Właściwości farmakokinetyczne leku Klipal (300 mg + 25 mg)

Produkt leczniczy Klipal zawiera dwie substancje czynne: paracetamol (300 mg) oraz kodeiny fosforan półwodny (25 mg, co odpowiada 18,4 mg kodeiny). Właściwości farmakokinetyczne obu składników charakteryzują się tym, że ich absorpcja i kinetyka nakładają się na siebie, nie ulegając zmianie przy połączeniu tych substancji w jednym preparacie.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Wchłanianie paracetamolu

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu osiągane jest w czasie 30-60 minut od momentu przyjęcia preparatu.²

Dystrybucja paracetamolu

Po wchłonięciu paracetamol ulega szybkiej dystrybucji do wszystkich tkanek organizmu. Stężenia substancji we krwi, ślinie i osoczu są porównywalne. Paracetamol w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza, co wpływa na jego dostępność biologiczną.³

Metabolizm paracetamolu

Metabolizm paracetamolu zachodzi głównie w wątrobie i przebiega dwoma głównymi szlakami:⁴

• Sprzęganie z kwasem glukuronowym (60-80% metabolitów)
• Sprzęganie z resztami siarczanowymi (20-30% metabolitów)

Istnieje również trzeci, mniej znaczący szlak metaboliczny, katalizowany przez układ cytochromu P450. Prowadzi on do powstawania reaktywnego związku pośredniego – N-acetylobenzoimino-chinonu. W normalnych warunkach stosowania leku, metabolit ten ulega szybkiej detoksyfikacji przez zredukowany glutation i jest wydalany z moczem po sprzężeniu z cysteiną oraz kwasem merkaptopurowym. Należy jednak podkreślić, że ilość tego toksycznego metabolitu znacząco wzrasta w przypadku przedawkowania preparatu.⁵

Wydalanie paracetamolu

Paracetamol jest wydalany głównie przez nerki. Około 90% przyjętej dawki ulega eliminacji z moczem w ciągu 24 godzin, w przeważającej mierze w postaci metabolitów sprzężonych z kwasem glukuronowym (60-80%) oraz siarczanami (20-30%). Jedynie mniej niż 5% substancji jest wydalane w niezmienionej postaci. Okres półtrwania paracetamolu w osoczu wynosi około 2 godzin.⁶

Zmienność patofizjologiczna

Farmakokinetyka paracetamolu może się zmieniać w określonych stanach patofizjologicznych:⁷

• Niewydolność nerek: u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) eliminacja paracetamolu i jego metabolitów jest znacząco spowolniona.⁸
• Pacjenci w podeszłym wieku: u osób starszych zdolność procesu sprzęgania nie ulega modyfikacji.⁹

Farmakokinetyka kodeiny

Wchłanianie kodeiny

Kodeina dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po około 60 minutach od przyjęcia leku.¹⁰

Dystrybucja kodeiny

Kodeina charakteryzuje się zdolnością do przenikania przez łożysko oraz jest wydzielana do mleka kobiecego, co ma istotne znaczenie kliniczne przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią.¹¹

Metabolizm kodeiny

Kodeina podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu poprzez dwa główne procesy:¹²

• Bezpośrednie sprzęganie z kwasem glukuronowym, prowadzące do powstania kodeino-6-glukuronidu
• Demetylację: O-demetylację (z wytworzeniem morfiny) oraz N-demetylację (z wytworzeniem norkodeiny)

Wydalanie kodeiny

Kodeina i jej metabolity są wydalane niemal całkowicie przez nerki, głównie w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym. Okres półtrwania kodeiny w osoczu wynosi około 3 godzin.¹³

Porównanie parametrów farmakokinetycznych paracetamolu i kodeiny