Wpływ leku Losartan Hydrochlorotiazyd Krka na płodność, ciążę i laktację

Prawidłowe informowanie pacjentek w wieku rozrodczym o wpływie leków na płodność, ciążę i laktację stanowi kluczowy element bezpiecznej farmakoterapii. Losartan Hydrochlorotiazyd Krka zawiera dwie substancje czynne: losartan potasowy (antagonista receptora angiotensyny II – AIIRA) oraz hydrochlorotiazyd (tiazydowy lek moczopędny), których stosowanie w okresie ciąży i karmienia piersią wiąże się ze szczególnymi zaleceniami i ograniczeniami¹.

Stosowanie leku w okresie ciąży

Oceniając bezpieczeństwo stosowania produktu Losartan Hydrochlorotiazyd Krka w ciąży, należy rozpatrywać oddzielnie wpływ każdej z substancji czynnych².

Losartan (antagonista receptora angiotensyny II)

Stosowanie losartanu w okresie ciąży podlega następującym zasadom:

• W pierwszym trymestrze ciąży – stosowanie losartanu (podobnie jak innych antagonistów receptora angiotensyny II) nie jest zalecane. Chociaż badania epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogennego po ekspozycji na inhibitory ACE nie dają jednoznacznych wyników, podobne ryzyko może dotyczyć również antagonistów receptora angiotensyny II³.
• W drugim i trzecim trymestrze ciąży – stosowanie losartanu jest przeciwwskazane. Udokumentowano, że w tym okresie ciąży antagoniści receptora angiotensyny II mogą powodować uszkodzenia płodu: zaburzenia czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz działania toksyczne u noworodka (niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia)⁴.

W przypadku pacjentek planujących ciążę zaleca się zmianę leczenia antagonistami receptora angiotensyny II na alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży, chyba że kontynuacja terapii jest bezwzględnie konieczna⁵.

Jeżeli ciąża zostanie stwierdzona podczas leczenia losartanem, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i w razie potrzeby rozpocząć leczenie alternatywne⁶.

W przypadku ekspozycji na losartan w drugim lub trzecim trymestrze ciąży zaleca się:

• Przeprowadzenie kontrolnego badania ultrasonograficznego nerek i czaszki płodu⁷
• Dokładną obserwację noworodka w kierunku wystąpienia objawów niedociśnienia tętniczego⁸

Hydrochlorotiazyd w okresie ciąży

Doświadczenie kliniczne ze stosowaniem hydrochlorotiazydu w czasie ciąży jest ograniczone, szczególnie w pierwszym trymestrze⁹.

Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko. Stosowanie hydrochlorotiazydu w drugim i trzecim trymestrze ciąży może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak:

• Zaburzenia perfuzji płodowo-łożyskowej¹⁰
• Żółtaczka u płodu i noworodka¹¹
• Zaburzenia równowagi elektrolitowej¹²
• Małopłytkowość¹³

Przeciwwskazania do stosowania hydrochlorotiazydu w ciąży obejmują:

• Obrzęki ciążowe¹⁴
• Nadciśnienie ciążowe¹⁵
• Stan przedrzucawkowy¹⁶

Stosowanie hydrochlorotiazydu w powyższych stanach wiąże się z ryzykiem zmniejszenia objętości osocza i hipoperfuzji łożyska, przy jednoczesnym braku korzystnego wpływu na przebieg choroby¹⁷.

W przypadku pierwotnego nadciśnienia tętniczego u kobiet ciężarnych, hydrochlorotiazyd nie powinien być stosowany, z wyjątkiem rzadkich sytuacji, gdy nie ma możliwości zastosowania żadnego innego leku¹⁸.

Stosowanie podczas karmienia piersią

Losartan (antagonista receptora angiotensyny II)

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania losartanu podczas karmienia piersią, nie zaleca się stosowania produktu Losartan Hydrochlorotiazyd Krka w tym okresie¹⁹. W przypadku konieczności stosowania leczenia przeciwnadciśnieniowego u kobiety karmiącej piersią, zaleca się zmianę terapii na alternatywny lek o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa podczas laktacji²⁰. Jest to szczególnie istotne w przypadku karmienia noworodków lub wcześniaków²¹.

Hydrochlorotiazyd podczas karmienia piersią

Hydrochlorotiazyd przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach²². Tiazydy w dużych dawkach mogą powodować nasiloną diurezę, która potencjalnie może hamować wydzielanie mleka²³.

Zasadniczo nie zaleca się stosowania produktu Losartan Hydrochlorotiazyd Krka podczas karmienia piersią²⁴. Jeżeli jednak leczenie tym produktem jest konieczne w okresie laktacji, należy stosować najmniejszą możliwą skuteczną dawkę²⁵.

Podsumowanie zaleceń dotyczących stosowania Losartan Hydrochlorotiazyd Krka w ciąży i podczas karmienia piersią

Zalecenia dla lekarzy dotyczące postępowania

Lekarz prowadzący leczenie produktem Losartan Hydrochlorotiazyd Krka powinien:

1. Poinformować pacjentki w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii
2. W przypadku planowania ciąży zmienić leczenie na alternatywny lek przeciwnadciśnieniowy o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży
3. W przypadku stwierdzenia ciąży podczas leczenia – natychmiast przerwać stosowanie produktu i wdrożyć alternatywne leczenie
4. Zalecić kontrolne badanie USG nerek i czaszki płodu w przypadku ekspozycji płodu na lek w II lub III trymestrze
5. Zalecić obserwację noworodka w kierunku objawów niedociśnienia tętniczego, jeśli matka przyjmowała lek w czasie ciąży
6. Nie zalecać stosowania leku podczas karmienia piersią lub zastosować najmniejszą możliwą dawkę, jeśli leczenie jest bezwzględnie konieczne

Ze względu na poważne ryzyko dla płodu związane ze stosowaniem zarówno losartanu, jak i hydrochlorotiazydu, szczególnie w II i III trymestrze ciąży, produkt Losartan Hydrochlorotiazyd Krka zasadniczo nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży lub planujących ciążę²⁶.