Właściwości farmakodynamiczne leku

Fentanyl, będący substancją czynną leku Matrifen, należy do grupy farmakoterapeutycznej opioidowych leków przeciwbólowych, konkretnie pochodnych fenylopiperydyny. Klasyfikowany jest pod kodem ATC: N02 AB 03. Lek dostępny jest w postaci systemu transdermalnego (plastra) w pięciu różnych dawkach: 12, 25, 50, 75 oraz 100 mikrogramów na godzinę.¹

Mechanizm działania

Fentanyl charakteryzuje się wysokim powinowactwem do receptorów opioidowych typu μ. To właśnie ta właściwość farmakologiczna odpowiada za jego główne działania terapeutyczne – silne działanie przeciwbólowe oraz uspokajające. Selektywne wiązanie z receptorami μ-opioidowymi stanowi podstawę mechanizmu działania przeciwbólowego fentanylu.²

Stosowanie u pacjentów pediatrycznych

Bezpieczeństwo stosowania fentanylu w postaci przezskórnej u dzieci zostało poddane ocenie w ramach trzech otwartych badań klinicznych. Badania te objęły łącznie 289 pediatrycznych pacjentów cierpiących na ból przewlekły, w przedziale wiekowym od 2 do 17 lat, przy czym 80 uczestników stanowiły dzieci w wieku od 2 do 6 lat.³

Z ogólnej liczby 289 dzieci uczestniczących w tych trzech badaniach, u 110 pacjentów rozpoczęto terapię fentanylem w postaci przezskórnej w dawce 12 μg/h. Wśród tych 110 badanych:

• 23 pacjentów (20,9%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających mniej niż 30 mg doustnej morfiny na dobę
• 66 pacjentów (60,0%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających od 30 do 44 mg doustnej morfiny na dobę
• 12 pacjentów (10,9%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających co najmniej 45 mg doustnej morfiny na dobę
• W przypadku 9 pacjentów (8,2%) brak jest danych dotyczących wcześniejszego dawkowania opioidów

Dawki początkowe 25 μg/h lub wyższe zastosowano u pozostałych 179 pacjentów. Spośród nich, 174 osoby (97,2%) otrzymywały wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających co najmniej 45 mg doustnej morfiny na dobę. Z pozostałych 5 badanych, u których zastosowano dawkę początkową co najmniej 25 μg/h, a którzy wcześniej otrzymywali opioidy w dawkach odpowiadających mniej niż 45 mg doustnej morfiny na dobę:

• 1 pacjent (0,6%) otrzymywał wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających mniej niż 30 mg doustnej morfiny na dobę
• 4 pacjentów (2,2%) otrzymywało wcześniej opioidy w dawkach odpowiadających od 30 do 44 mg doustnej morfiny na dobę

Dane te wskazują na zależność między wcześniejszym dawkowaniem opioidów a odpowiednią dawką początkową fentanylu w postaci przezskórnej u pacjentów pediatrycznych z bólem przewlekłym.⁴

Zestawienie formulacji produktu

Powyższa tabela przedstawia korelację między mocą produktu Matrifen, a zawartością substancji czynnej, powierzchnią plastra, szybkością uwalniania oraz oznaczeniem kolorystycznym ułatwiającym identyfikację poszczególnych dawek.⁵