Właściwości farmakodynamiczne
Rolpryna SR 8 mg

Właściwości farmakodynamiczne ropinirolu

Ropinirol należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w chorobie Parkinsona, konkretnie agonistów dopaminy, oznaczonych kodem ATC: N04BC04. Rolpryna SR zawierająca ropinirol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest dostępna w trzech dawkach: 2 mg, 4 mg oraz 8 mg.¹

Mechanizm działania

Ropinirol wykazuje działanie jako nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, ze szczególnym powinowactwem do receptorów podtypu D2/D3. Jego mechanizm działania polega na bezpośrednim pobudzaniu receptorów dopaminowych zlokalizowanych w prążkowiu. W chorobie Parkinsona występuje charakterystyczny niedobór dopaminy, a ropinirol łagodzi skutki tego niedoboru poprzez selektywną stymulację receptorów dopaminowych.²

Dodatkowo ropinirol wykazuje działanie hamujące na wydzielanie prolaktyny. Efekt ten jest osiągany poprzez działanie na podwzgórze i przysadkę mózgową, co może mieć znaczenie w profilaktyce i leczeniu niektórych zaburzeń związanych z hiperprolaktynemią.³

Skuteczność kliniczna w monoterapii

Skuteczność ropinirolu w postaci o przedłużonym uwalnianiu została poddana ocenie w 36-tygodniowym, podwójnie ślepym, 3-etapowym badaniu krzyżowym z udziałem 161 pacjentów we wczesnej fazie choroby Parkinsona. Badanie to porównywało skuteczność ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu z formą o natychmiastowym uwalnianiu. Pierwszorzędowym punktem oceny końcowej była zmiana w stosunku do wartości wyjściowych w części ruchowej Ujednoliconej Skali Oceny Choroby Parkinsona (ang. Unified Parkinson’s Disease Rating Scale, UPDRS).⁴

Wyniki badania wykazały, że ropinirol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu był nie mniej skuteczny niż forma o natychmiastowym uwalnianiu. Skorygowana średnia różnica pomiędzy terapiami w punkcie końcowym badania wynosiła -0,7 punktu (95% przedział ufności: [-1,5, 0,10], p = 0,0842). Ustalony w protokole badania trzypunktowy zakres nie mniejszej skuteczności został zachowany.⁵

Co istotne, zmiana schematu leczenia z jednej postaci leku na drugą, dokonana z dnia na dzień, nie spowodowała istotnych zmian w profilu działań niepożądanych. Jedynie u mniej niż 3% pacjentów zaistniała konieczność dostosowania dawki, przy czym wszystkie te przypadki dotyczyły zwiększenia dawki o jeden poziom, a żaden z pacjentów nie wymagał zmniejszenia dawki.⁶

Skuteczność w terapii skojarzonej z lewodopą

Przeprowadzono również 24-tygodniowe, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo badanie grup równoległych oceniające skuteczność ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z chorobą Parkinsona, u których objawy nie były wystarczająco kontrolowane za pomocą lewodopy. Badanie to wykazało klinicznie znaczącą i statystycznie znamienną wyższość ropinirolu nad placebo w zakresie pierwszorzędowego punktu oceny końcowej – zmiany czasu trwania okresu „wyłączenie” (off) w stosunku do wartości wyjściowej.<sup data-drug="Rolpryna SR" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Trwające 24 tygodnie, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo, badanie grup równoległych zastosowania ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z chorobą Parkinsona, której objawy nie były wystarczająco kontrolowane za pomocą lewodopy, wykazało klinicznie znaczącą i statystycznie znamienną wyższość nad placebo w zakresie pierwszorzędowego punktu oceny końcowej, określania zmiany czasu trwania okresu ,,wyłączenie'' w stosunku do wartości wyjściowej (wykazana średnia różnica -1,7 godziny) (95% przedział ufności: [-2,34, -1,09, p7

Średnia różnica w czasie trwania okresu „wyłączenie” między grupą otrzymującą ropinirol a grupą otrzymującą placebo wyniosła -1,7 godziny (95% przedział ufności: [-2,34, -1,09], p<0,0001). Dodatkowo zaobserwowano istotną poprawę w drugorzędowych parametrach skuteczności, takich jak wydłużenie czasu trwania okresu „włączenie” (on) bez dokuczliwych dyskinez, który wyniósł +1,5 godziny (95% przedział ufności: [0,85, 2,13], p<0,0001).<sup data-drug="Rolpryna SR" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Zostało to poparte drugorzędowymi parametrami skuteczności – zmianą czasu trwania okresu ,,włączenie'' w stosunku do wartości wyjściowej bez dokuczliwych dyskinez (+1,5 godziny) (95% przedział ufności: [0,85, 2,13], p8

Szczególnie ważnym aspektem jest brak zwiększenia czasu trwania okresu „włączenie” z dokuczliwymi dyskinezami w stosunku do wartości wyjściowej. Obserwację tę potwierdzono zarówno w dziennikach prowadzonych przez pacjentów, jak i w ocenie według skali UPDRS.⁹

Wpływ na repolaryzację serca

Przeprowadzono szczegółowe badania oceniające wpływ ropinirolu na odstęp QT w elektrokardiogramie. Badania te przeprowadzono u zdrowych ochotników obu płci, którzy otrzymywali ropinirol w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach 0,5 mg, 1 mg, 2 mg oraz 4 mg raz na dobę.¹⁰

Wyniki tych badań wykazały, że maksymalne wydłużenie czasu trwania odstępu QT wyniosło 3,46 milisekundy przy zastosowaniu dawki 1 mg w porównaniu do placebo (estymacja punktowa). Istotnym parametrem bezpieczeństwa jest fakt, że górna granica jednostronnego 95% przedziału ufności dla największego średniego efektu wynosiła mniej niż 7,5 milisekundy.¹¹

Należy jednak zauważyć, że wpływ większych dawek ropinirolu na odstęp QT nie został systematycznie oceniony. Dostępne dane kliniczne ze szczegółowych badań odstępu QT nie wskazują na ryzyko istotnego klinicznie wydłużenia odstępu QT po zastosowaniu ropinirolu w dawkach do 4 mg na dobę.¹²

Ze względu na brak szczegółowych badań odstępu QT po zastosowaniu wyższych dawek ropinirolu (do 24 mg na dobę), nie można całkowicie wykluczyć potencjalnego ryzyka wydłużenia odstępu QT przy stosowaniu takich dawek.¹³

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych