Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Lizynopryl, jako substancja czynna produktu leczniczego Lisinoratio, należy do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), których stosowanie niesie ze sobą istotne ryzyko dla kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Konieczne jest, aby lekarz przeprowadził szczegółową ocenę ryzyka i korzyści przed zastosowaniem tego leku u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących.¹

Stosowanie w ciąży

Lisinoratio jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym należy przeprowadzić badanie w kierunku ciąży, aby wykluczyć jej obecność. Pacjentki w wieku rozrodczym przyjmujące Lisinoratio muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia.²

W przypadku stwierdzenia ciąży podczas stosowania lizynoprylu, należy bezwzględnie przerwać jego podawanie i zastosować alternatywne metody leczenia. Kontynuowanie terapii inhibitorem ACE wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych powikłań zarówno dla płodu, jak i noworodka.³

Ryzyko w pierwszym trymestrze ciąży

Opublikowane retrospektywne badania epidemiologiczne wykazały, że stosowanie inhibitorów ACE w pierwszym trymestrze ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia poważnych wrodzonych wad rozwojowych u niemowląt. Chociaż liczba raportowanych przypadków jest niewielka, a wyniki badań nie zostały jeszcze powtórzone, ryzyko to nie może być ignorowane.⁴

Ryzyko w drugim i trzecim trymestrze ciąży

Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie inhibitorów ACE w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Ekspozycja płodu na lek w tym okresie może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych, a nawet śmierci płodu lub noworodka. Do najczęściej obserwowanych powikłań należą:⁵

• Hipotonia u płodu lub noworodka
• Niewydolność nerek u płodu lub noworodka
• Hiperkaliemia u płodu lub noworodka
• Hipoplazja kości czaszki u noworodków

Dodatkowo, u matek leczonych inhibitorami ACE może wystąpić małowodzie, które jest prawdopodobnie objawem zaburzenia czynności nerek u płodu. Małowodzie może prowadzić do dalszych poważnych komplikacji, takich jak:⁶

• Przykurcze kończyn – ograniczenie ruchomości stawów u płodu
• Deformacje twarzoczaszki – nieprawidłowy rozwój struktur kostnych twarzy i czaszki
• Niedorozwój płuc – zaburzenie prawidłowego rozwoju tkanki płucnej

Postępowanie w wyjątkowych przypadkach

W rzadkich sytuacjach, gdy leczenie inhibitorem ACE w okresie ciąży jest bezwzględnie konieczne (np. gdy ratuje życie matki), należy zapewnić ścisły nadzór medyczny i regularnie monitorować stan płodu. Konieczne jest wykonywanie seryjnych badań ultrasonograficznych w celu oceny ilości płynu owodniowego.⁷

W przypadku wykrycia małowodzia, należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Lisinoratio, chyba że leczenie jest niezbędne dla ratowania życia matki. Zarówno pacjentki, jak i lekarze muszą być świadomi, że małowodzie może wystąpić nawet wtedy, gdy doszło już do nieodwracalnych uszkodzeń płodu.⁸

Opieka nad noworodkiem

Noworodki, których matki przyjmowały lizynopryl w okresie ciąży, powinny być poddane szczególnej obserwacji ze względu na ryzyko wystąpienia:⁹

• Niedociśnienia – obniżonego ciśnienia tętniczego
• Skąpomoczu – zmniejszonej ilości wydalanego moczu
• Hiperkaliemii – podwyższonego stężenia potasu w surowicy

Lizynopryl, który przenika przez łożysko, może być usunięty z krążenia noworodka podczas dializy otrzewnowej, co może przynieść korzyści kliniczne. Teoretycznie może również zostać usunięty z organizmu podczas transfuzji wymiennej.¹⁰

Karmienie piersią

Nie ma jednoznacznych danych na temat przenikania lizynoprylu do mleka kobiecego. Niemniej jednak, ze względów bezpieczeństwa, produkt leczniczy Lisinoratio nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią.¹¹

Jeżeli leczenie lizynoprylem jest bezwzględnie konieczne, kobieta powinna zrezygnować z karmienia dziecka piersią. Lekarz powinien omówić z pacjentką alternatywne metody karmienia dziecka na czas terapii.¹²

Zalecenia dla lekarzy

Lekarz prowadzący pacjentkę w wieku rozrodczym, która przyjmuje lub ma rozpocząć terapię lizynoprylem, powinien:¹³

1. Przed rozpoczęciem leczenia wykluczyć ciążę za pomocą testu ciążowego
2. Poinformować pacjentkę o ryzykach związanych ze stosowaniem leku w ciąży
3. Zalecić stosowanie skutecznej metody antykoncepcji podczas terapii
4. Pouczyć pacjentkę o konieczności natychmiastowego zgłoszenia się w przypadku podejrzenia ciąży
5. W przypadku planowania ciąży, zaproponować zmianę leczenia na alternatywną, bezpieczniejszą terapię

Pacjentki powinny być świadome, że konsekwencje stosowania inhibitorów ACE w okresie ciąży mogą być bardzo poważne dla rozwoju płodu i noworodka. W przypadku wykrycia ciąży należy natychmiast przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia dalszego postępowania.¹⁴