Przedawkowanie
Gexiro 32 mg/ml + 9,6 mg/ml

Przedawkowanie leku Gexiro (paracetamol 32 mg/ml + ibuprofen 9,6 mg/ml)

Przedawkowanie produktu leczniczego Gexiro stanowi poważne zagrożenie kliniczne ze względu na złożony skład zawierający dwie substancje czynne – paracetamol i ibuprofen. Każda z tych substancji powoduje odmienne objawy toksyczne i wymaga specyficznego postępowania terapeutycznego. ^{1}

Objawy kliniczne przedawkowania

Symptomatologia przedawkowania Gexiro charakteryzuje się nakładaniem się objawów toksyczności paracetamolu i ibuprofenu, co może prowadzić do złożonego obrazu klinicznego wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.

Toksyczność paracetamolu

Paracetamol zawarty w Gexiro (32 mg/ml) w przypadku przedawkowania wykazuje wyraźną hepatotoksyczność. Szczególne ryzyko dotyczy małych dzieci, pacjentów z istniejącą niewydolnością wątroby lub nerek, osób przewlekle niedożywionych oraz stosujących induktory enzymatyczne. ^{2}

Charakterystyczny przebieg zatrucia paracetamolem ma charakter dwufazowy:

• W pierwszej fazie (pierwsze 24 godziny) obserwuje się bladość skóry, nudności, wymioty, jadłowstręt i ból brzucha. ^{3}
• W drugiej fazie (12-48 godzin po zażyciu) pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby, zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna. ^{4}

W ciężkim zatruciu paracetamolem niewydolność wątroby może prowadzić do encefalopatii, śpiączki i zgonu. Dodatkowo możliwe jest wystąpienie ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych, nawet bez ciężkiego uszkodzenia wątroby. Raportowano również przypadki zaburzeń rytmu serca. ^{5}

Istotne z punktu widzenia diagnostycznego jest występowanie charakterystycznych zmian w badaniach laboratoryjnych: zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), dehydrogenazy mleczanowej i bilirubiny, z wydłużonym czasem protrombinowym (12-48 godzin po zażyciu). ^{6}

Dawki uznawane za toksyczne dla wątroby to:

• U dorosłych: 10 g lub więcej paracetamolu
• U dzieci: 150 mg/kg masy ciała paracetamolu ^{7}

Należy podkreślić, że próg toksycznego działania na wątrobę może być obniżony w przypadku występowania czynników ryzyka wymienionych wcześniej. ^{8}

Toksyczność ibuprofenu

Ibuprofen zawarty w Gexiro (9,6 mg/ml) przy przedawkowaniu powoduje objawy, które obejmują:

• Nudności
• Ból brzucha
• Wymioty
• Zawroty głowy
• Drgawki
• Rzadko: utratę przytomności ^{9}

Charakterystycznym obrazem klinicznym przedawkowania ibuprofenu może być zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego. W ciężkim zatruciu możliwe jest wystąpienie kwasicy metabolicznej. ^{10}

Należy zwrócić uwagę, że ciężkie objawy zatrucia ibuprofenem mogą wystąpić z opóźnieniem, nawet po 4-5 dniach od przedawkowania, co wymaga przedłużonej, ścisłej obserwacji pacjenta. ^{11}

Postępowanie terapeutyczne w przedawkowaniu

Ze względu na złożony skład leku Gexiro, postępowanie w przedawkowaniu musi uwzględniać toksyczność obu substancji czynnych.

Leczenie zatrucia paracetamolem

W przypadku przedawkowania paracetamolu konieczne jest szybkie wdrożenie leczenia, nawet przy braku objawów klinicznych, ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby, które może wystąpić z opóźnieniem kilku godzin lub dni. ^{12}

Zaleca się niezwłoczne rozpoczęcie leczenia u każdego pacjenta, który zażył paracetamol w dawce 7,5 g lub większej w ciągu ostatnich 4 godzin. ^{13}

Protokół postępowania w zatruciu paracetamolem:

1. Natychmiastowa hospitalizacja ^{14}
2. Pobranie próbki krwi w celu określenia początkowego stężenia paracetamolu w osoczu ^{15}
3. Rozważenie płukania żołądka ^{16}
4. Podanie węgla aktywowanego w ciągu jednej godziny po spożyciu, jeśli jest to możliwe ^{17}
5. Podanie specyficznego antidotum – acetylocysteiny dożylnie ^{18}

Podanie acetylocysteiny należy rozpocząć jak najszybciej, optymalnie w ciągu 8 godzin od przedawkowania. Jej skuteczność jest najwyższa w pierwszych 8 godzinach i stopniowo maleje w okresie od 8 do 16 godzin. Jednak nawet późne podanie odtrutki (do 36 godzin) przynosi korzystne efekty kliniczne. ^{19}

Wykazano również, że podanie dożylne acetylocysteiny pacjentom z już rozwiniętą piorunującą niewydolnością wątroby zmniejsza chorobowość i umieralność. ^{20}

Schemat dawkowania acetylocysteiny dożylnie:

1. Dawka początkowa: 150 mg/kg mc. w 200 ml 5% roztworu glukozy dożylnie przez 15 minut
2. Następnie: 50 mg/kg mc. w 500 ml 5% roztworu glukozy przez 4 godziny
3. Na końcu: 100 mg/kg mc. w 1 litrze 5% glukozy przez 16 godzin ^{21}

U dzieci należy odpowiednio zmodyfikować objętość dożylnych płynów. ^{22}

Leczenie zatrucia ibuprofenem

W przypadku ostrego przedawkowania ibuprofenu należy:

1. Opróżnić żołądek poprzez wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka (skuteczność jest większa, gdy procedura zostanie przeprowadzona w ciągu pierwszej godziny od zatrucia) ^{23}
2. Podać doustnie węgiel aktywowany w celu zmniejszenia wchłaniania i reabsorpcji ibuprofenu ^{24}
3. Rozważyć podanie związków alkalicznych i wywołanie diurezy (ze względu na kwaśny odczyn leku i wydalanie z moczem) ^{25}
4. Zapewnić długotrwałą obserwację przez minimum 4-5 dni ze względu na możliwość opóźnionego wystąpienia ciężkich objawów ^{26}

Tabela objawów przedawkowania leku Gexiro

W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Gexiro, kluczowe znaczenie ma natychmiastowa hospitalizacja pacjenta. Leczenie należy prowadzić w warunkach intensywnego nadzoru, z uwzględnieniem specyfiki toksycznego działania zarówno paracetamolu, jak i ibuprofenu. Monitorowanie funkcji wątroby, nerek, układu oddechowego oraz stanu świadomości powinno być rutynowym elementem postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. ^{27}