Właściwości farmakodynamiczne
Remifentanil B. Braun 5 mg

Remifentanyl, będący selektywnym agonistą receptorów opioidowych μ z grupy opioidów (kod ATC: N01AH06), charakteryzuje się szybkim początkiem działania i bardzo krótkim czasem efektu farmakologicznego. W badaniach klinicznych u noworodków i niemowląt (≤ 8 tygodni, ASA I-II) poddawanych pyloromiotomii, remifentanyl podawany w infuzji ciągłej 0,4 μg/kg/min wykazał korzystny profil bezpieczeństwa, nie powodując wzrostu stężenia histaminy w surowicy, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych. W porównaniu z halotanem, remifentanyl zapewnił krótszy, choć statystycznie nieistotny, czas wybudzenia, co potwierdza jego efektywność w znieczuleniu ogólnym u tej populacji pacjentów. W trzech randomizowanych badaniach klinicznych u dzieci w wieku od 0,5 do 16 lat, stosowanie remifentanylu w technice całkowitego znieczulenia dożylnego (TIVA) w połączeniu z propofolem (dawki 0,125-1,0 µg/kg/min remifentanylu i 3-10 mg/kg/godz. propofolu) w porównaniu do znieczulenia wziewnego (sewofluran lub desfluran z N₂O) wykazało korzystniejszy lub porównywalny czas ekstubacji (np. 11,8 ± 4,2 min vs. 15,0 ± 5,6 min przy operacjach dolnej części jamy brzusznej, p < 0,05). Profil hemodynamiczny różnił się w zależności od kombinacji leków: niedociśnienie tętnicze było częstsze przy remifentanyl/sewofluran, natomiast rzadkoskurcz przy remifentanyl/propofol. W operacjach laryngologicznych wyższa częstość akcji serca obserwowano przy desfluran/N₂O w porównaniu z remifentanyl/propofol. Wyniki te podkreślają skuteczność i bezpieczeństwo remifentanylu w pediatrii oraz wskazują na konieczność indywidualizacji techniki znieczulenia w zależności od profilu hemodynamicznego i rodzaju zabiegu.

Właściwości farmakodynamiczne remifentanylu

Remifentanyl należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w znieczuleniu ogólnym, podgrupie opioidów (kod ATC: N01AH06). Jest to selektywny agonista receptora opioidowego μ, charakteryzujący się szybkim początkiem działania oraz bardzo krótkim czasem utrzymywania się efektu farmakologicznego. Warto zaznaczyć, że działanie remifentanylu może być zniesione przez antagonistów receptorów opioidowych, takich jak nalokson.1

Bezpieczeństwo histaminowe

Badania przeprowadzone zarówno u pacjentów, jak i ochotników wykazały, że remifentanyl podawany w pojedynczych dawkach do 30 µg/kg masy ciała nie powoduje zwiększenia stężenia histaminy w surowicy krwi. Jest to istotna cecha bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście potencjalnego ryzyka reakcji alergicznych.2

Zastosowanie w populacjach pediatrycznych

Stosowanie u noworodków i niemowląt (poniżej 1 roku życia)

Skuteczność i bezpieczeństwo remifentanylu w populacji noworodków i małych niemowląt zostały ocenione w wieloośrodkowym randomizowanym badaniu klinicznym. Badanie prowadzono metodą otwartą w grupach równoległych z randomizacją w stosunku 2:1 (remifentanyl do halotanu) i obejmowało 60 młodych niemowląt oraz noworodków w wieku ≤ 8 tygodni (średnia wieku: 5,5 tygodnia) w stanie fizycznym w skali ASA I-II poddawanych zabiegowi pyloromiotomii.3

W grupie remifentanylu lek podawano we wstępnej infuzji ciągłej z szybkością 0,4 μg/kg/min, z możliwością podawania dodatkowych dawek lub modyfikacji szybkości infuzji w razie potrzeby. Grupę kontrolną stanowili pacjenci otrzymujący halotan w stężeniu początkowym 0,4%, z możliwością zwiększenia dawki w zależności od potrzeb. Znieczulenie podtrzymywano przez dodatkowe podawanie mieszanki 70% podtlenku azotu (N₂O) i 30% tlenu. Wyniki wykazały lepszy czas wybudzenia w grupie otrzymującej remifentanyl w porównaniu z pacjentami znieczulanymi halotanem, choć różnica ta nie osiągnęła istotności statystycznej.4

Stosowanie w całkowitym znieczuleniu dożylnym (TIVA) u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 16 lat

Zastosowanie remifentanylu w technice całkowitego znieczulenia dożylnego (TIVA) w chirurgii pediatrycznej, w porównaniu z technikami znieczulenia wziewnego, oceniano w trzech randomizowanych badaniach klinicznych prowadzonych metodą otwartą. Badania te obejmowały różne grupy wiekowe dzieci oraz różne typy zabiegów chirurgicznych.5

Rodzaj zabiegu chirurgicznego Przedział wiekowy (lata) i liczba pacjentów (N) Warunki badania (podtrzymywanie znieczulenia) Czas ekstubacji (min) (średnia (SD)) Obserwacje kliniczne
Operacja dolnej części jamy brzusznej/urologiczna 0,5-16 (120)
  • TIVA: propofol (5-10 mg/kg/godz.) + remifentanyl (0,125-1,0 µg/kg/min)
  • Znieczulenie wziewne: sewofluran (1,0-1,5 MAC) + remifentanyl (0,125-1,0 µg/kg/min)
  • TIVA: 11,8 (4,2)
  • Wziewne: 15,0 (5,6) (p < 0,05)
Niedociśnienie występowało znamiennie częściej przy skojarzeniu remifentanyl/sewofluran, natomiast rzadkoskurcz znamiennie częściej przy skojarzeniu remifentanyl/propofol
Operacja laryngologiczna 4-11 (50)
  • TIVA: propofol (3 mg/kg/godz.) + remifentanyl (0,5 µg/kg/min)
  • Znieczulenie wziewne: desfluran (1,3 MAC) + mieszanka z N₂O
  • TIVA: 11 (3,7)
  • Wziewne: 9,4 (2,9) (różnica nieistotna)
Znamiennie większą częstość akcji serca obserwowano u pacjentów znieczulanych skojarzeniem desfluran/podtlenek azotu w porównaniu ze skojarzeniem remifentanyl/propofol i wartościami wyjściowymi
Operacja ogólna lub laryngologiczna 2-12 (153)
  • TIVA: propofol (100-200 µg/kg/godz.) + remifentanyl (0,2-0,5 µg/kg/min)
  • Znieczulenie wziewne: sewofluran (1,0-1,5 MAC) + mieszanka z N₂O
Porównywalny czas ekstubacji (w oparciu o ograniczone dane) Brak istotnych różnic

Wyniki badań porównawczych

W badaniu obejmującym operacje dolnej części jamy brzusznej oraz zabiegi urologiczne, porównującym skojarzenie remifentanyl/propofol ze skojarzeniem remifentanyl/sewofluran, zaobserwowano istotne różnice w profilach hemodynamicznych. Niedociśnienie tętnicze występowało znamiennie częściej przy stosowaniu kombinacji remifentanyl/sewofluran, natomiast rzadkoskurcz znamiennie częściej obserwowano przy kombinacji remifentanyl/propofol.6

W przypadku operacji laryngologicznych, porównano skojarzenie remifentanyl/propofol ze skojarzeniem desfluran/podtlenek azotu. Zaobserwowano znamiennie większą częstość akcji serca u pacjentów znieczulanych przy użyciu kombinacji desfluran/podtlenek azotu w porównaniu zarówno z kombinacją remifentanyl/propofol, jak i w stosunku do wartości wyjściowych.7

Powyższe badania dostarczają istotnych danych dotyczących profilu farmakokinetycznego i farmakodynamicznego remifentanylu w populacji pediatrycznej, wskazując na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach wiekowych oraz przy różnych typach zabiegów operacyjnych. Szczególnie cenne są informacje dotyczące czasu ekstubacji oraz profilu hemodynamicznego, które mogą mieć istotne znaczenie przy wyborze optymalnej techniki znieczulenia u pacjentów pediatrycznych.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl