Działania niepożądane
Flutamid Egis 250 mg
Flutamid EGIS, zawierający 250 mg flutamidu, jest stosowany w terapii nowotworów androgenozależnych i charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. W monoterapii najczęściej występują ginekomastia i bolesność sutków (≥1/10), często zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), bezsenność, zmęczenie oraz przejściowe zaburzenia czynności wątroby i zapalenie wątroby (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zmniejszenie libido, bóle głowy, zaburzenia skórne, neurologiczne i immunologiczne, a także zaburzenia spermatogenezy. Bardzo rzadko (<1/10 000) występują reakcje nadwrażliwości na światło oraz doniesienia o złośliwym raku gruczołu sutkowego u mężczyzn. Flutamid może powodować wydłużenie odcinka QT, a także przypadki ostrej niewydolności nerek i niedokrwienia mięśnia sercowego. W terapii skojarzonej z agonistami LHRH najczęstsze działania niepożądane to uderzenia gorąca, osłabienie libido, impotencja oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, przy czym częstość ginekomastii jest znacznie niższa niż w monoterapii.
Działania niepożądane leku Flutamid EGIS
Flutamid EGIS zawierający jako substancję czynną flutamid w dawce 250 mg, stosowany w terapii nowotworów androgenozależnych, wykazuje szereg działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia farmakoterapii. Działania niepożądane mogą występować zarówno podczas monoterapii flutamidem, jak i w przypadku terapii skojarzonej z agonistami LHRH, przy czym profil tych działań może się różnić.1
Profil bezpieczeństwa monoterapii flutamidem
W monoterapii flutamidem najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ginekomastia i/lub bolesność sutków, którym niekiedy towarzyszy mlekotok. Te objawy występują bardzo często (≥1/10) i zwykle ustępują po zakończeniu terapii lub po zmniejszeniu stosowanej dawki. Flutamid może również wpływać na pracę serca i układu krążenia, jakkolwiek działanie to jest znacznie mniej nasilone w porównaniu z dietylostilbestrolem.2
Do często występujących działań niepożądanych (≥1/100 do <1/10) należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak: biegunka, nudności, wymioty, a także zwiększenie apetytu, bezsenność, uczucie zmęczenia oraz przemijające zaburzenia czynności wątroby i zapalenie wątroby.3
Rzadko występujące działania niepożądane (≥1/10 000 do <1/1000) obejmują:
- Zaburzenia seksualne: zmniejszenie libido
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: utrata łaknienia, bóle brzucha, zgaga, zaparcie
- Zaburzenia skórne: obrzęki, wylewy podskórne, półpasiec, świąd
- Zaburzenia immunologiczne: zespół toczniopodobny
- Zaburzenia neurologiczne: bóle i zawroty głowy
- Zaburzenia ogólnoustrojowe: osłabienie, złe samopoczucie, wzmożone pragnienie, bóle w klatce piersiowej
- Zaburzenia psychiatryczne: uczucie lęku, depresja
- Zaburzenia limfatyczne: obrzęk węzłów chłonnych
- Zaburzenia okulistyczne: niewyraźne widzenie
4
Długotrwałe leczenie flutamidem może prowadzić do zaburzeń spermatogenezy, objawiających się zmniejszeniem liczby plemników.5
Bardzo rzadko występującym działaniem niepożądanym (<1/10 000) są reakcje nadwrażliwości na światło.6
Odnotowano także bardzo rzadkie doniesienia o złośliwym raku gruczołu sutkowego u mężczyzn przyjmujących flutamid. Opisano dwa szczegółowe przypadki – jeden dotyczył progresji guzka wykrytego 3-4 miesiące przed rozpoczęciem monoterapii flutamidem, a drugi dotyczył ginekomastii i guzka zauważonych odpowiednio po dwóch i sześciu miesiącach od rozpoczęcia monoterapii.7
Niezbyt często mogą występować mikroguzkowe zmiany piersi. Ponadto, początkowo w czasie monoterapii flutamidem możliwe jest zwiększenie stężenia testosteronu w surowicy, co może prowadzić do uderzeń gorąca (rzadko) i zmian dotyczących włosów.8
Po wprowadzeniu flutamidu do obrotu odnotowywano przypadki ostrej niewydolności nerek, śródmiąższowego zapalenia nerek i niedokrwienia mięśnia sercowego o nieznanej częstości występowania.9
Profil bezpieczeństwa terapii skojarzonej
Podczas terapii skojarzonej flutamidem i agonistą LHRH najczęściej obserwuje się: uderzenia gorąca, osłabienie libido, impotencję, biegunkę, nudności i wymioty. Objawy te, z wyjątkiem biegunki, występują z podobną częstością także w trakcie leczenia samym agonistą LHRH.10
Co istotne, wysoka częstość występowania ginekomastii podczas monoterapii flutamidem jest znacznie niższa w przypadku leczenia skojarzonego z agonistą LHRH. W badaniach klinicznych nie wykazano statystycznie istotnych różnic w częstości występowania ginekomastii pomiędzy grupami pacjentów leczonych flutamidem z agonistą LHRH a grupami otrzymującymi placebo z agonistą LHRH.11
Rzadziej w terapii skojarzonej obserwowano:
- Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe różnego typu
- Zaburzenia metaboliczne: brak łaknienia
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe: nadciśnienie tętnicze, obrzęki
- Zaburzenia mięśniowo-nerwowe
- Zaburzenia wątrobowe: żółtaczka
- Zaburzenia układu moczowo-płciowego
- Zaburzenia neurologiczne: senność, depresja, dezorientacja, lęk, drażliwość
12
Bardzo rzadko notowano zaburzenia ze strony układu oddechowego oraz przypadki zapalenia wątroby.13
Działania niepożądane po wprowadzeniu leku na rynek
Po wprowadzeniu flutamidu na rynki światowe, poza wcześniej wymienionymi działaniami niepożądanymi, zgłaszano pojedyncze przypadki:
- Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość makrocytarna, methemoglobinemia
- Zaburzenia skórne: nadwrażliwość na światło (objawiająca się rumieniem, owrzodzeniami, wysypką pęcherzową, martwicą naskórka)
- Zaburzenia wątrobowe: żółtaczka zastoinowa, encefalopatia wątrobowa, martwica komórek wątrobowych
14
Powyższe działania niepożądane zwykle ustępowały po odstawieniu leku. Należy jednak podkreślić, że odnotowano przypadki zgonów w wyniku ciężkiego uszkodzenia wątroby po zastosowaniu flutamidu.15
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
| Układ | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | A: Półpasiec | |||||
| Nowotwory łagodne i złośliwe (w tym torbiele i polipy) | A: Zmiany nowotworowe w gruczołach sutkowych (2 zgłoszenia) | |||||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | A: Obrzęk limfatyczny | B: Niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia. Niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość makrocytowa, methemoglobinemia, sulfhemoglobinemia | ||||
| Zaburzenia układu immunologicznego | A: Zespół tocznio-podobny | |||||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | A: Zwiększony apetyt | A: Brak apetytu | B: Brak apetytu. Hiperglikemia, pogorszenie w cukrzycy | |||
| Zaburzenia psychiczne | A: Bezsenność | A: Lęk, depresja | B: Depresja, lęk | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | A: Zawroty głowy, bóle głowy | B: Drętwienie, ospałość, stan splątania, nerwowość, rozdrażnienie | ||||
| Zaburzenia oka | A: Niewyraźne widzenie | |||||
| Zaburzenia serca | A: Wydłużenie odcinka QT (patrz punkty 4.4 i 4.5) | |||||
| Zaburzenia naczyniowe | A: Uderzenia gorąca | A: Zator tętnicy płucnej | B: Choroba zakrzepowo-zatorowa | |||
| Zaburzenia naczyniowe – c.d. | B: Uderzenia gorąca | B: Nadciśnienie | ||||
| A: Flutamid w monoterapii, B: Flutamid + agonista LHRH | ||||||
| Zaburzenia układu oddechowego | A: Kaszel | B: Objawy płucne (np. duszność), śródmiąższowe zapalenie płuc | ||||
| Zaburzenia żołądka i jelit | A: Biegunka, nudności, wymioty
B: Biegunka, nudności, wymioty |
A: Niespecyficzne dolegliwości brzuszne, ból wrzodopodobny, zgaga, zaparcia | B: Niespecyficzne dolegliwości brzuszne | |||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | A: Zapalenie wątroby | B: Zaburzenia czynności wątroby | B: Zapalenie wątroby
B: Zaburzenie czynności wątroby, żółtaczka |
B: Żółtaczka zastoinowa, encefalopatia wątrobowa, marskość wątroby, przypadki śmierci w następstwie hepatotoksyczności | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | B: Wysypka | A: Świąd, wybroczyny | A: Wrażliwość skóry na światło | B: Reakcje nadwrażliwości na światło, rumień, owrzodzenia, wysypka pęcherzowa, martwica naskórka | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | B: Objawy nerwowo-mięśniowe, bóle stawów, bóle mięśni | |||||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | B: Objawy moczowo-płciowe (bolesne lub trudne oddawanie moczu, zmiany w częstości oddawania moczu), zmiana zabarwienia moczu na pomarańczowy lub zielonkawo-żółty | |||||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | A: Ginekomastia, bolesność gruczołów sutkowych, mlekotok | B: Ginekomastia | A: Osłabienie libido, zmniejszenie liczebności plemników | B: Zmniejszone libido, impotencja | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | A: Uczucie zmęczenia | A: Obrzęk, osłabienie, złe samopoczucie, pragnienie, bóle w klatce piersiowej | B: Obrzęk, podrażnienie w miejscu iniekcji (w przypadku iniekcji w połączeniu z agonistą LHRH) | |||
| Badania laboratoryjne | A: Przejściowe odchylenia we wskaźnikach czynności wątroby | B: Zwiększone stężenie azotu mocznikowego we krwi (BUN), zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy | ||||
A: działania niepożądane flutamidu w monoterapii
B: działania niepożądane związane z terapią skojarzoną: flutamid + agonista LHRH
16
Klinicznie istotne zagrożenia
Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność flutamidu, która może manifestować się jako zapalenie wątroby, żółtaczka zastoinowa, encefalopatia wątrobowa i marskość wątroby. W ekstremalnych przypadkach może dojść do zgonu w następstwie ciężkiego uszkodzenia wątroby.17
Ponadto, poważne konsekwencje mogą mieć zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość, leukopenia i trombocytopenia, a także powikłania zakrzepowo-zatorowe, w tym udokumentowane przypadki zatoru tętnicy płucnej.18
Raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.19
Dane kontaktowe:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania