta wchodzącego w fazę maniakalną.6
Schizofrenia
U pacjentów ze schizofrenią istnieje ryzyko nasilenia objawów psychotycznych podczas terapii sertraliną.7
Napady padaczkowe
Podczas leczenia sertraliną mogą wystąpić napady padaczkowe. Należy unikać stosowania sertraliny u pacjentów z niestabilną padaczką, a pacjentów z kontrolowaną padaczką należy uważnie monitorować. W przypadku wystąpienia napadów padaczkowych sertralinę należy odstawić.8
Ryzyko samobójstwa i zachowań samobójczych
Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia myśli samobójczych, samookaleczenia i samobójstwa. Ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania pełnej remisji. Ponieważ poprawa może nie nastąpić przez kilka pierwszych tygodni leczenia lub dłużej, pacjentów należy poddać ścisłej obserwacji do czasu wystąpienia wyraźnej poprawy. Z doświadczeń klinicznych wynika, że ryzyko samobójstwa może zwiększyć się we wczesnym etapie powrotu do zdrowia.
Również inne zaburzenia psychiczne, w których przepisywana jest sertralina, mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zachowań samobójczych. Ponadto mogą one współistnieć z ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi. W związku z tym u pacjentów leczonych z powodu innych zaburzeń psychicznych należy zachować takie same środki ostrożności, jak u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi.
Szczególnie zagrożeni są:
- Pacjenci z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie
- Pacjenci przejawiający przed rozpoczęciem leczenia znacznego stopnia skłonności samobójcze
- Pacjenci w wieku poniżej 25 lat
Wymienione grupy pacjentów wymagają ścisłej obserwacji podczas leczenia.
Pacjentów i ich opiekunów należy poinformować o konieczności zwracania uwagi na każdy objaw klinicznego nasilenia choroby, wystąpienie zachowań lub myśli samobójczych oraz nietypowych zmian w zachowaniu, a w razie ich pojawienia się, o konieczności niezwłocznego kontaktu z lekarzem.9
Stosowanie u dzieci i młodzieży
Sertralina nie powinna być stosowana w leczeniu dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia, z wyjątkiem pacjentów z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi w wieku 6-17 lat. W badaniach klinicznych zachowania samobójcze (myśli i próby samobójcze) oraz wrogość (agresja, zachowania buntownicze, przejawy gniewu) obserwowano częściej u młodych pacjentów leczonych lekami przeciwdepresyjnymi niż w grupie otrzymującej placebo.
Dostępne są tylko ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa długotrwałego stosowania sertraliny u dzieci i młodzieży, w szczególności odnośnie:
- Wzrostu
- Dojrzewania płciowego
- Rozwoju poznawczego
- Rozwoju zachowania
W okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano kilka przypadków opóźnionego wzrostu i dojrzewania. Znaczenie kliniczne i związek przyczynowo-skutkowy nie zostały w pełni wyjaśnione.
Lekarz musi regularnie kontrolować stan zdrowia dzieci i młodzieży leczonych długotrwale sertraliną w celu wykrycia ewentualnych nieprawidłowości wzrostu i rozwoju.10
Nietypowe krwawienia i ryzyko krwotoków
Istnieją doniesienia o nieprawidłowych krwawieniach podczas stosowania leków z grupy SSRI, w tym:
- Krwawienia skórne (wybroczyny i plamica)
- Krwawienia z przewodu pokarmowego
- Krwawienia ginekologiczne
- Krwotok poporodowy
Niektóre z tych przypadków prowadziły do zgonu. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów:
- Przyjmujących jednocześnie leki wpływające na czynność płytek krwi, takie jak:
- Leki przeciwzakrzepowe
- Nietypowe leki przeciwpsychotyczne i fenotiazyny
- Większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
- Kwas acetylosalicylowy
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
- Z zaburzeniami związanymi z krwawieniem w wywiadzie
11
Hiponatremia
Podczas leczenia sertraliną i innymi lekami z grup SSRI lub SNRI może wystąpić hiponatremia, która jest często wynikiem zespołu niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Opisywano przypadki spadku stężenia sodu w surowicy poniżej 110 mmol/l.
Grupy pacjentów ze zwiększonym ryzykiem hiponatremii:
- Pacjenci w podeszłym wieku
- Pacjenci przyjmujący diuretyki
- Pacjenci z obniżoną objętością osocza z innych przyczyn
U pacjentów z objawową hiponatremią należy rozważyć odstawienie sertraliny i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego.
Objawy hiponatremii:
- Łagodne i umiarkowane: ból głowy, trudności z koncentracją, zaburzenia pamięci, splątanie, osłabienie, zaburzenia równowagi mogące prowadzić do upadków
- Ciężkie i nagłe przypadki: omamy, omdlenia, drgawki, śpiączka, zatrzymanie oddechu, zgon
12
Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia
Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia sertraliną występują często, szczególnie po nagłym odstawieniu leku. W badaniach klinicznych częstość zgłaszanych reakcji związanych z odstawieniem sertraliny wynosiła 23% u osób odstawiających sertralinę w porównaniu z 12% u osób, które nadal leczono tym lekiem.
Najczęściej zgłaszane objawy odstawienia:
- Zawroty głowy
- Zaburzenia czuciowe (w tym parestezje)
- Zaburzenia snu (bezsenność i intensywne sny)
- Pobudzenie lub lęk
- Nudności i/lub wymioty
- Drżenia
- Bóle głowy
Objawy te mają zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie. Zwykle występują w ciągu pierwszych kilku dni po przerwaniu leczenia, choć bardzo rzadko donoszono o wystąpieniu takich objawów u pacjentów, którzy przez niedopatrzenie pominęli dawkę leku.
Objawy odstawienia mają najczęściej charakter samoograniczający i ustępują w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych osób mogą utrzymywać się dłużej (2-3 miesiące lub więcej). Dlatego przy przerywaniu leczenia zaleca się stopniowe zmniejszanie dawek sertraliny przez okres kilku tygodni lub miesięcy, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.13
Akatyzja i pobudzenie psychoruchowe
Stosowanie sertraliny może wiązać się z wystąpieniem akatyzji, która charakteryzuje się:
- Subiektywnie nieprzyjemnym lub uciążliwym pobudzeniem psychoruchowym
- Koniecznością poruszania się
- Niezdolnością do siedzenia lub stania bez ruchu
Zaburzenie to występuje najczęściej w pierwszych kilku tygodniach leczenia. U pacjentów, u których wystąpią te objawy, zwiększanie dawek leku może być szkodliwe.14
Zaburzenia czynności seksualnych
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), w tym sertralina, mogą powodować zaburzenia czynności seksualnych. Zgłaszano przypadki długotrwałych zaburzeń czynności seksualnych, w których objawy utrzymywały się pomimo przerwania stosowania leków z grupy SSRI i/lub SNRI.15
Zaburzenia czynności wątroby
Sertralina jest w znacznym stopniu metabolizowana przez wątrobę. Badania farmakokinetyczne u pacjentów z niewielką stabilną marskością wątroby wykazały:
- Wydłużenie okresu połowicznej eliminacji
- Około trzykrotnie większe wartości AUC i Cmax w porównaniu z osobami zdrowymi
Stosując sertralinę u pacjentów z chorobami wątroby należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawek leku lub jego rzadsze podawanie. Sertralina nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.16
Zaburzenia czynności nerek
Sertralina jest w znacznym stopniu metabolizowana, a wydalanie niezmienionego leku z moczem stanowi mniej istotną drogę eliminacji. W badaniach z udziałem pacjentów z łagodną do ciężkiej niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 10-60 ml/min) parametry farmakokinetyczne nie różniły się istotnie od wartości u osób z grupy kontrolnej. Sertralina nie wymaga więc korygowania dawek odpowiednio do stopnia zaburzenia czynności nerek.17
Stosowanie u osób w podeszłym wieku
W badaniach klinicznych uczestniczyło ponad 700 pacjentów w podeszłym wieku (>65 lat). Rodzaj i częstość reakcji niepożądanych u osób starszych były podobne, jak u młodszych pacjentów. Należy jednak pamiętać, że stosowanie leków z grup SSRI lub SNRI, w tym sertraliny, wiązało się z przypadkami klinicznie istotnej hiponatremii u osób w podeszłym wieku, które mogą być bardziej narażone na to działanie niepożądane.65 lat) uczestniczyło w badaniach klinicznych. Rodzaj i częstość reakcji niepożądanych u osób starszych były podobne, jak u pacjentów w młodszym wieku. Stosowanie produktów z grup SSRI lub SNRI, w tym sertraliny, wiązało się jednak z przypadkami klinicznie istotnej hiponatremii u pacjentów w podeszłym wieku, którzy mogą być bardziej narażeni na to zdarzenie niepożądane”>18
Pacjenci z cukrzycą
U pacjentów z cukrzycą leczenie lekami z grupy SSRI może zmieniać kontrolę glikemii. Może być konieczne dostosowanie dawki insuliny i/lub doustnych leków przeciwcukrzycowych.19
Terapia elektrowstrząsowa
Nie przeprowadzono badań klinicznych określających ryzyko lub korzyści związane z jednoczesnym stosowaniem terapii elektrowstrząsowej (EW) i sertraliny.20
Interakcja z sokiem grejpfrutowym
Nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego podczas stosowania sertraliny.21
Zaburzenia wyników badań przesiewowych moczu
U pacjentów stosujących sertralinę obserwowano fałszywie dodatnie wyniki przesiewowych testów immunologicznych moczu na obecność benzodiazepin. Jest to spowodowane brakiem swoistości testów przesiewowych. Fałszywie dodatnich wyników można się spodziewać jeszcze przez kilka dni po zakończeniu leczenia sertraliną. W celu potwierdzenia wyniku należy zastosować bardziej swoiste metody, takie jak chromatografia gazowa lub spektrometria masowa, co umożliwi odróżnienie sertraliny od benzodiazepin.22
Jaskra z zamkniętym kątem przesączania
Leki z grupy SSRI, w tym sertralina, mogą wpływać na wielkość źrenicy, powodując jej rozszerzenie. Na skutek rozszerzenia źrenicy zmniejsza się kąt przesączania, co prowadzi do zwiększenia ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz wystąpienia jaskry z zamkniętym kątem przesączania, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do tych zmian. Należy zachować ostrożność podczas stosowania sertraliny u pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania lub z jaskrą w wywiadzie.23
Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych
Tabletki powlekane produktu leczniczego Setaloft zawierają laktozę jednowodną:
- Setaloft 50 mg: 19,8 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce
- Setaloft 100 mg: 39,6 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce
Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku.
Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na jedną tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.2425
| Kategoria ostrzeżenia | Główne zagrożenia | Zalecane środki ostrożności |
|---|---|---|
| Zespoły zagrażające życiu | Zespół serotoninowy (ZS), Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) | Unikanie jednoczesnego stosowania z innymi lekami serotoninergicznymi, ścisłe monitorowanie pacjenta |
| Zaburzenia kardiologiczne | Wydłużenie odstępu QTc, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes (TdP) | Ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka (choroba serca, hipokaliemia, hipomagnezemia) |
| Zaburzenia psychiczne | Aktywacja manii/hipomanii, nasilenie objawów psychotycznych, myśli samobójcze | Ścisły nadzór lekarski, natychmiastowe odstawienie w przypadku wystąpienia fazy maniakalnej |
| Zaburzenia neurologiczne | Napady padaczkowe, akatyzja | Unikanie stosowania u pacjentów z niestabilną padaczką, monitorowanie pacjentów z kontrolowaną padaczką |
| Zaburzenia hematologiczne | Krwawienia (skórne, z przewodu pokarmowego, ginekologiczne) | Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na czynność płytek |
| Zaburzenia metaboliczne | Hiponatremia, zaburzenia kontroli glikemii | Monitorowanie pacjentów z grupy ryzyka (osoby starsze, pacjenci stosujący diuretyki, chorzy na cukrzycę) |
| Objawy odstawienia | Zawroty głowy, parestezje, bezsenność, lęk, nudności | Stopniowe zmniejszanie dawki przy odstawianiu leku |
| Zaburzenia okulistyczne | Jaskra z zamkniętym kątem przesączania | Ostrożność u pacjentów z jaskrą w wywiadzie |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania