Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, substancja czynna produktu Escitalopram LEK-AM, może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi produktami leczniczymi zarówno na poziomie farmakodynamicznym, jak i farmakokinetycznym. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne związane są głównie z mechanizmem działania escytalopramu i mogą skutkować nasileniem lub zmianą efektu terapeutycznego zarówno escytalopramu, jak i równocześnie stosowanych leków.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – u pacjentów leczonych lekiem z grupy SSRI w skojarzeniu z nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAO) oraz u pacjentów, którzy niedawno przerwali leczenie SSRI i rozpoczęli leczenie inhibitorem MAO, odnotowano wystąpienie ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć 14 dni po zaprzestaniu stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę między odstawieniem escytalopramu a rozpoczęciem leczenia nieselektywnym, nieodwracalnym inhibitorem MAO.³

Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorem MAO-A, takim jak moklobemid. Jeśli takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy je rozpocząć od minimalnej zalecanej dawki, a pacjenta powinno się poddawać stałej kontroli klinicznej.⁴

Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO-A (linezolid) – antybiotyk linezolid jest odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO i nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. W przypadku konieczności takiego leczenia skojarzonego, należy stosować minimalne dawki pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁵

Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z selegiliną należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁶

Leki powodujące wydłużenie odstępu QT – nie przeprowadzono farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych badań escytalopramu w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT. Nie można wykluczyć addytywnego efektu łącznego stosowania tych leków, dlatego przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, takimi jak:

• leki przeciwarytmiczne klasy IA oraz klasy III
• leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• niektóre leki przeciwdrobnoustrojowe (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, zwłaszcza halofantryna)
• niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)

⁷

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Leki o działaniu serotoninergicznym – terapia skojarzona z produktami leczniczymi o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, sumatryptan oraz inne tryptany) może prowadzić do zespołu serotoninowego.⁸

Leki obniżające próg drgawkowy – produkty lecznicze z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z innymi lekami, które mogą obniżać próg drgawkowy, takimi jak:

• leki przeciwdepresyjne (leki trójpierścieniowe, leki z grupy SSRI)
• leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu i pochodne butyrofenonu)
• meflochina
• bupropion
• tramadol

⁹

Lit, tryptofan – informowano o nasileniu działania w przypadkach stosowania leków z grupy SSRI w skojarzeniu z litem lub tryptofanem. Z tego względu w wypadku skojarzonego leczenia produktami z grupy SSRI oraz wymienionymi lekami należy zachować ostrożność.¹⁰

Dziurawiec zwyczajny – stosowanie w skojarzeniu leków z grupy SSRI i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) może doprowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych.¹¹

Leki wpływające na krzepnięcie krwi – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może wpływać na ich działanie. W czasie wprowadzania leczenia escytalopramem lub jego odstawiania u pacjentów leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia krwi. Stosowanie w skojarzeniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może zwiększać skłonność do krwawień.¹²

Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania innych produktów powodujących hipokaliemię/hipomagnezemię, ponieważ w takich przypadkach zwiększa się ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii.¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. Izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 mogą również przyczyniać się do metabolizowania escytalopramu, choć w mniejszym stopniu. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6.¹⁴

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Inhibitory CYP2C19 – podawanie escytalopramu w skojarzeniu z omeprazolem w dawce 30 mg raz na dobę (inhibitor CYP2C19) powoduje umiarkowane (o około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazolem, ezomeprazolem, flukonazolem, fluwoksaminą, lanzoprazolem, tyklopidyną). Konieczne może być zmniejszenie dawki escytalopramu na podstawie wyników monitorowania działań niepożądanych podczas leczenia skojarzonego.¹⁵

Cymetydyna – podawanie escytalopramu z cymetydyną w dawce 400 mg dwa razy na dobę (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) skutkuje umiarkowanym wzrostem (około 70%) stężenia escytalopramu w osoczu. Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z cymetydyną. Konieczne może być dostosowanie dawki.¹⁶

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Substraty CYP2D6 – escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania escytalopramu w skojarzeniu z lekami, które są metabolizowane głównie z udziałem tego enzymu i mają niski wskaźnik terapeutyczny, takimi jak:

• flekainid, propafenon i metoprolol (stosowane w niewydolności serca)
• leki działające na OUN, metabolizowane głównie z udziałem CYP2D6:
  • leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina i nortryptylina)
  • leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna i haloperydol)

Konieczne może być dostosowanie dawki tych leków.¹⁷

Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z dezypraminą lub metoprololem spowodowało w obu przypadkach dwukrotne zwiększenie stężenia w osoczu tych dwóch substratów CYP2D6.¹⁸

Substraty CYP2C19 – badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z innymi produktami metabolizowanymi z udziałem CYP2C19.¹⁹

Interakcje z alkoholem

Nie należy oczekiwać interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem. Jednakże, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, równoczesne spożycie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.²⁰

Chociaż nie wykazano bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem, należy pamiętać, że alkohol może nasilać działanie uspokajające i sedatywne leków przeciwdepresyjnych. Ponadto, jednoczesne spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji ruchowej.

Konsumpcja alkoholu podczas leczenia escytalopramem może także potencjalnie wpływać na:

• skuteczność terapii przeciwdepresyjnej
• nasilenie objawów depresji
• zwiększenie ryzyka zachowań impulsywnych
• pogorszenie funkcji poznawczych

Z tego względu pacjentom przyjmującym Escitalopram LEK-AM należy stanowczo odradzać spożywanie napojów alkoholowych w trakcie leczenia.

Tabela interakcji escytalopramu z innymi produktami leczniczymi