Właściwości farmakodynamiczne preparatu Nutriflex Special

Nutriflex Special należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako roztwory do żywienia pozajelitowego, mieszaniny, sklasyfikowanej kodem ATC: B 05B A10. Preparat stanowi zestaw dwóch roztworów do sporządzania roztworu do infuzji, dostarczający niezbędne składniki odżywcze i energię w postaci aminokwasów i glukozy.¹

Cel terapeutyczny i mechanizm działania

Podstawowym celem stosowania żywienia pozajelitowego jest zapewnienie organizmowi wszystkich składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania, tj. dostarczenie substancji odżywczych i energii potrzebnych do rozwoju tkanek, ich regeneracji oraz podtrzymania wszystkich procesów życiowych.²

Rola aminokwasów w farmakodynamice preparatu

Aminokwasy zawarte w preparacie Nutriflex Special stanowią fundamentalny element terapii, gdyż są niezbędnymi składnikami w procesie biosyntezy białek oraz podstawowym źródłem azotu dla organizmu. Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że niektóre aminokwasy mają charakter egzogenny i nie mogą być syntetyzowane w organizmie ludzkim, co czyni ich podaż krytyczną dla zachowania homeostazy białkowej.³

Aminokwasy podane drogą dożylną w preparacie Nutriflex Special są transportowane do puli aminokwasów wewnątrznaczyniowych oraz wewnątrzkomórkowych, gdzie pełnią podwójną funkcję: substratów w syntezie białek strukturalnych i funkcjonalnych oraz prekursorów różnorodnych cząsteczek biologicznie aktywnych. W celu zapobieżenia wykorzystaniu aminokwasów jako źródła energii lub substratu w innych procesach metabolicznych, niezbędne jest równoczesne dostarczenie alternatywnych źródeł energii w postaci węglowodanów i/lub tłuszczów.⁴

Preparat Nutriflex Special w objętości 1000 ml dostarcza 70 g aminokwasów (co odpowiada 10 g azotu), natomiast w objętości 1500 ml zawiera 105 g aminokwasów (15 g azotu). Energia dostarczana z aminokwasów wynosi odpowiednio 1172 kJ (280 kcal) dla objętości 1000 ml oraz 1757 kJ (420 kcal) dla objętości 1500 ml.⁵

Rola glukozy w farmakodynamice preparatu

Glukoza stanowi uniwersalny substrat energetyczny, metabolizowany przez wszystkie komórki ludzkiego organizmu. Szczególne znaczenie ma dla tkanek i narządów wykazujących wysokie zapotrzebowanie energetyczne, takich jak ośrodkowy układ nerwowy (OUN), szpik kostny, erytrocyty oraz nabłonek cewek nerkowych, które pokrywają swoje zapotrzebowanie energetyczne wyłącznie poprzez metabolizm glukozy. Ponadto, glukoza pełni funkcję strukturalną jako składnik budulcowy różnych substancji komórkowych.⁶

Nutriflex Special w objętości 1000 ml zawiera 240 g glukozy (odpowiednik 264 g glukozy jednowodnej), natomiast w objętości 1500 ml dostarcza 360 g glukozy (odpowiednik 396 g glukozy jednowodnej). Energia dostarczana z węglowodanów wynosi odpowiednio 4017 kJ (960 kcal) dla objętości 1000 ml oraz 6025 kJ (1440 kcal) dla objętości 1500 ml.⁷

Znaczenie elektrolitów w farmakodynamice preparatu

Elektrolity zawarte w preparacie Nutriflex Special pełnią kluczową rolę w podtrzymaniu funkcji metabolicznych i fizjologicznych organizmu.⁸ Preparat zawiera zbilansowany skład elektrolitów, obejmujący sód, potas, magnez, wapń, chlorki, fosforany i octany, zapewniający utrzymanie homeostazy elektrolitowej podczas prowadzenia żywienia pozajelitowego.

Skład elektrolitowy preparatu Nutriflex Special przedstawia się następująco:

⁹

Całkowity bilans energetyczny preparatu

Preparat Nutriflex Special zapewnia kompletne źródło energii pochodzącej z aminokwasów i węglowodanów. Całkowita energia dostarczana przez preparat wynosi 5198 kJ (1240 kcal) w objętości 1000 ml oraz 7782 kJ (1860 kcal) w objętości 1500 ml.¹⁰

Parametry fizykochemiczne istotne dla farmakodynamiki

Preparat Nutriflex Special charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością wynoszącą 2100 mOsm/l zarówno dla objętości 1000 ml, jak i 1500 ml, co klasyfikuje go jako roztwór hipertoniczny. Wartość pH preparatu mieści się w zakresie 4,8–6,0.¹¹ Takie parametry fizykochemiczne determinują sposób podawania preparatu (wyłącznie do żył centralnych) oraz wpływają na farmakokinetykę składników roztworu.

Specyfika składu aminokwasowego

Nutriflex Special zawiera zrównoważony profil aminokwasów, obejmujący zarówno aminokwasy egzogenne, jak i endogenne:

• Aminokwasy egzogenne: izoleucyna (4,11 g/1000 ml), leucyna (5,48 g/1000 ml), lizyna (w postaci chlorowodorku, dostarczająca 3,98 g/1000 ml), metionina (3,42 g/1000 ml), fenyloalanina (6,15 g/1000 ml), treonina (3,18 g/1000 ml), tryptofan (1,00 g/1000 ml) i walina (4,54 g/1000 ml) – stanowią niezbędne składniki odżywcze, które organizm musi otrzymywać z zewnątrz¹²
• Aminokwasy częściowo egzogenne: arginina (dostarczana jako monoglutaminian, 4,73 g/1000 ml) i histydyna (dostarczana jako chlorowodorek jednowodny, 2,19 g/1000 ml) – mogą stać się niezbędne w stanach katabolicznych i określonych stanach chorobowych¹³
• Aminokwasy endogenne: alanina (8,49 g/1000 ml), kwas asparaginowy (2,63 g/1000 ml), kwas glutaminowy (2,15 g/1000 ml), glicyna (2,89 g/1000 ml), prolina (5,95 g/1000 ml) i seryna (5,25 g/1000 ml) – wspomagają procesy metaboliczne oraz syntetyczne w organizmie¹⁴

Takie zbilansowanie składu aminokwasowego zapewnia właściwe zaspokojenie potrzeb organizmu w zakresie substratów do biosyntezy białek oraz innych cząsteczek biologicznie aktywnych, co stanowi podstawę farmakodynamicznego działania preparatu Nutriflex Special.