Działania niepożądane leku Jansitin Duo (sytagliptyna 50 mg + metformina 1000 mg)

Jansitin Duo to produkt leczniczy w postaci tabletek powlekanych, zawierający połączenie sytagliptyny chlorowodorku jednowodnego (odpowiadającej 50 mg sytagliptyny) oraz 1000 mg metforminy chlorowodorku. Mimo że nie prowadzono odrębnych badań klinicznych dotyczących produktu leczniczego Jansitin Duo w tabletkach, wykazano jego biorównoważność z jednoczesnym podawaniem sytagliptyny i metforminy jako oddzielnych preparatów. W trakcie leczenia mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, wymagające szczególnej uwagi personelu medycznego.¹

Profil bezpieczeństwa

W trakcie stosowania preparatu Jansitin Duo odnotowano wystąpienie szeregu działań niepożądanych, w tym działań o charakterze ciężkim, takich jak zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególnej uwagi wymaga ryzyko występowania hipoglikemii, zwłaszcza w przypadku leczenia skojarzonego z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) oraz insuliną (10,9%).²

Występowanie działań niepożądanych w zależności od stosowanego schematu leczenia

Obserwowano zróżnicowaną częstość występowania niektórych działań niepożądanych w zależności od stosowanego schematu leczenia. W przypadku sytagliptyny i metforminy stosowanych w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi częstość występowania niektórych działań niepożądanych była większa w porównaniu z monoterapią. Do takich działań należą: hipoglikemia (występująca bardzo często przy leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną), zaparcia (często przy stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika), obrzęki obwodowe (często przy stosowaniu z pioglitazonem), a także ból głowy oraz suchość w ustach (niezbyt często przy stosowaniu z insuliną).³

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych obserwowany w badaniach klinicznych leczenia skojarzonego sytagliptyną z metforminą u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku od 10 do 17 lat był zasadniczo porównywalny z profilem obserwowanym u dorosłych. Istotna różnica dotyczyła zwiększonego ryzyka hipoglikemii u dzieci i młodzieży przyjmujących sytagliptynę, niezależnie od tego, czy jednocześnie stosowali insulinę podstawową.⁴

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe

W badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającym wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy, wzięło udział 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i < 50 mL/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo. Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była porównywalna z grupą placebo. W grupie pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie sytagliptyny i 2,5% w grupie placebo. U pacjentów niestosujących tych leków, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła odpowiednio 1,0% i 0,7%. Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki w grupie pacjentów otrzymujących sytagliptynę wynosiła 0,3%, a w grupie placebo 0,2%.<sup data-drug="Jansitin Duo" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. TECOS, Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i 5

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Działania niepożądane produktu leczniczego Jansitin Duo można przyporządkować do działań charakterystycznych dla obu substancji czynnych: sytagliptyny i metforminy. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych z każdą z tych substancji.

Działania niepożądane związane z sytagliptyną

W badaniach, w których porównywano monoterapię sytagliptyną w dawce 100 mg raz na dobę z placebo, odnotowano następujące działania niepożądane: ból głowy, hipoglikemia, zaparcia oraz zawroty głowy. Odnotowano również działania niepożądane zgłaszane niezależnie od związku przyczynowego z produktem leczniczym, występujące z częstością co najmniej 5%, w tym zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła. Ponadto, zapalenie kości i stawów oraz ból kończyn zgłaszano niezbyt często, z częstością > 0,5% wyższą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej. ^{0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej).”>6}

Działania niepożądane związane z metforminą

Objawy ze strony układu pokarmowego zgłaszano bardzo często zarówno w badaniach klinicznych metforminy, jak i po wprowadzeniu jej do obrotu. Do takich objawów należą: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu. Występują one najczęściej na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie. Dodatkowymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem metforminy są: metaliczny posmak w ustach (często), kwasica mleczanowa, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, pokrzywka, rumień i świąd (wszystkie bardzo rzadko).⁷

Długotrwałe leczenie metforminą jest związane ze zmniejszonym wchłanianiem witaminy B12, co bardzo rzadko może prowadzić do istotnego klinicznie niedoboru witaminy B12, objawiającego się na przykład niedokrwistością megaloblastyczną.⁸

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem sytagliptyny i metforminy, sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Częstość określono jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Jansitin Duo" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane podano poniżej zgodnie z MedDRA, według klasyfikacji układów i narządów oraz całkowitej częstości występowania (Tabela 1). Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (9

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Hipoglikemia

Hipoglikemia stanowi jedno z najczęstszych działań niepożądanych leku Jansitin Duo, szczególnie w przypadku leczenia skojarzonego z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną. Ryzyko hipoglikemii jest znacznie wyższe w przypadku takich kombinacji terapeutycznych – częstość występowania ciężkiej hipoglikemii u pacjentów stosujących jednocześnie insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika wynosi 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną. W przypadku dzieci i młodzieży ryzyko hipoglikemii związanej ze stosowaniem sytagliptyny jest podwyższone niezależnie od jednoczesnego stosowania insuliny.¹⁰

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki, w tym ostre, martwicze oraz krwotoczne, stanowi jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Jansitin Duo. W skrajnych przypadkach może ono prowadzić do zgonu pacjenta. W badaniu TECOS częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną wynosiła 0,3%, a w grupie placebo 0,2%. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia tego powikłania, pacjenci powinni być poinformowani o objawach ostrego zapalenia trzustki (uporczywy, silny ból brzucha, często promieniujący do pleców), a w przypadku ich wystąpienia należy natychmiast przerwać stosowanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie.¹¹

Reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania leku Jansitin Duo raportowano występowanie reakcji nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne. Do tej grupy działań niepożądanych można również zaliczyć zaburzenia skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, zapalenie naczyń skóry oraz złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Są to potencjalnie zagrażające życiu reakcje, wymagające natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia.¹²

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i wzdęcia, są często zgłaszane podczas stosowania leku Jansitin Duo, szczególnie w początkowym okresie leczenia. W większości przypadków objawy te ustępują samoistnie wraz z kontynuacją terapii. Zaburzenia te są głównie związane z komponentem metforminy w preparacie.¹³

Zaburzenia funkcji nerek

Podczas stosowania leku Jansitin Duo mogą wystąpić zaburzenia czynności nerek, włącznie z ostrą niewydolnością nerek. Jest to szczególnie istotne w kontekście komponentu metforminy, który jest wydalany przez nerki. Dlatego też u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stosowanie leku Jansitin Duo powinno być poprzedzone dokładną oceną funkcji nerek, a dawkowanie powinno być odpowiednio dostosowane.¹⁴

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale bardzo poważnym powikłaniem związanym ze stosowaniem metforminy, jednego z komponentów leku Jansitin Duo. Mimo że występuje bardzo rzadko (< 1/10 000 pacjentów), jest to stan zagrażający życiu, charakteryzujący się wysoką śmiertelnością, szczególnie jeśli nie jest odpowiednio wcześnie rozpoznany i leczony. Ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej wzrasta w przypadku niewydolności nerek, niewydolności wątroby, stanów odwodnienia, nadużywania alkoholu oraz w przypadku zabiegów diagnostycznych z zastosowaniem jodowych środków kontrastowych.¹⁵

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Jansitin Duo do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁶