Właściwości farmakokinetyczne
Pantoprazole Eugia 40 mg

Właściwości farmakokinetyczne pantoprazolu

Pantoprazol charakteryzuje się spójnym profilem farmakokinetycznym, który nie wykazuje różnic między pojedynczym a wielokrotnym podaniem. W zakresie dawek od 10 do 80 mg, kinetyka osoczowa pantoprazolu przebiega w sposób liniowy, niezależnie od drogi podania (doustnej czy dożylnej). ¹

Dystrybucja pantoprazolu

Po podaniu pantoprazol w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza krwi (około 98%). Objętość dystrybucji substancji aktywnej jest stosunkowo niewielka i wynosi około 0,15 L/kg, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję tkankową. ²

Metabolizm pantoprazolu

Metabolizm pantoprazolu odbywa się niemal wyłącznie w wątrobie. Główny szlak metaboliczny obejmuje demetylację katalizowaną przez izoenzym CYP2C19 z następującym sprzęganiem z siarczanem. Alternatywne szlaki metaboliczne obejmują procesy utleniania, które są katalizowane przez izoenzym CYP3A4. ³

Eliminacja pantoprazolu

Pantoprazol charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania końcowej fazy eliminacji, wynoszącym około 1 godziny. Klirens substancji aktywnej wynosi około 0,1 L/h/kg. Pomimo krótkiego okresu półtrwania, efekt farmakodynamiczny pantoprazolu (hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego) jest znacznie dłuższy niż wskazywałby na to okres półtrwania. Wynika to ze specyficznego wiązania pantoprazolu z pompą protonową w komórkach okładzinowych żołądka. ⁴

Metabolity pantoprazolu są eliminowane głównie przez nerki (około 80%), natomiast pozostała część wydalana jest z kałem. Głównym metabolitem identyfikowanym zarówno w surowicy, jak i w moczu jest demetylopantoprazol, który występuje w formie sprzężonej z siarczanem. Okres półtrwania głównego metabolitu (około 1,5 godziny) nieznacznie przekracza okres półtrwania substancji macierzystej. ⁵

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Osoby słabo metabolizujące

W populacji europejskiej około 3% osób to słabi metabolizerzy, u których nie występuje funkcjonalny enzym CYP2C19. U tych pacjentów metabolizm pantoprazolu jest prawdopodobnie katalizowany głównie przez izoenzym CYP3A4. Po podaniu jednorazowej dawki 40 mg pantoprazolu, średnie pole pod krzywą stężenia w osoczu (AUC) było 6-krotnie większe u osób słabo metabolizujących w porównaniu do osób z funkcjonalnym enzymem CYP2C19 (określanych jako intensywnie metabolizujący). Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) było wyższe przeciętnie o 60%. Te różnice farmakokinetyczne nie wpływają jednak na zalecenia dotyczące dawkowania pantoprazolu. ⁶

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym u osób poddawanych dializoterapii, nie jest konieczna modyfikacja dawkowania pantoprazolu. Okres półtrwania substancji aktywnej pozostaje krótki, podobnie jak u osób zdrowych. Podczas zabiegu dializy eliminowane są jedynie niewielkie ilości pantoprazolu. Pomimo umiarkowanego wydłużenia okresu półtrwania głównego metabolitu (do 2-3 godzin), eliminacja pozostaje szybka, bez zjawiska kumulacji produktu. ⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z marskością wątroby (klasa A i B według klasyfikacji Childa) farmakokinetyka pantoprazolu ulega znaczącym zmianom. Okres półtrwania przedłuża się do 7-9 godzin, a wartości pola pod krzywą stężenia w czasie (AUC) zwiększają się 5-7-krotnie. Pomimo tych istotnych zmian, maksymalne stężenie w surowicy wzrasta jedynie nieznacznie (około 1,5-krotnie) w porównaniu z osobami zdrowymi. ⁸

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku obserwuje się niewielkie zwiększenie wartości AUC oraz maksymalnego stężenia (Cmax) pantoprazolu w porównaniu z osobami młodszymi. Te różnice nie mają jednak istotnego znaczenia klinicznego i nie wymagają modyfikacji dawkowania. ⁹

Dzieci i młodzież

W badaniach farmakokinetycznych przeprowadzonych u dzieci i młodzieży w wieku 2-16 lat, którym podawano dożylnie pojedynczą dawkę pantoprazolu wynoszącą 0,8 lub 1,6 mg/kg masy ciała, nie wykazano istotnej zależności między klirensem pantoprazolu a wiekiem lub masą ciała pacjenta. Wartości pola pod krzywą stężenia w czasie (AUC) oraz objętości dystrybucji były zbliżone do wartości obserwowanych u osób dorosłych. ¹⁰

Parametry farmakokinetyczne pantoprazolu