Działania niepożądane leku Midazolam SUN

Midazolam SUN (roztwór do wstrzykiwań/do infuzji w ampułko-strzykawce) zawiera substancję czynną midazolam w stężeniach 1 mg/ml lub 2 mg/ml. Jak każdy produkt leczniczy, Midazolam SUN może powodować działania niepożądane, które zostały szczegółowo udokumentowane podczas stosowania klinicznego. Znajomość tych działań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku przez personel medyczny.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W dokumentacji medycznej przyjęto następującą klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych dla Midazolamu SUN:<sup data-drug="Midazolam SUN" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania zdefiniowano następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (2

• Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów

Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych midazolamu zgodnie z klasyfikacją układów i narządów. Należy zwrócić uwagę, że dla większości działań niepożądanych częstość występowania została określona jako „częstość nieznana”.³

Zaburzenia układu immunologicznego

Z nieustaloną częstością występowania obserwowano poważne reakcje immunologiczne, które mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta:⁴

• Nadwrażliwość – ogólna reakcja alergiczna na składniki leku
• Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk tkanek miękkich, głównie twarzy, warg i dróg oddechowych
• Wstrząs anafilaktyczny – ciężka, zagrażająca życiu ogólnoustrojowa reakcja nadwrażliwości

Zaburzenia psychiczne

Przy stosowaniu Midazolamu SUN mogą wystąpić różnorodne zaburzenia psychiczne, które można sklasyfikować w kilku kategoriach:⁵

• Zaburzenia poznawcze i świadomości: stan splątania, dezorientacja
• Zaburzenia afektywne: zaburzenia emocjonalne i nastroju
• Zaburzenia popędu seksualnego: zmiany libido

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia uzależnienia oraz objawów odstawienia przy stosowaniu midazolamu. Istnieje również ryzyko nadużywania leku.⁶

U pacjentów mogą wystąpić reakcje paradoksalne, które obejmują objawy przeciwne do oczekiwanego efektu terapeutycznego midazolamu:⁷

• Pobudzenie psychomotoryczne: niepokój ruchowy, pobudzenie
• Zaburzenia afektywne: drażliwość, nerwowość, wrogość, złość, agresja, stany lękowe
• Zaburzenia snu: koszmary senne, nietypowe sny
• Zaburzenia percepcji: omamy, psychozy
• Inne zaburzenia zachowania: nieadekwatne zachowanie, napady ekscytacji

Zaburzenia układu nerwowego

Midazolam może wywierać istotny wpływ na układ nerwowy, powodując:⁸

• Zaburzenia ruchowe: ruchy mimowolne (w tym drgawki toniczno-kloniczne i drżenie mięśni), nadmierne pobudzenie
• Zaburzenia świadomości i funkcji poznawczych: sedacja (długotrwałe i pooperacyjne uspokojenie), osłabienie uwagi, senność
• Zaburzenia neurologiczne: bóle głowy, zawroty głowy, ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej)
• Zaburzenia pamięci: niepamięć następcza, której długość uzależniona jest od podanej dawki

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia drgawek po odstawieniu Midazolamu SUN, co stanowi jedno z powikłań zespołu odstawienia benzodiazepinowego.⁹

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

W zakresie działania na układ sercowo-naczyniowy, midazolam może powodować:¹⁰

• Zaburzenia rytmu serca: zatrzymanie akcji serca, bradykardia (zwolnienie czynności serca)
• Zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną

Dodatkowo obserwowano zaburzenia naczyniowe, takie jak:¹¹

• Hipotensja: niedociśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń krwionośnych
• Powikłania zakrzepowo-zatorowe: zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica

Zaburzenia układu oddechowego

Midazolam wywiera istotny depresyjny wpływ na ośrodek oddechowy, co może prowadzić do poważnych powikłań oddechowych:¹²

• Depresja oddechowa – zmniejszenie częstości i głębokości oddechów
• Bezdech – krótkotrwałe zatrzymanie oddychania
• Zatrzymanie oddychania – całkowite ustanie czynności oddechowej
• Duszność – subiektywne uczucie braku powietrza
• Skurcz krtani – nagłe zwężenie światła krtani utrudniające przepływ powietrza
• Czkawka – mimowolne skurcze przepony

Zaburzenia żołądka i jelit

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego przy stosowaniu Midazolamu SUN to:¹³

• Nudności – nieprzyjemne uczucie w nadbrzuszu i gardle z odruchem wymiotnym
• Wymioty – gwałtowne opróżnianie żołądka
• Zaparcia – utrudnione wypróżnianie
• Suchość w jamie ustnej – zmniejszone wydzielanie śliny

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Reakcje skórne obserwowane po podaniu midazolamu obejmują:¹⁴

• Wysypka – zmiany skórne o różnym charakterze
• Pokrzywka – bąble pokrzywkowe z towarzyszącym świądem
• Świąd – nieprzyjemne odczucie skórne prowokujące do drapania

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Po podaniu Midazolamu SUN mogą wystąpić:¹⁵

• Zmęczenie – uczucie osłabienia i wyczerpania
• Rumień w miejscu wstrzyknięcia – zaczerwienienie skóry w miejscu podania leku
• Ból w miejscu wstrzyknięcia – dolegliwości bólowe w miejscu podania

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

Stosowanie midazolamu wiąże się z ryzykiem:¹⁶

• Upadków – co jest związane z działaniem sedatywnym i wpływem na układ nerwowy
• Złamań – jako konsekwencji upadków

Ryzyko to jest szczególnie podwyższone u osób przyjmujących jednocześnie inne środki o działaniu uspokajającym (w tym alkohol) oraz u osób w podeszłym wieku.¹⁷

Uwarunkowania społeczne

Wśród działań niepożądanych midazolamu o charakterze społecznym wymienia się:¹⁸

• Akty przemocy – zachowania agresywne wynikające z zaburzeń kontroli zachowania

Szczególne grupy pacjentów z podwyższonym ryzykiem działań niepożądanych

Niektóre grupy pacjentów są szczególnie narażone na wystąpienie działań niepożądanych po podaniu Midazolamu SUN:

1. Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 60 lat) – u tych osób częściej zgłaszano paradoksalne reakcje na lek.¹⁹
2. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych jest większe.²⁰
3. Pacjenci z niewydolnością oddechową lub zaburzeniami czynności serca – u tych pacjentów występuje większe ryzyko ciężkich krążeniowo-oddechowych działań niepożądanych, szczególnie przy zbyt szybkim wstrzyknięciu lub podaniu dużej dawki.²¹

Uzależnienie i zespół odstawienia

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania midazolamu jest jego potencjał uzależniający. Nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych może dojść do uzależnienia fizycznego. Przerwanie długotrwałego podawania dożylnego, zwłaszcza nagłe, może wywołać objawy odstawienia, w tym drgawki.²²

Niepamięć następcza

Midazolam może wywoływać niepamięć następczą, która zazwyczaj utrzymuje się do końca zabiegu, ale w rzadkich przypadkach może się przedłużać. Czas trwania niepamięci jest zależny od dawki podanego leku.²³

Tabela działań niepożądanych Midazolamu SUN

Uwagi dotyczące tabeli:

• * Reakcje paradoksalne zgłaszano zwłaszcza u osób w podeszłym wieku²⁴
• ** Niepamięć następcza może utrzymywać się do końca zabiegu, a w rzadkich przypadkach może się przedłużać²⁵
• *** Ryzyko upadku i złamania jest zwiększone u osób przyjmujących jednocześnie inne środki uspokajające (w tym napoje alkoholowe) oraz u osób w podeszłym wieku²⁶
• **** Zespół Kounisa zgłaszano szczególnie po podaniu pozajelitowym²⁷

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Midazolam SUN do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁸

Al. Jerozolimskie 181C,
02-222 Warszawa,
Tel.: + 48 22 49-21-301
Faks: +48 22 49-21-309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁹