Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Rosufy

Podczas terapii rozuwastatyną (Rosufy) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na potencjalne działania niepożądane, które mogą wystąpić w trakcie leczenia. Właściwe monitorowanie stanu pacjenta i przestrzeganie specjalnych środków ostrożności pozwala zminimalizować ryzyko powikłań.¹

Wpływ na funkcję nerek

U pacjentów przyjmujących duże dawki produktu Rosufy, zwłaszcza 40 mg, obserwowano przemijające lub sporadyczne występowanie proteinurii, głównie pochodzenia kanalikowego, wykrywanej za pomocą testu paskowego. Nie stwierdzono, by proteinuria poprzedzała wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek. Należy jednak podkreślić, że częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek w zastosowaniu klinicznym jest większa po stosowaniu dawki 40 mg. U pacjentów leczonych dawką 40 mg zaleca się rozważenie kontroli czynności nerek podczas rutynowych badań kontrolnych.²

Wpływ na mięśnie szkieletowe

U pacjentów leczonych rozuwastatyną, szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg, stwierdzano działanie na mięśnie szkieletowe objawiające się bólami mięśni, miopatią oraz rzadko rabdomiolizą (rozpadem mięśni prążkowanych). Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA, ponieważ w takich przypadkach obserwowano bardzo rzadkie przypadki rabdomiolizy. Nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej między tymi lekami.³

Podobnie jak w przypadku innych statyn, częstość występowania rabdomiolizy związanej z rozuwastatyną po wprowadzeniu jej do obrotu jest większa po stosowaniu dawki 40 mg.⁴

Pomiar aktywności kinazy kreatynowej (CK)

Przy interpretacji wyników pomiaru aktywności kinazy kreatynowej (CK) należy uwzględnić następujące zasady:⁵

• Nie należy wykonywać badania aktywności CK po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia aktywności CK, co może prowadzić do nieprawidłowej interpretacji wyniku.⁶
• Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność kinazy kreatynowej była znacznie zwiększona (>5 × GGN), należy po 5-7 dniach wykonać badanie kontrolne.Środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia

  Produkt Rosufy, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować ostrożnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Do czynników tych zalicza się:⁹

  • Zaburzenia czynności nerek – u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia miopatii związanej ze statynami.¹⁰
  • Niedoczynność tarczycy – zaburzenia hormonu tarczycy mogą wpływać na metabolizm lipidów i zwiększać ryzyko miopatii.¹¹
  • Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny – określone predyspozycje genetyczne mogą zwiększać wrażliwość na działania niepożądane statyn.¹²
  • Wystąpienie objawów uszkodzenia mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leków z grupy fibratów – pacjenci z wcześniejszymi reakcjami na statyny mogą być w grupie podwyższonego ryzyka.¹³
  • Nadużywanie alkoholu – może prowadzić do zwiększonego stężenia leku i nasilenia działań niepożądanych.¹⁴
  • Wiek >70 lat – osoby starsze mogą być bardziej narażone na działania niepożądane ze strony mięśni.¹⁶
  • Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów – zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii.¹⁷

  U pacjentów z powyższymi czynnikami ryzyka należy dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko leczenia, a w trakcie leczenia zaleca się ścisłą obserwację. Jeśli przed rozpoczęciem terapii stwierdza się znacznie zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej (>5 × GGN), nie należy rozpoczynać leczenia.^{Monitorowanie w trakcie leczenia}

  Pacjenta należy poinstruować, aby niezwłocznie zgłosił lekarzowi wystąpienie:¹⁹

  • Niewyjaśnionych bólów mięśni
  • Osłabienia siły mięśniowej
  • Skurczów mięśni

  Powyższe objawy są szczególnie istotne, gdy towarzyszą im złe samopoczucie lub gorączka. W takich przypadkach zaleca się wykonanie badania aktywności kinazy kreatynowej.²⁰

  Postępowanie w przypadku zwiększonej aktywności CK:

  • Jeśli aktywność kinazy kreatynowej jest znacząco zwiększona (>5 × GGN) lub jeśli objawy ze strony mięśni są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności (nawet przy CK ≤5 × GGN), należy przerwać leczenie.²²
  • Jeśli nie występują objawy kliniczne, nie jest konieczna rutynowa kontrola aktywności kinazy kreatynowej.²³

  Martwicza miopatia o podłożu immunologicznym (IMNM)

  Podczas lub po zakończeniu leczenia statynami, w tym rozuwastatyną, bardzo rzadko zgłaszano przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). Klinicznie IMNM charakteryzuje się:²⁴

  • Osłabieniem mięśni proksymalnych
  • Zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej w surowicy
  • Utrzymywaniem się objawów pomimo zaprzestania leczenia statynami

  Interakcje z innymi lekami a bezpieczeństwo mięśniowe

  Dane z badań klinicznych nie wskazują na zwiększone działanie rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe w przypadku stosowania jej z innymi lekami. Jednakże u pacjentów leczonych jednocześnie rozuwastatyną i innymi określonymi lekami obserwowano zwiększenie częstości występowania zapalenia mięśni i miopatii. Do tych leków należą:²⁵

  • Inne inhibitory reduktazy HMG-CoA
  • Pochodne kwasu fibrynowego, w tym gemfibrozyl
  • Cyklosporyna
  • Kwas nikotynowy
  • Leki przeciwgrzybicze z grupy azoli
  • Inhibitory proteazy
  • Antybiotyki makrolidowe

  Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu i produktu Rosufy. Należy dokładnie rozważyć korzyści wynikające ze zmiany stężenia lipidów i ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków z grupy fibratów lub kwasu nikotynowego i produktu Rosufy.²⁶

  Jednoczesne stosowanie produktu Rosufy w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.²⁷

  Jednoczesne stosowanie z kwasem fusydowym

  Produktu Rosufy nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo, a także w ciągu 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których ogólnoustrojowe podawanie kwasu fusydowego jest konieczne, należy przerwać leczenie statynami na cały okres terapii kwasem fusydowym.²⁸

  Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) wśród pacjentów leczonych skojarzeniem kwasu fusydowego i statyn. Pacjentowi należy zalecić, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów w postaci osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni, natychmiast zgłosił się do lekarza.²⁹

  Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego (np. w przypadku leczenia ciężkich zakażeń), jednoczesne stosowanie produktu Rosufy i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie w przypadkach indywidualnych oraz pod ścisłym nadzorem lekarza.³⁰

  Szczególne sytuacje kliniczne

  Nie należy stosować produktu Rosufy, jeśli u pacjenta występują ostre, ciężkie objawy mogące wskazywać na miopatię lub predysponujące do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy. Do takich stanów należą:³¹

  • Sepsa (posocznica)
  • Niedociśnienie tętnicze
  • Rozległy zabieg chirurgiczny
  • Uraz
  • Ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe
  • Niekontrolowana padaczka

  Wpływ na czynność wątroby

  Produkt Rosufy, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub mających w wywiadzie chorobę wątroby.³²

  Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu. Należy przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę produktu Rosufy, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy jest ponad 3-krotnie większa niż górna granica normy.³³

  Częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych) po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po stosowaniu dawki 40 mg.³⁴

  U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym przed rozpoczęciem leczenia produktem Rosufy należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.³⁵

  Wpływ rasy na farmakokinetykę

  W badaniach farmakokinetycznych wykazano zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzących z Azji w porównaniu z rasą kaukaską. Należy uwzględnić ten fakt przy doborze dawki.³⁶

  Jednoczesne stosowanie z inhibitorami proteazy

  Zwiększona ekspozycja ogólnoustrojowa na rozuwastatynę była obserwowana u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę równolegle z różnymi inhibitorami proteaz w skojarzeniu z rytonawirem. Należy rozważyć zarówno korzyść wynikającą ze zmniejszenia stężeń lipidów wskutek stosowania leku Rosufy u pacjentów z zakażeniem HIV przyjmujących inhibitory proteaz, jak i możliwość zwiększenia stężeń rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki leku Rosufy.³⁷

  Równoczesne stosowanie leku Rosufy z niektórymi inhibitorami proteaz nie jest zalecane, o ile dawkowanie leku Rosufy nie zostanie odpowiednio dostosowane.³⁸

  Nietolerancja laktozy

  Produkt Rosufy zawiera laktozę jednowodną. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁹

  Zawartość laktozy w poszczególnych tabletkach wynosi:⁴⁰

  Dawka rozuwastatyny	Zawartość laktozy jednowodnej
  5 mg	101,86 mg
  10 mg	96,79 mg
  20 mg	193,57 mg
  40 mg	174,98 mg

  Śródmiąższowe zapalenie płuc

  W wyjątkowych przypadkach donoszono o występowaniu śródmiąższowego zapalenia płuc podczas stosowania niektórych statyn, szczególnie podczas długotrwałego leczenia. Objawy tego stanu mogą obejmować:⁴¹

  • Duszności
  • Nieproduktywny kaszel
  • Pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, spadek masy ciała i gorączka)

  Jeśli istnieje podejrzenie, że u pacjenta rozwinęło się śródmiąższowe zapalenie płuc, należy przerwać leczenie statynami.⁴²

  Wpływ na rozwój cukrzycy

  Niektóre dane sugerują, że wszystkie leki z grupy statyn mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia cukrzycy w przyszłości mogą powodować hiperglikemię o nasileniu wymagającym odpowiedniej opieki diabetologicznej. Nad tym ryzykiem przeważa jednak korzyść w postaci zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób naczyniowych, a zatem nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami.⁴³

  Pacjentów z grupy ryzyka (pacjentów, u których stężenie glukozy na czczo wynosi od 5,6 do 6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², ze zwiększonym stężeniem triglicerydów, z nadciśnieniem tętniczym) należy poddać kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z wytycznymi.⁴⁵

  Stosowanie u dzieci i młodzieży

  Ocena wzrostu, masy ciała, indeksu BMI (body mass index) i stopnia rozwoju drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci w wieku od 6 do 17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do 2 lat. Po dwóch latach stosowania leczenia w ramach badań klinicznych nie wykryto wpływu leku na wzrost, masę ciała, indeks BMI lub dojrzałość płciową.⁴⁶

  W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie, wzrost aktywności kinazy kreatyniny >10 × GGN (górna granica normy) i objawy mięśniowe następujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowano częściej niż w toku badań klinicznych u osób dorosłych.