Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania laktulozy

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania laktulozy obejmują ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, potencjału genotoksycznego oraz rakotwórczego. Dane te dostarczają cennych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tego leku stosowanego w praktyce klinicznej.¹

Toksyczność po podaniu jednorazowym

W badaniach toksyczności prowadzonych na różnych gatunkach zwierząt wykorzystywano 50% roztwór laktulozy. U dorosłych szczurów po 1-2 godzinach od podania laktulozy obserwowano charakterystyczne objawy toksycznego działania obejmujące biegunkę, zachowanie depresyjne oraz śpiączkę. Zgon następował w okresie 6-12 godzin od podania, a w badaniu histopatologicznym stwierdzano krwotoczne zapalenie żołądka i jelit.²

Wyznaczone wartości LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) dla różnych gatunków zwierząt wynoszą:

• Myszy (podanie doustne): 48,8 ml/kg masy ciała³
• Dorosłe szczury (podanie doustne): 43 ml/kg masy ciała⁴
• Noworodki szczurów (podanie dootrzewnowe): 30 ml/kg masy ciała⁵
• Świnki morskie: powyżej 15 ml/kg masy ciała⁶

Szczególną oporność na toksyczne działanie laktulozy wykazywały pawiany, które przeżywały po podaniu dawki 37 ml/kg masy ciała.⁷

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Przeprowadzono szereg badań toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych:

• Szczury – długotrwałe 3-miesięczne podawanie laktulozy w dobowej dawce do 40 ml/kg masy ciała skutkowało jedynie nieznacznym zahamowaniem wzrostu zwierząt⁸
• Pawiany – 6-miesięczne podawanie laktulozy w dawce dobowej do 20 ml/kg masy ciała powodowało tylko zahamowanie wzrostu, co prawdopodobnie wynikało ze skrócenia czasu pasażu jelitowego⁹
• Szczury – w 21-tygodniowym badaniu toksyczności podostrej, laktuloza (syrop) podawana z paszą w stężeniach 0,5%, 1%, 2% lub 5% nie wykazała żadnych działań toksycznych¹⁰
• Prosięta – 114-dniowe podawanie 15% roztworu laktulozy nie wpływało na przyjmowanie pokarmu oraz tempo wzrostu w porównaniu z grupą kontrolną otrzymującą laktozę¹¹
• Prosięta – 5-tygodniowe podawanie 5% lub 10% roztworu laktulozy powodowało w ciągu pierwszych 3 tygodni przemijającą biegunkę, jednak przyrost masy ciała nie różnił się w porównaniu z grupą kontrolną¹²

Potencjał genotoksyczny

W dostępnej literaturze medycznej brak jest informacji dotyczących badań genotoksyczności i mutagenności laktulozy. Nie przeprowadzono specyficznych badań na zwierzętach, których celem byłoby określenie mutagenności długotrwale podawanej laktulozy.¹³

Wieloletnie doświadczenie kliniczne związane ze stosowaniem laktulozy u ludzi nie dostarczyło jednak dowodów świadczących o jej potencjalnym działaniu mutagennym czy genotoksycznym.¹⁴

Potencjał rakotwórczy

Badania rakotwórczości przeprowadzono na myszach, którym przez okres 18 miesięcy podawano laktulozę w postaci 3% lub 10% syropu. Wyniki tych badań nie wykazały potencjału rakotwórczego laktulozy.¹⁵

Dodatkowo, wieloletnie stosowanie laktulozy w praktyce klinicznej u ludzi nie dostarczyło żadnych dowodów świadczących o jej potencjalnym działaniu rakotwórczym.¹⁶