Działania niepożądane
Helicid 20 20 mg

Helicid 20 zawiera omeprazol w dawce 20 mg w postaci kapsułek dojelitowych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (1-10%) to bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Omeprazol może wywoływać poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka (TEN), zespół DRESS oraz AGEP. W zakresie hematologicznym rzadko występują leukopenia, trombocytopenia, a bardzo rzadko agranulocytoza i pancytopenia. Możliwe są reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Zaburzenia elektrolitowe obejmują hiponatremię, hipomagnezemię, hipokalemię i hipokalcyemię. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego to ból głowy (często), bezsenność, pobudzenie, splątanie, depresja, agresja i omamy (rzadko do bardzo rzadko). Występują także zaburzenia widzenia i zawroty głowy ośrodkowe i obwodowe.

Działania niepożądane leku Helicid 20

Helicid 20 zawiera substancję czynną omeprazol w dawce 20 mg w postaci kapsułek dojelitowych twardych. Podczas stosowania tego produktu leczniczego mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanej częstości występowania i nasileniu. Szczegółowa wiedza na temat możliwych reakcji niepożądanych jest niezbędna dla właściwego monitorowania pacjentów przyjmujących ten lek.1

Profil bezpieczeństwa ogólny

Najczęściej występujące działania niepożądane omeprazolu (obserwowane u 1-10% pacjentów) obejmują: bóle głowy, ból brzucha, zaparcie, biegunkę, wzdęcie oraz nudności/wymioty. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w związku z leczeniem omeprazolem raportowano występowanie ciężkich skórnych działań niepożądanych (SCAR), w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksycznej rozpływnej martwicy naskórka (TEN), reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) oraz ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP).2

Działania niepożądane według układów i narządów

Działania niepożądane omeprazolu zostały zidentyfikowane zarówno w programach badań klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Warto zauważyć, że żadne z obserwowanych działań niepożądanych nie wykazywało zależności od zastosowanej dawki. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat działań niepożądanych pogrupowanych według układów i narządów, z uwzględnieniem częstości ich występowania.3

Zaburzenia krwi i układu limfatycznego

W zakresie układu krwiotwórczego omeprazol może powodować istotne zaburzenia hematologiczne. Rzadko obserwuje się leukopenię (zmniejszoną liczbę białych krwinek) i trombocytopenię (zmniejszoną liczbę płytek krwi). Bardzo rzadko mogą wystąpić poważniejsze zaburzenia, takie jak agranulocytoza (prawie całkowity brak granulocytów obojętnochłonnych) oraz pancytopenia (jednoczesne zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi).4

Reakcje nadwrażliwości i zaburzenia immunologiczne

W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, które mogą objawiać się jako gorączka, obrzęk naczynioruchowy oraz potencjalnie niebezpieczne dla życia reakcje anafilaktyczne lub wstrząs anafilaktyczny.5

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Omeprazol może powodować zaburzenia elektrolitowe, w tym rzadko występującą hiponatremię (obniżone stężenie sodu we krwi). Z nieokreśloną częstością może wystąpić hipomagnezemia (obniżone stężenie magnezu we krwi), która w ciężkich przypadkach może prowadzić do hipokalcemii (obniżonego stężenia wapnia we krwi). Hipomagnezemia może być również powiązana z hipokaliemią (obniżonym stężeniem potasu we krwi).6

Zaburzenia psychiczne

W trakcie leczenia omeprazolem może dojść do wystąpienia zaburzeń psychicznych o różnym nasileniu. Niezbyt często obserwowana jest bezsenność. Rzadziej mogą wystąpić pobudzenie, splątanie i depresja. Bardzo rzadko raportowane są przypadki agresji i omamów.7

Zaburzenia układu nerwowego

Najczęstszym działaniem niepożądanym ze strony układu nerwowego jest ból głowy. Niezbyt często występują zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, parestezje (nieprawidłowe odczucia czuciowe) oraz senność. Rzadko mogą pojawić się zaburzenia smaku.8

Zaburzenia narządów zmysłów

W kontekście zaburzeń narządu wzroku, rzadko może wystąpić niewyraźne widzenie. W zakresie zaburzeń ucha i błędnika, niezbyt często obserwuje się zawroty głowy pochodzenia obwodowego (błędnikowego).9

Zaburzenia oddechowe

Rzadko może dojść do wystąpienia skurczu oskrzeli, co jest istotne zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu oddechowego.10

Zaburzenia żołądka i jelit

Do często występujących działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą: ból brzucha, zaparcie, biegunka, wzdęcie, nudności/wymioty oraz polipy dna żołądka (łagodne). Rzadziej obserwuje się suchość błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, kandydozę przewodu pokarmowego oraz mikroskopowe zapalenie jelita grubego.11

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadko może wystąpić zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez niej. Bardzo rzadko dochodzi do niewydolności wątroby lub encefalopatii u pacjentów z wcześniej istniejącą chorobą wątroby.12

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

W zakresie zmian skórnych omeprazol może powodować szereg reakcji o różnym nasileniu. Niezbyt często występują zapalenie skóry, świąd, wysypka i pokrzywka. Rzadko obserwuje się wypadanie włosów (łysienie), nadwrażliwość na światło, ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP) oraz reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS). Bardzo rzadko, choć potencjalnie najpoważniejsze, są reakcje takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN). Z nieokreśloną częstością może wystąpić podostra postać skórna tocznia rumieniowatego.13

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Niezbyt często mogą wystąpić złamania kości biodrowej, kości nadgarstka lub kręgosłupa. Rzadko pacjenci zgłaszają bóle stawów i bóle mięśni. Bardzo rzadko pojawia się osłabienie siły mięśniowej.14

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

W rzadkich przypadkach może dojść do zapalenia cewkowo-śródmiąższowego, które potencjalnie może postępować do niewydolności nerek.15

Zaburzenia endokrynologiczne i układu rozrodczego

Bardzo rzadko zgłaszana jest ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn).16

Zaburzenia ogólne

Niezbyt często pacjenci zgłaszają złe samopoczucie i obrzęki obwodowe. Rzadko może wystąpić zwiększona potliwość.17

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo omeprazolu zostało zbadane łącznie u 310 dzieci w wieku od 0 do 16 lat z rozpoznaniem choroby związanej z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego w żołądku. Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa długoterminowego stosowania pochodzą z obserwacji 46 dzieci, które otrzymywały terapię podtrzymującą omeprazolem podczas badania klinicznego dotyczącego ciężkiego nadżerkowego zapalenia przełyku przez okres do 749 dni. Profil działań niepożądanych u dzieci był zasadniczo podobny do obserwowanego u dorosłych, zarówno podczas leczenia krótkoterminowego, jak i długoterminowego. Warto zaznaczyć brak dostępnych długoterminowych danych dotyczących wpływu leczenia omeprazolem na dojrzewanie i wzrost organizmu.18

Szczegółowa tabela działań niepożądanych omeprazolu

Układ/narząd Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Leukopenia Zmniejszenie liczby białych krwinek, co może zwiększać podatność na infekcje
Trombocytopenia Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień
Bardzo rzadko (<1/10 000) Agranulocytoza Drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów, powodujące zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń
Pancytopenia Jednoczesne zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Reakcje z nadwrażliwości Objawiające się jako gorączka, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna lub wstrząs
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Hiponatremia Obniżenie stężenia sodu we krwi, może objawiać się osłabieniem, nudnościami, dezorientacją
Nieznana Hipomagnezemia Obniżenie stężenia magnezu we krwi, może prowadzić do zmęczenia, drżenia, skurczów mięśni
Hipokalcemia, hipokaliemia Mogą występować wtórnie do hipomagnezemii, powodując zaburzenia rytmu serca i skurcze mięśni
Zaburzenia psychiczne Niezbyt często (≥1/1 000 i <1/100) Bezsenność Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem ciągłości snu
Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Pobudzenie Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej
Splątanie Zaburzenia świadomości z dezorientacją i nielogicznym myśleniem
Depresja Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, zmniejszenie energii
Bardzo rzadko (<1/10 000) Agresja, omamy Zachowania agresywne, doświadczanie wrażeń zmysłowych bez bodźca zewnętrznego
Zaburzenia układu nerwowego Często (≥1/100 i <1/10) Ból głowy Najczęstsze neurologiczne działanie niepożądane omeprazolu
Niezbyt często (≥1/1 000 i <1/100) Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego Uczucie wirowania, związane z zaburzeniami w ośrodkowym układzie nerwowym
Parestezje Nieprawidłowe odczucia czuciowe, takie jak mrowienie, drętwienie
Senność Nadmierna potrzeba snu, uczucie znużenia
Zaburzenia oka Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Niewyraźne widzenie Tymczasowe zaburzenia ostrości widzenia
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często (≥1/1 000 i <1/100) Zawroty głowy pochodzenia obwodowego Zawroty głowy związane z zaburzeniami błędnika
Zaburzenia oddechowe Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Skurcz oskrzeli Zwężenie dróg oddechowych prowadzące do duszności, szczególnie u osób z astmą
Zaburzenia żołądka i jelit Często (≥1/100 i <1/10) Ból brzucha Dolegliwości bólowe zlokalizowane w jamie brzusznej
Zaparcie Rzadkie oddawanie stolca, trudności z defekacją
Biegunka Częste oddawanie luźnych stolców
Wzdęcie Uczucie rozpierania w jamie brzusznej, spowodowane nagromadzeniem gazów
Nudności/wymioty Nieprzyjemne odczucie potrzeby wymiotowania, wydalanie treści żołądkowej
Polipy dna żołądka (łagodne) Łagodne rozrosty śluzówki w dnie żołądka
Zaburzenia żołądka i jelit (cd.) Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Suchość błony śluzowej jamy ustnej Zmniejszenie wydzielania śliny, uczucie suchości w ustach
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Stan zapalny śluzówki jamy ustnej, mogący powodować ból i owrzodzenia
Kandydoza przewodu pokarmowego Zakażenie grzybicze przewodu pokarmowego wywołane przez drożdżaki Candida
Mikroskopowe zapalenie jelita grubego Zapalenie wykrywalne tylko w badaniu mikroskopowym, objawiające się przewlekłą biegunką
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często (≥1/1 000 i <1/100) Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Podwyższone wartości transaminaz w badaniach laboratoryjnych
Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez niej Stan zapalny wątroby, mogący objawiać się zażółceniem skóry i białkówek oczu
Bardzo rzadko (<1/10 000) Niewydolność wątroby, encefalopatia wątrobowa Ciężkie zaburzenie funkcji wątroby, mogące prowadzić do zaburzeń neurologicznych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często (≥1/1 000 i <1/100) Zapalenie skóry Stan zapalny skóry objawiający się zaczerwienieniem, świądem, wysypką
Świąd Nieprzyjemne uczucie swędzenia skóry
Wysypka Zmiany skórne w postaci wykwitów o różnym charakterze
Pokrzywka Wykwity skórne w postaci bąbli z silnym świądem
Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Wypadanie włosów (łysienie) Utrata włosów, przerzedzenie owłosienia
Nadwrażliwość na światło Nadmierna reakcja skóry na ekspozycję na światło
Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) Rzadka, ciężka reakcja skórna charakteryzująca się licznymi drobnymi krostkami
Zespół DRESS Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, potencjalnie zagrażająca życiu
Bardzo rzadko (<1/10 000) Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, TEN Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne
Nieznana Podostra postać skórna tocznia rumieniowatego Autoimmunologiczna choroba skóry, objawiająca się zmianami skórnymi w miejscach narażonych na światło
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Niezbyt często (≥1/1 000 i <1/100) Złamania kości biodrowej, nadgarstka lub kręgosłupa Zwiększone ryzyko złamań przy długotrwałym stosowaniu, związane z zaburzeniami wchłaniania wapnia
Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Bóle stawów Dolegliwości bólowe zlokalizowane w stawach
Bóle mięśni Dolegliwości bólowe zlokalizowane w mięśniach
Bardzo rzadko (<1/10 000) Osłabienie siły mięśniowej Zmniejszenie siły skurczu mięśni, osłabienie
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Zapalenie cewkowo-śródmiąższowe Stan zapalny nerek mogący prowadzić do ich niewydolności
Zaburzenia układu rozrodczego Bardzo rzadko (<1/10 000) Ginekomastia Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ogólne Niezbyt często (≥1/1 000 i <1/100) Złe samopoczucie Ogólne uczucie dyskomfortu, osłabienia
Obrzęki obwodowe Gromadzenie się płynu w tkankach, głównie w kończynach
Rzadko (≥1/10 000 i <1/1 000) Zwiększona potliwość Nadmierne wydzielanie potu

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49-21-301, fax: 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.19

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl