Specjalne ostrzeżenia
Nutriflex Special

Produkt leczniczy Nutriflex Special, będący zestawem dwóch roztworów do sporządzania roztworu do infuzji o teoretycznej osmolarności 2100 mOsm/l i pH 4,8–6,0, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi i niewydolnością narządów. Preparat zawiera 70 g aminokwasów, 240 g węglowodanów oraz elektrolity: sód 40,5 mmol, potas 25,7 mmol, magnez 5,0 mmol i wapń 4,1 mmol na 1000 ml roztworu, co wymaga monitorowania stężenia glukozy, elektrolitów, równowagi kwasowo-zasadowej oraz funkcji wątroby i nerek. Hiperglikemia, zwłaszcza przy stężeniu glukozy powyżej 14 mmol/l (250 mg/dl), wymaga redukcji szybkości infuzji lub insulinoterapii, a nagłe przerwanie infuzji wysokich dawek glukozy może prowadzić do hipoglikemii, szczególnie u dzieci poniżej 3. roku życia oraz pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Nutriflex Special

Produkt leczniczy Nutriflex Special, jako zestaw dwóch roztworów do sporządzania roztworu do infuzji, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące bezpiecznego podawania tego preparatu pacjentom.1

Zaburzenia metaboliczne i kontrola glikemii

Podobnie jak w przypadku wszystkich roztworów zawierających węglowodany, podawanie produktu Nutriflex Special może powodować hiperglikemię. Konieczne jest systematyczne monitorowanie stężenia glukozy we krwi podczas terapii. W przypadku stwierdzenia podwyższonego poziomu glukozy należy odpowiednio zredukować szybkość infuzji lub wdrożyć insulinoterapię. Jeżeli pacjent otrzymuje równocześnie inne roztwory dożylne zawierające glukozę, należy uwzględnić ich łączną podaż.2

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne ryzyko hipoglikemii po nagłym przerwaniu infuzji wysokich dawek glukozy w ramach żywienia pozajelitowego. Zjawisko to dotyczy szczególnie:

  • dzieci poniżej 3. roku życia – u których mechanizmy regulacji glikemii nie są w pełni rozwinięte
  • pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy – u których homeostaza glukozy jest zaburzona

U tych grup pacjentów rekomenduje się stopniowe zmniejszanie szybkości infuzji. Jako środek prewencyjny zaleca się monitorowanie pacjentów w kierunku hipoglikemii przez co najmniej 30 minut po zakończeniu podawania roztworu do żywienia pozajelitowego w pierwszej dobie po jego zakończeniu.3

Zespół ponownego odżywienia

Ponowne odżywienie pacjentów niedożywionych lub w stanie wyczerpania może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych, w szczególności:

  • hipokaliemii – obniżonego stężenia potasu w surowicy
  • hipofosfatemii – obniżonego stężenia fosforanów
  • hipomagnezemii – obniżonego stężenia magnezu

W takich przypadkach niezbędne jest ścisłe monitorowanie parametrów elektrolitowych oraz ich odpowiednia suplementacja w oparciu o aktualne wyniki badań laboratoryjnych.4

Suplementacja dodatkowa

W trakcie terapii produktem Nutriflex Special może zaistnieć konieczność dodatkowej podaży:

  • energii w postaci lipidów
  • niezbędnych kwasów tłuszczowych
  • elektrolitów
  • witamin
  • pierwiastków śladowych

Należy podkreślić, że Nutriflex Special zawiera w swoim składzie magnez, wapń oraz fosforany, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu innych roztworów zawierających te składniki, ze względu na ryzyko wystąpienia interakcji oraz nadmiernej podaży wymienionych elektrolitów.5

Pacjenci z zaburzeniami czynności narządów

Podawanie produktu Nutriflex Special pacjentom z zaburzeniami czynności narządów wymaga szczególnej uwagi i dostosowania terapii. Dotyczy to przede wszystkim:

Niewydolność nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek należy ściśle dostosować dawkowanie, biorąc pod uwagę:

  • indywidualne potrzeby pacjenta
  • stopień niewydolności narządu
  • rodzaj zastosowanego leczenia nerkozastępczego (hemodializa, hemofiltracja itd.)

Dostępne są jedynie ograniczone dane dotyczące stosowania Nutriflex Special u pacjentów z niewydolnością nerek, co dodatkowo uzasadnia szczególną ostrożność w tej grupie pacjentów.6

Inne zaburzenia czynności narządów

Podobną ostrożność i indywidualne dostosowanie dawkowania należy zachować u pacjentów z:

  • niewydolnością wątroby – ze względu na zaburzoną metabolizację składników odżywczych
  • niewydolnością nadnerczy – która może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych
  • niewydolnością serca – z powodu potencjalnego ryzyka przewodnienia
  • niewydolnością płuc – ze względu na ryzyko nasilenia retencji płynów

W tych przypadkach dawkowanie należy dostosować do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz stopnia niewydolności narządu.7

Uszkodzenie bariery krew-mózg

Podawanie hiperosmolarnych roztworów glukozy, do których zalicza się Nutriflex Special (osmolarność teoretyczna 2100 mOsm/l), pacjentom z uszkodzoną barierą krew-mózg może spowodować wzrost ciśnienia śródczaszkowego lub ciśnienia w kanale rdzeniowym, co stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji.8

Pacjenci z zaburzeniami metabolizmu

Przed rozpoczęciem podawania produktu Nutriflex Special konieczne jest wyrównanie istniejących zaburzeń:

  • gospodarki wodno-elektrolitowej
  • równowagi kwasowo-zasadowej

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z tendencją do retencji sodu, ze względu na zawartość soli sodowych w preparacie (w opakowaniu 1000 ml znajduje się 40,5 mmol sodu).9

Monitorowanie parametrów klinicznych

Podczas stosowania produktu Nutriflex Special konieczne jest systematyczne monitorowanie następujących parametrów:

  • stężenia elektrolitów w surowicy
  • równowagi wodnej organizmu
  • stanu równowagi kwasowo-zasadowej
  • liczby czerwonych krwinek
  • czynników krzepnięcia
  • czynności wątroby
  • czynności nerek

W przypadku wzrostu stężenia glukozy we krwi powyżej 14 mmol/l (250 mg/dl) podczas infuzji, należy rozważyć przerwanie podawania preparatu i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.10

Przy długotrwałym podawaniu preparatu Nutriflex Special niezbędne jest również dokładne monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz wskaźników krzepnięcia.11

Ostrzeżenia i środki ostrożności związane z infuzją dożylną

Niewłaściwa technika podawania preparatu Nutriflex Special może prowadzić do poważnych powikłań:

Nieprawidłowa szybkość infuzji

Zbyt szybka infuzja może wywołać następujące powikłania:

  • przeładowanie płynami
  • patologiczne stężenia elektrolitów w surowicy
  • przewodnienie
  • obrzęk płuc
  • wielomocz

Dlatego istotne jest ścisłe przestrzeganie zalecanej szybkości podawania.12

Podawanie z krwią

Produkt Nutriflex Special nie powinien być podawany równocześnie z krwią tym samym zestawem do infuzji ze względu na ryzyko wystąpienia pseudoaglutynacji – nieprawidłowej agregacji składników krwi.13

Zasady aseptyki

Podczas infuzji preparatu Nutriflex Special należy rygorystycznie przestrzegać zasad aseptyki, podobnie jak w przypadku wszystkich preparatów podawanych drogą dożylną, w celu minimalizacji ryzyka zakażeń odcewnikowych.14

Mieszanie z innymi preparatami

Nutriflex Special jest produktem o złożonym składzie, dlatego nie zaleca się mieszania go z innymi roztworami lub emulsjami, chyba że została potwierdzona ich zgodność farmaceutyczna.15

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku stosuje się na ogół ten sam schemat dawkowania jak u pozostałych pacjentów dorosłych. Niemniej jednak zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności u seniorów z niewydolnością serca lub nerek, które to schorzenia często współwystępują w tej grupie wiekowej. Może być konieczna modyfikacja dawki lub szybkości infuzji, dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta.16

Parametr Zawartość w 1000 ml Zawartość w 1500 ml
Osmolarność teoretyczna [mOsm/l] 2100 2100
pH 4,8 – 6,0 4,8 – 6,0
Zawartość aminokwasów 70 g 105 g
Zawartość azotu 10 g 15 g
Zawartość węglowodanów 240 g 360 g
Energia całkowita [kJ (kcal)] 5198 (1240) 7782 (1860)
Sód 40,5 mmol 60,8 mmol
Potas 25,7 mmol 38,6 mmol
Magnez 5,0 mmol 7,5 mmol
Wapń 4,1 mmol 6,2 mmol
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl