Interakcje leku
Rispolept 4 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Rysperydon, jako lek przeciwpsychotyczny, wchodzi w liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi produktami leczniczymi. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji, które należy uwzględnić podczas stosowania produktu leczniczego Rispolept.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Leki wydłużające odstęp QT wymagają szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z rysperydonem. Należą do nich: leki przeciwarytmiczne (np. chinidyna, dyzopiramid, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójpierścieniowe i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, maprotylina), niektóre leki przeciwhistaminowe, inne leki przeciwpsychotyczne oraz niektóre leki przeciwmalaryczne (np. chinina, meflochina). Szczególną uwagę należy zwrócić również na leki powodujące zaburzenia równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardię lub leki hamujące metabolizm wątrobowy rysperydonu.²

Substancje działające ośrodkowo, szczególnie alkohol, opioidy, leki przeciwhistaminowe oraz benzodiazepiny, mogą nasilać działanie sedacyjne rysperydonu, dlatego ich jednoczesne stosowanie wymaga zachowania ostrożności.³

Lewodopa i agoniści dopaminy mogą mieć antagonizowane działanie przez rysperydon. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania, zwłaszcza u pacjentów w schyłkowej fazie choroby Parkinsona, należy zastosować najmniejsze skuteczne dawki obu leków.⁴

Leki przeciwnadciśnieniowe stosowane jednocześnie z rysperydonem mogą prowadzić do klinicznie istotnego niedociśnienia, co zaobserwowano w doniesieniach po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁵

Leki psychostymulujące (np. metylofenidat) stosowane z rysperydonem mogą powodować wystąpienie objawów pozapiramidowych, szczególnie po zmianie dawkowania jednego lub obu leków.⁶

Paliperydon, będący aktywnym metabolitem rysperydonu, nie powinien być stosowany jednocześnie z produktem Rispolept, gdyż może to prowadzić do dodatkowego narażenia na czynną frakcję przeciwpsychotyczną.⁷

Interakcje rysperydonu z alkoholem

Jednoczesne stosowanie rysperydonu i alkoholu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko sedacji. Alkohol, jako substancja działająca ośrodkowo, może nasilać działanie uspokajające rysperydonu, co może prowadzić do nadmiernej sedacji, zaburzeń koordynacji ruchowej oraz upośledzenia funkcji poznawczych.⁸

Interakcja z alkoholem może także prowadzić do nasilenia działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego, jak niedociśnienie ortostatyczne. Pacjenci przyjmujący Rispolept powinni być poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i o konieczności powstrzymania się od spożywania napojów alkoholowych podczas terapii rysperydonem.

Interakcje farmakokinetyczne

Pokarm nie wpływa na wchłanianie produktu leczniczego Rispolept.⁹

Metabolizm rysperydonu odbywa się głównie za pośrednictwem enzymów CYP2D6 oraz, w mniejszym stopniu, CYP3A4. Zarówno rysperydon, jak i jego czynny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami glikoproteiny P (P-gp). Substancje modyfikujące aktywność tych enzymów i białka transportowego mogą wpływać na farmakokinetykę czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.¹⁰

Silne inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, chinidyna) mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, a w przypadku większych dawek inhibitora – również stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Należy ponownie ocenić dawkowanie produktu Rispolept przy rozpoczynaniu lub kończeniu jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP2D6.¹¹

Inhibitory CYP3A4 i (lub) P-gp (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą znacząco zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Przy rozpoczynaniu lub kończeniu jednoczesnego podawania silnego inhibitora CYP3A4 i (lub) P-gp należy ponownie ocenić dawkowanie produktu Rispolept.¹²

Induktory CYP3A4 i (lub) P-gp (np. karbamazepina, ryfampicyna) mogą zmniejszać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Przy rozpoczynaniu lub kończeniu jednoczesnego podawania silnego induktora CYP3A4 i (lub) P-gp należy ponownie ocenić dawkowanie produktu Rispolept. Induktory CYP3A4 mogą osiągać maksymalne działanie po co najmniej 2 tygodniach od rozpoczęcia stosowania, a ich działanie może utrzymywać się przez co najmniej 2 tygodnie po zaprzestaniu stosowania.¹³

Leki silnie wiążące się z białkami nie wykazują istotnego klinicznie wypierania rysperydonu z białek osocza.¹⁴

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, dlatego nie jest pewne, czy wyniki tych badań mają zastosowanie u dzieci i młodzieży. Wiadomo jednak, że jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z produktem Rispolept u dzieci i młodzieży nie wpływało na farmakokinetykę ani skuteczność rysperydonu.¹⁵

Szczegółowe interakcje rysperydonu z innymi produktami leczniczymi

Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę rysperydonu

Antybiotyki:

• Erytromycyna (umiarkowany inhibitor CYP3A4 i P-gp) nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu ani czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.¹⁶
• Ryfampicyna (silny induktor CYP3A4 i P-gp) zmniejsza stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej w osoczu.¹⁷

Antycholinoesterazy:

• Donepezil i galantamina (substraty zarówno CYP2D6, jak i CYP3A4) nie wykazują istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę rysperydonu ani jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.¹⁸

Leki przeciwpadaczkowe:

• Karbamazepina (silny induktor CYP3A4 i P-gp) zmniejsza stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Podobnego działania można oczekiwać w przypadku fenytoiny i fenobarbitalu, które również indukują enzym CYP3A4 i P-gp.¹⁹
• Topiramat zmniejsza w umiarkowanym stopniu biodostępność rysperydonu, ale nie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.²⁰

Leki przeciwgrzybicze:

• Itrakonazol (silny inhibitor CYP3A4 i P-gp) w dawkach 200 mg/dobę zwiększa stężenie w osoczu czynnej frakcji przeciwpsychotycznej o około 70% przy dawkach rysperydonu od 2 do 8 mg/dobę.²¹
• Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4 i P-gp) w dawkach 200 mg/dobę zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, a zmniejsza stężenie 9-hydroksyrysperydonu.²²

Leki przeciwpsychotyczne:

• Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, ale nie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²³

Leki przeciwwirusowe:

• Inhibitory proteazy: brak oficjalnych danych z badań, jednak rytonawir (silny inhibitor CYP3A4 i słaby inhibitor CYP2D6) oraz wzmacniane rytonawirem inhibitory proteazy mogą zwiększać stężenia czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.²⁴

Leki beta-adrenolityczne:

• Niektóre leki beta-adrenolityczne mogą powodować zwiększenie stężenia rysperydonu w osoczu, ale nie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²⁵

Inhibitory kanałów wapniowych:

• Werapamil (umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp) zwiększa stężenia w osoczu rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²⁶

Leki żołądkowo-jelitowe:

• Antagoniści receptora H₂ (cymetydyna i ranitydyna), jako słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4, zwiększają biodostępność rysperydonu, lecz tylko w niewielkim stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²⁷

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne:

• Fluoksetyna (silny inhibitor CYP2D6) zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, lecz w mniejszym stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.²⁸
• Paroksetyna (silny inhibitor CYP2D6) w dawkach do 20 mg/dobę zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, a w mniejszym stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Większe dawki paroksetyny mogą jednak zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.²⁹

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Leki przeciwpadaczkowe:

• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę walproinianu czy topiramatu.³⁰

Leki przeciwpsychotyczne:

• Arypiprazol (substrat CYP2D6 i CYP3A4): rysperydon w postaci tabletek lub wstrzyknięć nie wpływa na sumaryczną farmakokinetykę arypiprazolu i jego czynnego metabolitu dehydroarypiprazolu.³¹

Glikozydy naparstnicy:

• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę digoksyny.³²

Lit:

• Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę litu.³³

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem

Furosemid stosowany jednocześnie z rysperydonem u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem może zwiększać ryzyko śmiertelności. Ta interakcja jest szczególnie istotna i wymaga uwagi lekarza prowadzącego.³⁴

Tabela interakcji rysperydonu