Wpływ cyklosporyny na płodność, ciążę i laktację

Leczenie cyklosporyną (Sandimmun Neoral) wymaga szczególnej uwagi w przypadku kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinny być przekazane pacjentkom przez lekarza prowadzącego terapię tym lekiem immunosupresyjnym.¹

Stosowanie cyklosporyny w ciąży

Dane kliniczne dotyczące stosowania cyklosporyny w czasie ciąży pochodzą głównie z obserwacji kobiet po przeszczepieniu narządów. Wskazują one na możliwość wystąpienia określonych zagrożeń dla przebiegu ciąży.<sup data-drug="Sandimmun Neoral" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="U kobiet w ciąży po przeszczepieniu narządów, otrzymujących leczenie immunosupresyjne, w tym cyklosporynę lub inne leki w połączeniu z cyklosporyną istnieje ryzyko przedwczesnego porodu (2

Badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury, króliki) wykazały toksyczny wpływ cyklosporyny na rozwój zarodka i płodu po zastosowaniu dawek niższych niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD), obliczana na podstawie powierzchni ciała (BSA).³

Cyklosporynę (Sandimmun Neoral) można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Należy również pamiętać, że produkt leczniczy Sandimmun Neoral zawiera etanol, co wymaga dodatkowej uwagi przy stosowaniu u kobiet w ciąży.⁴

Dane z rejestru ciąży u pacjentek po transplantacji

Krajowy Rejestr Ciąży u Pacjentek po Transplantacji (NTPR) dostarczył danych na temat przebiegu ciąży u kobiet leczonych cyklosporyną będących biorcami narządów:⁵

Według dostępnych danych, odsetek poronień i ciężkich wad wrodzonych u kobiet leczonych cyklosporyną był porównywalny z wartościami obserwowanymi w populacji ogólnej. Jednak nie można wykluczyć bezpośredniego wpływu cyklosporyny na rozwój takich powikłań jak nadciśnienie u matki, stan przedrzucawkowy, zakażenia czy cukrzyca ze względu na ograniczenia metodologiczne dostępnych danych.⁶

Obserwacje długoterminowe dzieci narażonych na cyklosporynę in utero

Dostępne są ograniczone dane dotyczące rozwoju dzieci, które w okresie płodowym były narażone na działanie cyklosporyny. Obserwacje te obejmują okres do około 7 lat po urodzeniu i wskazują, że czynność nerek i ciśnienie krwi u tych dzieci były prawidłowe.⁷

Cyklosporyna a karmienie piersią

Cyklosporyna przenika do mleka kobiecego. Ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u noworodków i niemowląt, matki przyjmujące Sandimmun Neoral nie powinny karmić piersią. W sytuacji, gdy konieczne jest stosowanie leku, należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią.⁸

Dostępne dane farmakokinetyczne wskazują, że stosunek stężenia cyklosporyny w mleku do jej stężenia we krwi matki waha się w zakresie od 0,17 do 1,4. Największa oszacowana dawka cyklosporyny, jaką mogłoby przyjąć niemowlę karmione wyłącznie piersią, wynosi około 2% dawki podanej matce (po przeliczeniu na masę ciała).⁹

Należy również pamiętać o zawartości etanolu w preparacie Sandimmun Neoral, co stanowi dodatkowy czynnik ryzyka dla kobiet karmiących piersią.¹⁰

Wpływ cyklosporyny na płodność

Dane dotyczące wpływu cyklosporyny na płodność u ludzi są ograniczone. W badaniach na zwierzętach (szczury) nie zaobserwowano niepożądanego wpływu na płodność u samców i samic, którym podawano dawki do 15 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi wartość mniejszą niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) w przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA).¹¹

Zalecenia dla lekarza prowadzącego

Lekarz prowadzący terapię cyklosporyną u kobiet w wieku rozrodczym powinien:

• Omówić potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem leku w czasie ciąży i karmienia piersią
• Wyjaśnić zwiększone ryzyko porodu przedwczesnego u pacjentek po transplantacji
• Poinformować o konieczności regularnych badań kontrolnych w czasie ciąży
• Zalecić monitorowanie stężenia cyklosporyny we krwi ze względu na możliwe zmiany farmakokinetyki leku w trakcie ciąży
• Zwrócić uwagę na zawartość etanolu w preparacie i jego potencjalne skutki dla matki i płodu/niemowlęcia
• Przedstawić przeciwwskazania do karmienia piersią podczas terapii cyklosporyną
• Ustalić optymalną strategię leczenia, uwzględniającą stosunek korzyści do ryzyka, indywidualnie dla każdej pacjentki

W przypadku konieczności zastosowania leku Sandimmun Neoral u kobiety w ciąży, należy stosować najniższą skuteczną dawkę oraz ściśle monitorować stan kliniczny pacjentki i płodu.¹²