Przedawkowanie
Rivastigmin NeuroPharma 6 mg

Przedawkowanie rywastygminy, inhibitora acetylocholinoesterazy stosowanego w terapii chorób neurodegeneracyjnych, prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, manifestującej się objawami muskarynowymi (mioza, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia trawienne, bradykardia, skurcz oskrzeli, nadmierna potliwość, mimowolne oddawanie moczu/stolca, łzawienie, niedociśnienie, wzmożone ślinienie) oraz nikotynowymi (osłabienie mięśni, drżenia pęczkowe, drgawki, zatrzymanie oddychania). Toksyczne efekty utrzymują się mimo krótkiego okresu półtrwania leku (~1 godzina) ze względu na dłuższe hamowanie acetylocholinoesterazy (~9 godzin). W większości przypadków przypadkowego przedawkowania objawy są umiarkowane i po 24-godzinnej przerwie w terapii możliwe jest jej kontynuowanie. Dodatkowo, zgłaszane są objawy neurologiczne i naczyniowe, takie jak zawroty głowy, senność, stany splątania, nadciśnienie oraz omamy.

Przedawkowanie leku Rivastigmin NeuroPharma

Przedawkowanie rywastygminy (substancji czynnej leku Rivastigmin NeuroPharma) może prowadzić do wystąpienia szeregu objawów klinicznych związanych z nadmierną stymulacją układu cholinergicznego. Ze względu na mechanizm działania leku, objawy te można podzielić na muskarynowe i nikotynowe, o różnym nasileniu w zależności od przyjętej dawki. Pomimo potencjalnie poważnych objawów, większość przypadków przypadkowego przedawkowania nie wykazuje klinicznie istotnych konsekwencji i możliwe jest kontynuowanie terapii po 24-godzinnej przerwie.1

Objawy przedawkowania

Toksyczne działania cholinergiczne występujące po przedawkowaniu rywastygminy manifestują się poprzez dwa podstawowe zespoły objawów:

Objawy muskarynowe – obserwowane przy umiarkowanym zatruciu, obejmują: zwężenie źrenic, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia trawienne (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), bradykardię, skurcz oskrzeli z nasiloną sekrecją wydzieliny oskrzelowej, nadmierną potliwość, mimowolne oddawanie moczu i/lub stolca, łzawienie, niedociśnienie oraz wzmożone ślinienie.2

Objawy nikotynowe – występują w cięższych przypadkach przedawkowania i mogą obejmować: osłabienie mięśni, drżenie pęczkowe mięśni, drgawki, a w najcięższych przypadkach zatrzymanie oddychania zagrażające życiu pacjenta.3

Ponadto, na podstawie danych post-marketingowych, zidentyfikowano następujące objawy, które mogą wystąpić po przedawkowaniu: zawroty głowy, drżenie, ból głowy, senność, stany splątania, nadciśnienie, omamy oraz ogólne złe samopoczucie.4

Postępowanie w przedawkowaniu

Strategia postępowania w przypadku przedawkowania rywastygminy powinna uwzględniać farmakokinetykę lekuokres półtrwania w osoczu wynosi około 1 godziny, natomiast hamowanie acetylocholinoesterazy utrzymuje się przez około 9 godzin. W przypadku bezobjawowego przedawkowania zaleca się przerwanie podawania leku na okres 24 godzin.5

Postępowanie terapeutyczne zależy od nasilenia objawów:

  • W przypadku nasilonych nudności i wymiotów należy rozważyć zastosowanie leków przeciwwymiotnych.6
  • Przy innych działaniach niepożądanych stosuje się leczenie objawowe w zależności od potrzeb klinicznych.7
  • W przypadkach ciężkiego przedawkowania zaleca się podanie atropiny jako specyficznego antidotum na muskarynowe działania cholinergiczne. Rekomendowana dawka początkowa to 0,03 mg/kg m.c. siarczanu atropiny podanego dożylnie, a kolejne dawki ustala się na podstawie odpowiedzi klinicznej.8
  • Nie zaleca się stosowania skopolaminy jako antidotum w przedawkowaniu rywastygminy.9

Tabela objawów przedawkowania

Rodzaj objawów Konkretne objawy Nasilenie zatrucia Opis
Objawy muskarynowe Zwężenie źrenic Umiarkowane Mioza – zmniejszenie średnicy źrenicy oka
Zaczerwienienie twarzy Umiarkowane Rozszerzenie naczyń skórnych twarzy
Zaburzenia trawienne Umiarkowane Ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka
Bradykardia Umiarkowane Spowolnienie akcji serca
Skurcz oskrzeli Umiarkowane Zwężenie dróg oddechowych z nasiloną sekrecją wydzieliny
Zaburzenia wydalania Umiarkowane Mimowolne oddawanie moczu i/lub stolca
Nadmierna sekrecja Umiarkowane Zwiększone pocenie się, łzawienie, nadmierne ślinienie
Objawy nikotynowe Osłabienie mięśni Ciężkie Pogorszenie funkcji motorycznych
Drżenia pęczkowe mięśni Ciężkie Niekontrolowane skurcze włókien mięśniowych
Drgawki i zatrzymanie oddychania Ciężkie, zagrażające życiu Najpoważniejszy zespół objawów, wymagający natychmiastowej interwencji
Inne objawy raportowane po wprowadzeniu do obrotu Zawroty głowy i ból głowy Zmienne Zaburzenia neurologiczne o różnym nasileniu
Drżenie Zmienne Regularne, rytmiczne ruchy mimowolne
Senność Zmienne Nadmierna potrzeba snu, trudności z utrzymaniem czuwania
Stany splątania Zmienne Zaburzenia orientacji, myślenia i świadomości
Nadciśnienie Zmienne Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi
Omamy Zmienne Percepcja nieistniejących bodźców, najczęściej wzrokowych lub słuchowych

Specyficzne zalecenia terapeutyczne

W postępowaniu terapeutycznym po przedawkowaniu rywastygminy kluczowe znaczenie ma szybka ocena kliniczna i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Należy pamiętać, że w przypadku ciężkiego przedawkowania z objawami cholinergicznymi, podanie atropiny dożylnie w dawce 0,03 mg/kg m.c. stanowi podstawę farmakoterapii. Dawkowanie należy modyfikować w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta.10

Monitorowanie pacjenta powinno uwzględniać ocenę parametrów życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji oddechowych, które mogą ulec znacznemu upośledzeniu w przypadkach ciężkiego zatrucia. W przypadku wystąpienia drgawek należy wdrożyć standardowe postępowanie przeciwdrgawkowe.

Należy podkreślić, że skopolamina, mimo strukturalnego podobieństwa do atropiny, nie jest zalecana jako antidotum w przypadku przedawkowania rywastygminy.11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl