Przedawkowanie
Klipal 300 mg + 25 mg
Przedawkowanie leku Klipal, zawierającego paracetamol (300 mg) i fosforan kodeiny półwodny (25 mg), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, dzieci, osób z uszkodzeniem wątroby, przewlekłą chorobą alkoholową oraz niedożywionych. Toksyczność paracetamolu objawia się dwufazowym przebiegiem: w pierwszych 24 godzinach występują niespecyficzne objawy, takie jak nudności, wymioty, jadłowstręt, bladość i ból brzucha, a dawki toksyczne wynoszą ≥10 g u dorosłych lub ≥150 mg/kg masy ciała u dzieci. W ciągu 12-48 godzin pojawiają się laboratoryjne oznaki uszkodzenia wątroby (podwyższone transaminazy, dehydrogenaza mleczanowa, bilirubina, skrócony czas protrombinowy), a w ciągu 24-72 godzin mogą rozwinąć się poważne powikłania, takie jak niewydolność wątroby, kwasica metaboliczna, encefalopatia wątrobowa, śpiączka oraz ostra niewydolność nerek z martwicą cewkową (ból lędźwi, krwiomocz, białkomocz). Kodeina natomiast wywołuje objawy depresji ośrodka oddechowego, senność, wysypkę, świąd, ataksję, a u dzieci toksyczność zaczyna się od dawki ≥2 mg/kg masy ciała, manifestując się m.in. spowolnieniem oddechu, bezdechem, miozą i drgawkami.
Przedawkowanie leku Klipal (300 mg + 25 mg)
Przedawkowanie leku Klipal, zawierającego paracetamol (300 mg) i fosforan kodeiny półwodny (25 mg), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na zawartość dwóch substancji czynnych, objawy przedawkowania mogą wynikać zarówno z toksycznego działania paracetamolu, jak i kodeiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia uszkodzenia wątroby spowodowanego paracetamolem oraz depresji ośrodka oddechowego związanej z działaniem kodeiny.1
Grupy szczególnego ryzyka
Ryzyko poważnego zatrucia jest znacznie zwiększone w następujących grupach pacjentów:2
- Pacjenci w podeszłym wieku
- Małe dzieci
- Pacjenci z istniejącym uszkodzeniem wątroby
- Osoby z przewlekłą chorobą alkoholową
- Pacjenci przewlekle niedożywieni
W powyższych przypadkach zatrucie może mieć szczególnie ciężki przebieg i zakończyć się zgonem.3
Objawy przedawkowania paracetamolu
Przedawkowanie paracetamolu charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem klinicznym. Początkowo występują objawy niespecyficzne, a następnie rozwijają się poważne powikłania wielonarządowe.4
We wczesnej fazie (pierwsze 24 godziny) obserwuje się:5
- Nudności
- Wymioty
- Jadłowstręt
- Bladość
- Ból brzucha
Dawki toksyczne paracetamolu to:6
- U dorosłych: jednorazowa dawka 10 g lub więcej
- U dzieci: jednorazowa dawka 150 mg/kg masy ciała
W przypadku przyjęcia dawek toksycznych dochodzi do rozpadu komórek wątroby, co może prowadzić do pełnej i nieodwracalnej martwicy hepatocytów. W następstwie rozwijają się:7
- Niewydolność wątroby
- Kwasica metaboliczna
- Encefalopatia wątrobowa
Te powikłania mogą doprowadzić do śpiączki, a w konsekwencji do zgonu.8
W badaniach laboratoryjnych w ciągu 12-48 godzin po przedawkowaniu obserwuje się:9
- Podwyższone stężenia transaminaz wątrobowych
- Wzrost aktywności dehydrogenazy mleczanowej
- Podwyższone stężenie bilirubiny
- Skrócenie czasu protrombinowego
Przedawkowanie paracetamolu może również prowadzić do ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą cewkową, manifestującą się:10
- Silnym bólem lędźwi
- Krwiomoczem
- Białkomoczem
Co istotne, niewydolność nerek może rozwinąć się nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby.11
Objawy przedawkowania kodeiny
Objawy przedawkowania kodeiny różnią się u dorosłych i u dzieci.12
Objawy u dorosłych:
- Ostra depresja ośrodka oddechowego (sinica, spowolnienie oddechu)
- Senność
- Wysypka
- Wymioty
- Świąd
- Ataksja
- Obrzęk płuc (rzadko)
- Drgawki
- Śpiączka
Objawy u dzieci:
Próg toksyczności u dzieci wynosi 2 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce. Objawy obejmują:13
- Spowolnienie oddechu
- Bezdech
- Zwężenie źrenic (mioza)
- Drgawki
- Objawy uwalniania histaminy:
- Obrzęk twarzy
- Pokrzywka
- Zapaść krążeniowa
- Zatrzymanie moczu
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu:
- Przerwanie podawania leku14
- Natychmiastowy transport pacjenta do szpitala, nawet w przypadku braku istotnych wczesnych objawów15
- Pobranie próbki krwi w celu oznaczenia stężenia paracetamolu w osoczu16
- Szybkie usunięcie przyjętego leku poprzez płukanie żołądka17
- Podanie antidotum – N-acetylocysteiny – dożylnie lub doustnie jak najszybciej, najlepiej w ciągu pierwszych dziesięciu godzin od przedawkowania18
- Wdrożenie leczenia objawowego19
Postępowanie w przedawkowaniu kodeiny:
- Przerwanie podawania leku20
- Zastosowanie wspomagania oddychania i monitorowanie parametrów życiowych21
- Podanie naloksonu jako swoistego antagonisty opioidów22
Tabela objawów przedawkowania
| Składnik leku | Grupa objawów | Objawy | Dawka toksyczna | Czas wystąpienia |
|---|---|---|---|---|
| Paracetamol | Wczesne objawy (niespecyficzne) | Nudności, wymioty, jadłowstręt, bladość, ból brzucha | Dorośli: ≥10 g jednorazowo Dzieci: ≥150 mg/kg m.c. jednorazowo |
Pierwsze 24 godziny |
| Laboratoryjne wykładniki uszkodzenia wątroby | Podwyższone transaminazy, dehydrogenaza mleczanowa, bilirubina, skrócony czas protrombinowy | 12-48 godzin po przyjęciu | ||
| Powikłania narządowe | Niewydolność wątroby, kwasica metaboliczna, encefalopatia wątrobowa, śpiączka, ostra niewydolność nerek z martwicą cewkową (ból lędźwi, krwiomocz, białkomocz) | 24-72 godziny po przyjęciu | ||
| Kodeina – dorośli | Objawy kliniczne | Ostra depresja ośrodka oddechowego (sinica, spowolnienie oddechu), senność, wysypka, wymioty, świąd, ataksja, obrzęk płuc (rzadko), drgawki, śpiączka | Nie określono jednoznacznie | Od kilkunastu minut do kilku godzin |
| Kodeina – dzieci | Objawy kliniczne | Spowolnienie oddechu, bezdech, zwężenie źrenic, drgawki, objawy uwalniania histaminy (obrzęk twarzy, pokrzywka), zapaść, zatrzymanie moczu | ≥2 mg/kg m.c. w pojedynczej dawce | Od kilkunastu minut do kilku godzin |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania