Przedawkowanie
Klipal 300 mg + 25 mg

Przedawkowanie leku Klipal, zawierającego paracetamol (300 mg) i fosforan kodeiny półwodny (25 mg), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, dzieci, osób z uszkodzeniem wątroby, przewlekłą chorobą alkoholową oraz niedożywionych. Toksyczność paracetamolu objawia się dwufazowym przebiegiem: w pierwszych 24 godzinach występują niespecyficzne objawy, takie jak nudności, wymioty, jadłowstręt, bladość i ból brzucha, a dawki toksyczne wynoszą ≥10 g u dorosłych lub ≥150 mg/kg masy ciała u dzieci. W ciągu 12-48 godzin pojawiają się laboratoryjne oznaki uszkodzenia wątroby (podwyższone transaminazy, dehydrogenaza mleczanowa, bilirubina, skrócony czas protrombinowy), a w ciągu 24-72 godzin mogą rozwinąć się poważne powikłania, takie jak niewydolność wątroby, kwasica metaboliczna, encefalopatia wątrobowa, śpiączka oraz ostra niewydolność nerek z martwicą cewkową (ból lędźwi, krwiomocz, białkomocz). Kodeina natomiast wywołuje objawy depresji ośrodka oddechowego, senność, wysypkę, świąd, ataksję, a u dzieci toksyczność zaczyna się od dawki ≥2 mg/kg masy ciała, manifestując się m.in. spowolnieniem oddechu, bezdechem, miozą i drgawkami.

Przedawkowanie leku Klipal (300 mg + 25 mg)

Przedawkowanie leku Klipal, zawierającego paracetamol (300 mg) i fosforan kodeiny półwodny (25 mg), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na zawartość dwóch substancji czynnych, objawy przedawkowania mogą wynikać zarówno z toksycznego działania paracetamolu, jak i kodeiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia uszkodzenia wątroby spowodowanego paracetamolem oraz depresji ośrodka oddechowego związanej z działaniem kodeiny.1

Grupy szczególnego ryzyka

Ryzyko poważnego zatrucia jest znacznie zwiększone w następujących grupach pacjentów:2

  • Pacjenci w podeszłym wieku
  • Małe dzieci
  • Pacjenci z istniejącym uszkodzeniem wątroby
  • Osoby z przewlekłą chorobą alkoholową
  • Pacjenci przewlekle niedożywieni

W powyższych przypadkach zatrucie może mieć szczególnie ciężki przebieg i zakończyć się zgonem.3

Objawy przedawkowania paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem klinicznym. Początkowo występują objawy niespecyficzne, a następnie rozwijają się poważne powikłania wielonarządowe.4

We wczesnej fazie (pierwsze 24 godziny) obserwuje się:5

  • Nudności
  • Wymioty
  • Jadłowstręt
  • Bladość
  • Ból brzucha

Dawki toksyczne paracetamolu to:6

  • U dorosłych: jednorazowa dawka 10 g lub więcej
  • U dzieci: jednorazowa dawka 150 mg/kg masy ciała

W przypadku przyjęcia dawek toksycznych dochodzi do rozpadu komórek wątroby, co może prowadzić do pełnej i nieodwracalnej martwicy hepatocytów. W następstwie rozwijają się:7

  • Niewydolność wątroby
  • Kwasica metaboliczna
  • Encefalopatia wątrobowa

Te powikłania mogą doprowadzić do śpiączki, a w konsekwencji do zgonu.8

W badaniach laboratoryjnych w ciągu 12-48 godzin po przedawkowaniu obserwuje się:9

  • Podwyższone stężenia transaminaz wątrobowych
  • Wzrost aktywności dehydrogenazy mleczanowej
  • Podwyższone stężenie bilirubiny
  • Skrócenie czasu protrombinowego

Przedawkowanie paracetamolu może również prowadzić do ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą cewkową, manifestującą się:10

  • Silnym bólem lędźwi
  • Krwiomoczem
  • Białkomoczem

Co istotne, niewydolność nerek może rozwinąć się nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby.11

Objawy przedawkowania kodeiny

Objawy przedawkowania kodeiny różnią się u dorosłych i u dzieci.12

Objawy u dorosłych:
  • Ostra depresja ośrodka oddechowego (sinica, spowolnienie oddechu)
  • Senność
  • Wysypka
  • Wymioty
  • Świąd
  • Ataksja
  • Obrzęk płuc (rzadko)
  • Drgawki
  • Śpiączka
Objawy u dzieci:

Próg toksyczności u dzieci wynosi 2 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce. Objawy obejmują:13

  • Spowolnienie oddechu
  • Bezdech
  • Zwężenie źrenic (mioza)
  • Drgawki
  • Objawy uwalniania histaminy:
    • Obrzęk twarzy
    • Pokrzywka
  • Zapaść krążeniowa
  • Zatrzymanie moczu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu:
  1. Przerwanie podawania leku14
  2. Natychmiastowy transport pacjenta do szpitala, nawet w przypadku braku istotnych wczesnych objawów15
  3. Pobranie próbki krwi w celu oznaczenia stężenia paracetamolu w osoczu16
  4. Szybkie usunięcie przyjętego leku poprzez płukanie żołądka17
  5. Podanie antidotum – N-acetylocysteiny – dożylnie lub doustnie jak najszybciej, najlepiej w ciągu pierwszych dziesięciu godzin od przedawkowania18
  6. Wdrożenie leczenia objawowego19
Postępowanie w przedawkowaniu kodeiny:
  1. Przerwanie podawania leku20
  2. Zastosowanie wspomagania oddychania i monitorowanie parametrów życiowych21
  3. Podanie naloksonu jako swoistego antagonisty opioidów22

Tabela objawów przedawkowania

Składnik leku Grupa objawów Objawy Dawka toksyczna Czas wystąpienia
Paracetamol Wczesne objawy (niespecyficzne) Nudności, wymioty, jadłowstręt, bladość, ból brzucha Dorośli: ≥10 g jednorazowo
Dzieci: ≥150 mg/kg m.c. jednorazowo
Pierwsze 24 godziny
Laboratoryjne wykładniki uszkodzenia wątroby Podwyższone transaminazy, dehydrogenaza mleczanowa, bilirubina, skrócony czas protrombinowy 12-48 godzin po przyjęciu
Powikłania narządowe Niewydolność wątroby, kwasica metaboliczna, encefalopatia wątrobowa, śpiączka, ostra niewydolność nerek z martwicą cewkową (ból lędźwi, krwiomocz, białkomocz) 24-72 godziny po przyjęciu
Kodeina – dorośli Objawy kliniczne Ostra depresja ośrodka oddechowego (sinica, spowolnienie oddechu), senność, wysypka, wymioty, świąd, ataksja, obrzęk płuc (rzadko), drgawki, śpiączka Nie określono jednoznacznie Od kilkunastu minut do kilku godzin
Kodeina – dzieci Objawy kliniczne Spowolnienie oddechu, bezdech, zwężenie źrenic, drgawki, objawy uwalniania histaminy (obrzęk twarzy, pokrzywka), zapaść, zatrzymanie moczu ≥2 mg/kg m.c. w pojedynczej dawce Od kilkunastu minut do kilku godzin
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl